Uzasadnienie
W dniu 15 grudnia 2020 r. K.J., w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - w skrócie: "p.p.s.a."), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Zespołu Szkół [...] za nieprzekazanie jego skargi z [...] października 2020 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 12 października 2020 r., za pośrednictwem organu, wniósł do Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół [...] w przedmiocie informacji publicznej, a także że skargę doręczono na adres organu w dacie [...] sierpnia 2019 r. Podkreślił, że zgodnie z informacją udzieloną przez organ w odpowiedzi, wniosek strony skarżącej o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] października został przesłany drogą elektroniczną. Pracownik szkoły nie otworzył wiadomości mailowej wobec podejrzenia, iż z uwagi na brak sformułowania w nagłówku informacji podstawy prawnej, może zachodzić niebezpieczeństwo zawirusowania komputera, co w przeszłości już miało miejsce.
Natomiast otwierając wiadomość mailową przesłaną przez skarżącego w dniu 27 października 2020 r. (tj. skargę na bezczynność organu w przedmiocie udzielenie informacji publicznej) poprzez ePUAP, pracownik organu stwierdził, że jest ona całkowicie nieczytelna, gdyż po otwarciu wiadomości wyświetliły się cyferki i znaki. Uznając, że powyższy dokument nie jest ważny, a nawet jest niebezpieczny, bo może zawierać wirus, pracownik go usunął.
W dniu 15 grudnia 2020 r. K.J. złożył wniosek o ukaranie Dyrektora Zespołu Szkół [...] grzywną za nieprzekazanie do Sądu złożonej skargi.
W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Zespołu [...] wnosił o oddalenie skargi, ewentualnie o odstąpienie od ukarania grzywną podnosząc, że nieprzekazanie skargi nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny.
Na wstępie wskazać należy, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W rozstrzyganej sprawie skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, a w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176) - dalej jako: "u.d.i.p." - przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. Zatem obowiązkiem organu było przekazanie skargi na bezczynność najpóźniej do dnia 2 września 2019 r. (przy uwzględnieniu brzmienia przepisu 83 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy).
W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.).
W tym miejscu podkreślić należy, że każda skarga do sądu administracyjnego wszczyna postępowanie sądowoadministracyjne i tylko sąd jest uprawniony do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. Innymi słowy, to sąd, a nie organ administracji jest dysponentem skargi i to rolą sądu jest ocena, czy w danej sprawie bezczynność miała miejsce, czy też nie. Zatem bez względu na to, że organ pozostaje w przekonaniu, iż załatwił wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jego obowiązkiem było przekazanie skargi na bezczynność do sądu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia tejże grzywny jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu. W tej sytuacji przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi pozostają bez znaczenia w sprawie wymierzenia grzywny, mogą mieć jedynie wpływ na jej wysokość.
Z treści wniosku, odpowiedzi na wniosek oraz z przedłożonych przez stronę skarżącą jak i organ dokumentów wynika, że skarga na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej wpłynęła do organu 27 października 2020 r. Okoliczność tę potwierdził także organ w swojej odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną. Ponieważ piętnasty dzień terminu, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. wypadał w dzień ustawowo wolny od pracy, organ winien był przekazać skargę do Sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę najpóźniej do 12 listopada 2020 r., czego jednak nie uczynił. Niestety skarga ta wbrew powyższemu obowiązkowi nie została przekazana do Sądu do dnia dzisiejszego. W tym miejscu należy stwierdzić, że przyczyny braku przekazania skargi leżą wyłącznie po stronie organu. Wynikały one z braku umiejętności pracownika organu otwierania wiadomości przekazywanych drogą elektroniczną, co znajduje potwierdzenie w oświadczeniu dołączonym przez stronę skarżącą do pisma z dnia [...] stycznia 2021 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 25 stycznia 2021 r., a złożonym przez M.M., opisującym metodykę otwierania korespondencji przesyłanej drogą elektroniczną.
Niewywiązanie się z obowiązku przekazania skargi do Sądu w terminie wynikającym z ustawy uzasadnia wymierzenie organowi grzywny, bowiem wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało uznaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 p.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W niniejszej sprawie, określając wysokość grzywny, należało uwzględnić przede wszystkim to, że stan opóźnienia w realizacji obowiązku przekazania skargi do chwili obecnej nie został przez organ usunięty. Wskazać jednocześnie należy, że powyższy fakt nie był podyktowany zła wolą ze strony organu, czy też rażącymi zaniedbaniami w organizacji jego pracy. Organ w sposób rzetelny opisał okoliczności sprawy.
Na marginesie wskazać jedynie wypada, że podniesione przez organ argumenty, co do załatwienia wniosku K.J. o udostępnienie informacji publicznej, będą podlegały ocenie dopiero przy rozpoznawaniu przez Sąd skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, po jej przekazaniu przez organ. Z tych powodów, Sąd uwzględniając okoliczności sprawy uznał, iż grzywny w kwocie 100 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie i jednocześnie spełni cele, dla których została ustanowiona.
Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto w punkcie drugim postanowienia na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.
Na koniec podnieść należy, że postępowanie w przedmiocie wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest odrębnym, samodzielnym postępowaniem, w którym Sąd nie rozpoznaje skargi. Kończy się ono z chwilą wydania postanowienia w przedmiocie wymierzenia grzywny.