Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2013 r., wydanym po przeprowadzeniu rozprawy w sprawie o sygn. akt II SO/Go 6/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., po rozpoznaniu wniosku G.D., wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywnę w wysokości 100 zł za nieprzekazanie w terminie sądowi skargi z dnia [...] marca 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W postanowieniu nie zamieszczono rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu kosztów z uwagi na brak wniosku skarżącego w tym zakresie.
Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. G.D. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów, gdyż – jak podał – pouczenie w tym zakresie znajdowało się na drugiej stronie kartki, czego początkowo nie zauważył. Dodatkowo zmyliła go pieczęć pracownika Sądu wysyłającego pismo, która znajdowała się na pierwszej stronie pisma, przed pouczeniami. W obecnym stanie może się okazać, że de facto to wnioskodawca został ukarany, ponosząc większe koszty niż organ, na który Sąd nałożył grzywnę.
Ponadto w końcowym zdaniu tego pisma G.D. zawarł wniosek o uzupełnienie orzeczenia kończącego postępowanie o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o przywrócenie terminu jako niedopuszczalny należało odrzucić.
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej w skrócie p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie wnioskodawca powinien uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Nadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Dodatkowo w myśl art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych jej kosztów. Tym samym wniosek w tej sprawie strona powinna złożyć do momentu zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia.
Instytucja procesowa przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości i ma na celu ochronę strony postępowania sądowoadministracyjnego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. Przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym może mieć miejsce tylko wówczas, gdy strona bez swej winy nie dokonała określonej czynności w ciągu zakreślonego dla tej czynności terminu ustawowego lub sądowego przy uwzględnieniu, że termin ten nadaje się do przywrócenia, a jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności i ujemne skutki dla strony.
Analizując złożony wniosek w pierwszej kolejności należało ocenić jego dopuszczalność i odnotować różnicę, jaka powstaje w sytuacji, w której dla dokonania określonej czynności wyznaczony jest ściśle oznaczony termin (np. trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej – art. 177 § 1 ustawy p.p.s.a.) od sytuacji, w której możliwość dokonania pewnej czynności ograniczona jest fazami postępowania, tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
Termin taki nie podlega przywróceniu. Nie jest bowiem możliwe przywrócenie terminu do dokonania takiej czynności, która mogła być podjęta tylko do określonego momentu – np. zamknięcia rozprawy, daty posiedzenia sądu, okresu wyznaczonego przez konkretne zdarzenie (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., Komentarz LexisNexis wyd. 3, Warszawa 2009, s. 818; J. Krajewski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz pod red. J. Jodłowskiego i K. Piaseckiego, Warszawa 1989 r., str. 267 -275). Taki termin jest terminem prekluzyjnym, czyli nieprzekraczalnym i nieprzywracalnym.
Niedopuszczalne jest żądanie przywrócenia terminu do dokonania takiej czynności jak złożenie wniosku o zwrot kosztów, która stosownie do treści art. 210 p.p.s.a. mogła być przedsięwzięta najpóźniej do momentu zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia. Pogląd ten dodatkowo wzmacnia brzmienie powołanego przepisu, w myśl którego po upływie tego terminu strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa, 2009 r., s. 268). Termin taki nie podlega przywróceniu. Podobny pogląd na opisywane zagadnienie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w postanowieniu z dnia 19 marca 2007 r., IV SA/Gl 426/06, ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz.26.
W tym stanie rzeczy, z uwagi na brak ustawowych warunków dopuszczalności merytorycznego rozpoznania go przez Sąd, wniosek na podstawie art. 88 p.p.s.a. należało odrzucić.
Zawarty w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. wniosek o uzupełnienie orzeczenia kończącego postępowanie o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów stanowił jedynie wypełnienie wynikającego z art. 87 § 4 p.p.s.a. wymogu równoczesnego z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonania czynności, której strona nie dokonała w terminie. Jednakże z uwagi na to, że wniosek o przywrócenie terminu został odrzucony z przyczyn wyżej podanych, wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 26 czerwca 2013 r. w przedmiocie kosztów nie podlegał rozpoznaniu.