Uzasadnienie
W dniu 21 stycznia 2021 r. M. A., reprezentowany przez adwokata, wniósł do tut. Sądu, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o wymierzenie grzywny Zarządowi Koła Łowieckiego "P." w O. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów niniejszego postępowania wraz z kosztami wpisu od skargi na bezczynność.
W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że w dniu 8 października 2020 r. wniósł, za pośrednictwem ww. Zarządu Koła Łowieckiego, skargę na bezczynność w przedmiocie wniosku o udzielenie informacji publicznej. Jednak organ, mimo prawidłowego opłacenia i wniesienia skargi, wbrew ciążącemu obowiązkowi, nie przekazał skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania.
W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu 17 września 2020 r. skarżący wysłał wiadomość e-mail, zawierającą wniosek o udzielenie informacji publicznej. Wniosek ten nie został opatrzony jakimkolwiek podpisem wnioskodawcy, a nadto z uwagi na fakt, że nie zawierał tematu, trafił najprawdopodobniej do tzw. SPAMu, co uniemożliwiło organowi zapoznanie się z wnioskiem i zajęcie stanowiska w sprawie. Zdaniem organu skarżący taki zabieg zastosował celowo, aby utrudnić organowi odbiór wiadomości. Wiadomości e-mail bez wypełnionego pola "temat" traktowane są przez większość filtrów antyspamowych jako SPAM. Podobnie skonstruowane wiadomości e-mail z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej skarżący wysłał do większości kół łowieckich w okręgu kieleckim, lub nawet w całej Polsce.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że wniosek o udostepnienie informacji publicznej, wniesiony za pośrednictwem poczty e-mail, wymaga zachowania formy przewidzianej w Kpa, w tym podpisu. Podniósł, że o złożonym wniosku dowiedział się ze skargi na bezczynność datowanej na 9 października 2020 r. Przyznał, że skargę otrzymał, jednak nie wiedział co dalej z nią uczynić. Koło łowieckie jest bowiem dobrowolnym zrzeszeniem osób fizycznych, które, łącznie z jego organami, sprawują swe funkcje społecznie. Koło nie posiada osoby pełniącej funkcje obsługi sekretariatu, a tym bardziej profesjonalnej obsługi prawnej. Okoliczności te nie usprawiedliwiają faktu nieprzekazania skargi właściwemu sądowi celem rozpoznania, jednak w ocenie organu powinny zostać uwzględnione w przypadku wymierzenia grzywny - z uwagi na charakter działalności koła łowieckiego - jako organizacji społecznej, do której mimo wszystko winny mieć zastosowanie łagodniejsze standardy niż np. do instytucji państwowych, które mają zapewnioną profesjonalną obsługę administracyjną czy prawną. W dniu 11 lutego 2021 r. organ udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na wszystkie pytania objęte skargą na bezczynność.
Sąd z urzędu ustalił, że do tut. Sądu do dnia 10 marca 2021 r. nie wpłynęła skarga M. A. datowana na 9 października 2020 r. na bezczynność Zarządu Koła Łowieckiego "P." w O. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej, stanowiąca załącznik do rozpoznawanego obecnie wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "Ppsa", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 2), przy czym, w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin ten, stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176), wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie zaś do art. 55 § 1 Ppsa, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny.
Z treści art. 55 § 1 Ppsa wynika więc, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 Ppsa w terminie przewidzianym w tym przepisie, a w niniejszej sprawie - w terminie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wydając orzeczenie uwzględniające wniosek o wymierzenie organowi grzywny, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 Ppsa, czas, jaki upłynął od złożenia skargi do organu skierowanej do sądu administracyjnego oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
W niniejszej sprawie do dnia 10 marca 2021 r. Zarząd Koła Łowieckiego "P." w O. nie wypełnił obowiązków określonych w art. 54 § 2 Ppsa, tj. nadal nie przekazał skargi na bezczynność z dnia 9 października 2020 r. wywiedzionej do tut. Sądu przez M. A. w związku z nierozpoznaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z akt sprawy nie wynika wprost, w jakiej dacie ww. skarga na bezczynność wpłynęła do Koła Łowieckiego, wnioskodawca załączył jedynie dowód nadania skargi przesyłką poleconą w dniu 9 października 2020 r. (k. 11). W dniu 5 lutego 2021 r. organ otrzymał od Sądu odpis wniosku o wymierzenie grzywny (k. 15). W dacie 10 marca 2021 r. skarga na bezczynność nadal nie wpłynęła do tut. Sądu. Nie ma więc wątpliwości, że termin do przekazania skargi do Sądu, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi już upłynął, czego zresztą organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, datowanym na 12 lutego 2021 r., nie kwestionuje.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności podmioty wskazane w punktach 1-5 tego przepisu. Kwestia zaliczenia kół łowieckich do grona podmiotów objętych tą regulacją była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r. (sygn. I OZ 1155/13) jednoznacznie stwierdził, że koła łowieckie są właśnie "innymi podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu powyższej normy.
Sąd w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Nie ma więc wątpliwości, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, na którym ciąży ustawowy obowiązek udostępniania tego rodzaju informacji, a także na którym ciążył obowiązek przekazania skargi na bezczynność tego organu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
Z przyjętego przez ustawodawcę trybu składania skarg do sądu administracyjnego, tj. za pośrednictwem organu, wynika, że organ ma obowiązek przekazania każdego pisma strony, którego adresatem jest sąd administracyjny do tego sądu. Obowiązkiem organu w niniejszej sprawie było przekazanie skargi na bezczynność z dnia 9 października 2020 r. do tut. Sądu i w odpowiedzi na skargę przedstawienie swojego stanowiska w sprawie, bez względu na własną ocenę w zakresie jej zasadności, czy dopuszczalności. Ocena w tym zakresie należy wyłącznie do sądu administracyjnego.
Z powyższych względów bez znaczenia dla wyniku sprawy o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 Ppsa jest argumentacja, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej trafił do folderu SPAM i organ nie mógł się z nim zapoznać. Okoliczność ta może mieć ewentualnie znaczenie w sprawie, w której rozpoznawana jest skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Zgodnie z art. 55 § 1 Ppsa, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę tę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6).
Wymierzając grzywnę w wysokości 200 zł, a więc znacznie poniżej maksymalnie dopuszczalnej, Sąd wziął pod uwagę, że nieprzekazanie skargi nie było wynikiem złej woli organu, czy chęci uchylenia się od kontroli sądu administracyjnego, a jedynie brakiem wiedzy prawniczej. Jest to pierwszy przypadek zaniechania organu w wypełnieniu obowiązków procesowych przed tut. Sądem. W tym miejscu należy wyjaśnić, że art. 55 Ppsa nie wyłącza możliwości wielokrotnego wymierzania grzywny, a więc jeżeli skarga na bezczynność nadal nie zostanie przekazana przez organ, to wnioskodawca będzie miał możliwość ponownego żądania wymierzenia grzywny. Sąd uwzględnił podnoszone przez organ jego możliwości organizacyjne (brak stałej obsługi administracyjnej, profesjonalnej obsługi prawnej), a także charakter społeczny organizacji. Grzywna w ww. wysokości spełni swoją funkcję dyscyplinującą i represyjną.
Mając to wszystko na uwadze, Sąd - na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O kosztach postępowania orzekł jak w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od wniosku o wymierzenie grzywny w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w wysokości 480 zł i opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.