Uzasadnienie
M. K. złożyła w dniu 19 czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach formularz PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu do sporządzenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], znak: [...], w przedmiocie zasiłku celowego.
Prawomocnym postanowieniem Referendarza sądowego z dnia [...] sygn. akt [...] ustanowiono dla wnioskodawczyni adwokata z urzędu. Na tej podstawie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej zarządzeniem z 25 czerwca 2013 r. wyznaczył pełnomocnikiem M. K. adwokata A. A..
W dniu 9 lipca 2013 r. M. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach akt notarialny Repertorium A nr 62/2013 zawierający oświadczenie następującej treści "Ja niżej podpisana M. K., córka Z. i J., legitymująca się dowodem osobistym serii ANC nr [...], posiadająca PESEL [...], zamieszkała w S. przy ulicy P. oświadczam, że jest moim życzeniem i wolą, aby wszystkie procesy sądowe związane z moją osobą jak i moim synem M. A. S., synem M. i M. zamieszkałym w S. przy ulicy P. w danym okresie czasu prowadził jeden adwokat. Zakres jego uprawnień jak i okres ich obowiązywania podam wraz z nazwiskiem adwokata."
Następnie M. K. złożyła do Sądu pismo z dnia 17 lipca 2013 r. zatytułowane "Wniosek", w którym zwróciła się o zmianę postanowienia Referendarza sądowego z dnia [...] sygn. akt [...] "o ustanowieniu dla M. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka" na postanowienie o "prawie M. K. i M. S. do adwokata z urzędu", którego ona i jej syn wybiorą "z zasobów Okręgowej Rady Adwokackiej". W uzasadnieniu przytoczyła, jakie kwoty otrzymała z MOPS jako osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo, wskazała, że pieniądze te nie są wystarczajże na pokrycie bieżących potrzeb i uniemożliwiają jej uregulowanie spraw administracyjnych w WSA w Kielcach oraz spraw cywilnych w Sądzie Rejonowym. W szczególności eksmisja z mieszkania dotyczy także jej syna – studenta, zamieszkującego w Warszawie i Krakowie, który upoważnił ją do występowania w jego imieniu. Do chwili obecnej, mimo wniosków skierowanych na adres WSA w Kielcach, Sądu Rejonowego oraz Okręgowej Rady Adwokackiej w sprawie posiadania jednego adwokata z urzędu do uregulowania jej i jej syna wszystkich spraw cywilnych i administracyjnych, takiego adwokata nie posiadają.
Dodatkowo wskazała, że wyznaczony przez radę adwokacką adwokat A. A. zaproponował jej napisanie skargi, ale ponieważ odmówił napisania skargi w sprawie dodatku mieszkaniowego i odmówił uzupełnienia jej braków, gdy sama ją napisała, nie jest zainteresowana dalszą z nim współpracą.
Postanowieniem z dnia [...] Referendarz sądowy odmówił zmiany swojego postanowienia z dnia [...].
W sprzeciwie od powyższego postanowienie wnioskodawczyni podtrzymała żądanie zmiany postanowienia z dnia [...] "o ustanowieniu dla M. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka" na postanowienie o "prawie M. K. i M. S. do adwokata z urzędu", którego ona i jej syn wybiorą "z zasobów Okręgowej Rady Adwokackiej".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak z niego wynika, M. K. po pierwsze domaga się, aby w samym postanowieniu Sąd upoważnił ją do wyboru konkretnego adwokata, a po drugie aby adwokat ten z urzędu, a więc na koszt Skarbu Państwa, prowadził wszystkie sprawy jej i jej syna, jakie toczą się i będą toczyć w przyszłości przed różnymi sądami, zarówno administracyjnymi jak i powszechnymi.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania(...) § 2. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne.
Z kolei w myśl art. 244 § 1 p.p.s.a. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 2 Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa § 3 Jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę.
Stosownie do art. 253 p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej (odpowiednio: rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych).
W związku z powyższą regulacją po pierwsze stwierdzić należy, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy nie sprowadza się do wyznaczenia konkretnego pełnomocnika lub zobowiązania rady adwokackiej do wyznaczenia konkretnego pełnomocnika, czy też jak chce tego skarżąca do umożliwienia jej samodzielnego wyboru takiego pełnomocnika. Kognicja sądu administracyjnego w tych sprawach ogranicza się bowiem - oprócz samego przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia tak jak w niniejszej sprawie adwokata - do wystąpienia do okręgowej rady adwokackiej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Jak wynika z zacytowanego wyżej art. 244 § 3 p.p.s.a., to do kompetencji organu samorządu korporacyjnego należy wyznaczenie określonego adwokata (radcy prawnego...) do reprezentowania strony, w tym wyznaczenie adwokata (radcy prawnego...) wskazanego przez stronę. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie uprawniają sądu administracyjnego do ingerowania w powyższe czynności.
Sąd administracyjny nie ma więc żadnego wpływu na to, kto będzie świadczył pomoc prawną stronie uprawnionej. Tym samym żądanie skarżącej aby w sentencji postanowienia o przyznaniu prawa pomocy Sąd zawarł zwrot, iż to do niej będzie należał wiążący wybór konkretnego adwokata jest pozbawione podstaw prawnych, a co za tym idzie nie może zostać uwzględnione. Skarżąca może ewentualnie zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego (w rozpoznawanej sprawie do okręgowej rady adwokackiej) z wnioskiem o wyznaczenie jej konkretnego pełnomocnika, ale jej wskazanie nie będzie dla rady adwokackiej bezwzględnie wiążące.
Po drugie, brak jest podstawy prawnej do ustanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny dla rodziny skarżącej, a więc dla niej i jej pełnoletniego syna, adwokata, który prowadziłby dla nich całościową obsługę prawną, polegającą na prowadzeniu wszystkich spraw przed sądami administracyjnymi i powszechnymi, jakie toczą się z ich udziałem. Jak to bowiem wynika z przytoczonej na wstępie regulacji prawnej, prawo pomocy jest przyznawane do konkretnej sprawy i jedynie wyjątkowo obejmuje ono także postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem, którego zmiany skarżąca się domaga, zostało jej przyznane prawo pomocy do sprawy ze skargi, jaką zamierzała ona wnieść na decyzję [...] Znak [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Stroną tego postępowania była tylko skarżąca, skoro zasiłek celowy został jej przyznany przy uwzględnieniu faktu, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe. Tak więc i z tego powodu brak jest podstaw do domagania się przez nią zmiany tego postanowienia i ustanowienia adwokata także dla jej dorosłego, prowadzącego oddzielne gospodarstwo domowe i nie będącego stroną postępowania zakończonego wyżej opisaną decyzją, syna.
Mając to wszystko na uwadze wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 w zw. z art. 166 i 164 p.p.s.a.