Uzasadnienie
F. B. w dniu 18 lutego 2021 r. (data nadania przesyłki poleconej – koperta k.
12) na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o wymierzenie Rektorowi Uniwersytetu [...] w K. grzywny za nieprzekazanie jego skargi z 7 stycznia 2021 r. na bezczynność w sprawie jego wniosku z 2 września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wniosku F. B. wskazał, że 2 września 2020 r. złożył do strony przeciwnej wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Następnie 7 stycznia 2021 r. skierował za pośrednictwem organu skargę na jego bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarga została doręczona organowi 8 stycznia 2021 r. lecz do dnia złożenia wniosku o ukaranie grzywną skarga nie została przekazana do Sądu. Zdaniem F. B. uzasadnia to wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., bowiem przekroczył czternastodniowy termin do przekazania skargi sądowi administracyjnemu, wynikający z art. 21 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na wniosek strona przeciwna wniosła, aby Sąd odstąpił od wymierzania organowi grzywny. Podniesiono, że w dniu 8 lutego 2021 r. skargę przekazano do WSA w Krakowie i została ona zarejestrowana pod sygn. II SAB/Kr 37/21. Opóźnienie w przekazaniu skargi spowodowane było trudnościami organizacyjnymi w funkcjonowaniu uczelni w okresie najwyższego stanu pandemicznego w kraju. W tym okresie uczelnia funkcjonowała w sposób niestandardowy, pracownicy pozostawali na pracy zdalnej, dlatego pomimo dołożenia wszelkich starań uczelnia nie dochowała ustawowego terminu 14 dni na przekazanie skargi. Nie było to działanie celowe ani zamierzone.
Postanowieniem z 18 czerwca 2021 r. sygn. akt II SO/Kr 4/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił wniosek, uwzględniając wyjaśnienia organu, iż przyczyną opóźnienia były trudności organizacyjne w funkcjonowaniu uczelni, w tym wykonywanie pracy zdalnej przez część pracowników, co uzasadniało odstąpienie od wymierzenia grzywny.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 października 2021 r. sygn. akt III OZ 870/21 uwzględnił zażalenie F. B., wskazując, iż samo powołanie się na zaprzestanie czynności z powodu COVID nie stanowi automatycznej podstawy do przyjęcia braku odpowiedzialności organu za istniejący stan bezczynności. Rozważania te można analogicznie odnieść także do obowiązku przekazania skargi do sądu. Jakkolwiek niewątpliwie w pracy Uniwersytetu [...] w K. mogły wystąpić okoliczności usprawiedliwiające nieprzekazanie skargi w terminie, to w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia takiego wniosku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego samo twierdzenie strony postępowania sądowego nie może automatycznie przesądzać o niezasadności wniosku i tym samym o wyniku sprawy. Sytuacja taka byłaby sprzeczna z obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą równości stron. W konsekwencji organ powinien co najmniej wskazać na konkretne ograniczenia funkcjonowania w okresie pomiędzy wniesieniem skargi a jej przekazaniem do sądu – takie jak kwarantanna konkretnych pracowników i wynikająca z powyższego niemożność bieżącego wykonywania obowiązków. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, analiza odpowiedzi na wniosek nakazuje uznać, że powyższego wymogu organ nie spełnił. Powołanie się na funkcjonowanie uczelni "w sposób niestandardowy" i na pozostawanie nieokreślonej liczby pracowników na pracy zdalnej nie pozwala na zweryfikowanie twierdzenia organu. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zasądzeniu na rzecz F. B. kosztów postępowania sądowego, wskazując, iż w sytuacji ponownego rozpoznania sprawy przez WSA w Krakowie koszty te powinny być uwzględnione w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 190 zd.
- 1. p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W wiążącym w niniejszej sprawie postanowieniu NSA z dnia 20 października 2021 r. sygn. akt III OZ 870/21, nakazano zbadać, czy skarżony organ wykazał konkretne ograniczenia funkcjonowania w okresie pomiędzy wniesieniem skargi a jej przekazaniem do sądu (ponieważ bezsporne było naruszenie wymaganego przepisami terminu) – takie jak np. kwarantanna konkretnych pracowników, gdyż analiza odpowiedzi na wniosek wskazuje, że powyższego wymogu organ nie spełnił.
Wykonując powyższe wskazania, ponownie rozpoznając sprawę, w ocenie Sądu skarżony organ zarówno w odpowiedzi na skargę jak i po wydaniu w/w rozstrzygnięcia przez NSA, nie wykazał szczegółowo okoliczności usprawiedliwiających naruszenie terminu do przekazania skargi na bezczynność do Sądu. Nie może zatem stanowić automatycznej podstawy do przyjęcia braku odpowiedzialności organu za istniejący stan bezczynności samo powołanie się na stan pandemii w kraju, czy w związku z tym funkcjonowanie uczelni "w sposób niestandardowy" poprzez pracę zdalną.
Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Jak stanowi art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi do sądu, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058; dalej u.d.i.p.) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w zakresie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Zatem podmiot, za pośrednictwem którego kierowana jest do sądu administracyjnego skarga w przedmiocie dostępu do informacji publicznej jest bezwzględnie obowiązany przekazać to pismo sądowi wraz z kompletem akt sprawy w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi (art. 21 pkt 1 u.d.i.p.).
Co w sprawie było niesporne, jak wyżej wskazano, z akt sprawy sygn. II SAB/Kr 37/21 (koperta k. 12 tych akt) wprost wynika, iż skargę doręczono organowi w dniu 8 stycznia 2021 r., a zatem piętnastodniowy termin do jej przekazania do sądu upływał 23 stycznia 2021 r. Ponieważ była to sobota, to na podstawie art. 83 § 2 p.p.s.a. termin ten przesunął się na dzień 25 stycznia 2021 r. Skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy przesłano 8 lutego 2021 r. (koperta k. 17 akt II SAB/Kr 37/21) – a więc 14 dni po terminie.
Celem w/w przepisów jest dyscyplinowanie organów do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. lub w przepisach szczegółowych. Ze względu na okoliczność, iż opóźnienie było nieznaczne, a w momencie składania wniosku o wymierzenie organowi grzywny (18 lutego 2021 r.) organ nie pozostawał już w stanie opóźnienia, grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. może mieć jedynie charakter dyscyplinujący na przyszłość. W ocenie Sądu nie powinna zatem w takiej sytuacji spełnić celu represyjnego. Uwzględniając przy tym w/w okoliczności przekroczeniu terminu, w tym przede wszystkim rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi, zasadnym było wymierzenie grzywny w wysokości 100 złotych. Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze stopień winy organu, uznając, że jej wysokość jest adekwatna do stopnia stwierdzonego uchybienia.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a., wykonując wskazania NSA w zakresie konieczności uwzględnienia kosztów za II instancję. Stąd na zasądzoną kwotę 200 złotych, złożyły się wpisy po 100 zł za obie instancje sądowe.