Uzasadnienie
Pismem z dnia 24 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o uchylenie własnego postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...]
W uzasadnieniu wniosku podano, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał w dniu 9 maja 2011 r. decyzję znak.[...], którą nakazał A.N. wykonanie rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego o konstrukcji stalowej i wymiarach w rzucie poziomym 2 metry x 5 metrów wykonanego na działce nr [...] w R. Następnie A.N. wniosła za pośrednictwem organu pismo skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zawierające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie prawa pomocy w związku z zamiarem złożenia przez nią skargi na powołaną wyżej decyzję.
Mając na uwadze wniesione pismo, które w ocenie organu stanowiło skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymał z urzędu wykonanie własnej decyzji z dnia [...] maja 2011 r. znak.[...] Następnie w dniu 27 lipca 2011 r. przekazano skargę A.N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który to Sąd postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SO/Kr 9/11 zwolnił wnioskodawczynię od wpisu od skargi oraz ustanowił pełnomocnika z urzędu.
W ocenie organu wyeliminować z obiegu prawnego postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji z dnia 9 maja 2011 r. uniemożliwiające wykonanie tej decyzji, może jedynie sąd administracyjny w oparciu o art. 61 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podał organ, że skarżąca nie wniosła skargi na przedmiotową decyzję z dnia 9 maja 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Wniosek jest uzasadniony.
Zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", w razie wniesienia skargi na decyzję organ, który wydał decyzję, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, jej wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Powołany przepis został zastosowany przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] wstrzymał wykonywanie swojej decyzji z dnia [...] maja 2011 r. znak [...] którą nakazano A.N. wykonanie rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego o konstrukcji stalowej i wymiarach w rzucie poziomym 2 metry x 5 metrów wykonanego na działce nr [...] w R. Organ odwoławczy wstrzymał wykonywanie ww. decyzji, ponieważ A.N. za pośrednictwem tego organu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismo, zawierające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie prawa pomocy w związku z zamiarem złożenia przez nią skargi na powołaną wyżej decyzję. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał to pismo już za skargę i stąd wydał postanowienie o wstrzymaniu wykonywania swojej decyzji.
Mimo jednak udzielenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie A.N. prawa pomocy tak w zakresie zwolnienia od uiszczania wpisu sądowego jak i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, skarga do sądu nie została wniesiona. Wynika to nie tylko z akt sprawy, ale i taką informację udzielił Sądowi ustanowiony w tej sprawie dla A.N. pełnomocnik z urzędu.
W związku z tym powstała sytuacja, w której organ wydał ostateczną decyzję nakładającą obowiązek na stronę, a zarazem błędnie odczytując pismo samej strony (jako skargę, a nie jedynie wniosek o przyznanie prawa pomocy) i dokonując na tej podstawie wstrzymania wykonywania tej decyzji, ostatecznie nałożony obowiązek nie może być realizowany.
Tak stan sprawy nie zasługuje na ochronę prawną. W przypadku wydania ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek i braku wniesienia skargi do sądu administracyjnego lub też innego wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego, decyzja ta powinna być wykonana. Stanowi to nie tylko spełnienie obowiązków nałożonych decyzją, ale przede wszystkim realizację konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP), zgodnie z którymi organy administracji mają obowiązek podejmowania działań na podstawie i w granicach prawa. To zaś oznacza, że każdy obowiązek nałożony na stronę ostateczną decyzją pozostającą w obrocie prawnym powinien być wykonany czy to dobrowolnie przez stronę, czy też z zastosowaniem postępowania egzekucyjnego. Nawet w przypadku, gdy organ administracji błędnie lub przedwcześnie uznał pismo strony za skargę i wydał postanowienie o wstrzymaniu wykonywania danego aktu, to samo takie postanowienie (o wstrzymaniu wykonywania aktu administracyjnego) nie może niweczyć skutki tego aktu.
Postanowienie o wstrzymaniu wykonywania zaskarżonego aktu stanowi tylko tymczasową ochronę strony przed wykonaniem danego aktu, który został zaskarżony do sądu administracyjnego. Tym samym w razie ustalenia, że skarga nie została wniesiona przez stronę, postanowienie o wstrzymaniu wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej winno być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Podstawą takiego wyeliminowania (uchylenia) jest art. 61 § 4 P.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie art. 61 § 2 i 3 P.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
Przepis ten znajduje zastosowanie w tej sprawie, a to dlatego, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał przedmiotowe postanowienie na podstawie art. 61 § 2 P.p.s.a., a zmianie uległy istotne okoliczności stanowiące podstawę do wydania tego postanowienia. Ta okolicznością jest brak wniesienia skargi przez stronę (A.N.).
Sąd wydając niniejsze postanowienie miał na uwadze i to, że sam organ administracji nie ma instrumentów prawnych do wyeliminowania swojego postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Tak bowiem wydane postanowienie nie stanowi postanowienia uregulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 123 § 1 K.p.a. organy administracji wydają postanowienia regulowane tym Kodeksem w toku postępowania. Postanowienie zaś wydawane na podstawie art. 61 § 2 P.p.s.a. nie jest postanowieniem wydawanym w toku postępowania administracyjnego regulowanego przez K.p.a. Tym samym od tak wydanego postanowienia na podstawie art. 61 § 2 P.p.s.a. ani nie można wnieść zażalenia, ani też nie można zastosować nadzwyczajnych trybów wyeliminowania takiego postanowienia zgodnie z przepisami K.p.a.
Zatem pozostaje art. 61 § 4 P.p.s.a., który pozwala sądowi administracyjnego na uchylenie bądź zmianę tak wydanego postanowienia w razie zmiany okoliczności i w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zaistniała okoliczność uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2011 r. znak.[...] nakazującej A.N. wykonania rozbiórki opisanego tą decyzją tymczasowego obiektu budowlanego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 61 § 5 P.p.s.a.