Uzasadnienie
Pismem z 30 marca 2018 r. P. G. złożył do sądu administracyjnego wniosek o wymierzenie A S.A. z siedzibą w L. Oddział Ł. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – w skrócie: "p.p.s.a" – za przekazanie z uchybieniem terminu skargi na odmowę udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu wniosku P. G. odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych i podniósł, że wymierzenie grzywny ma pełnić zarówno funkcję represyjną, jak również działać prewencyjnie i służyć zapobieganiu naruszeniom przez organ prawa w przyszłości. Tym samym wymierzenie grzywny nie ma na celu jedynie dyscyplinowania organu, ale stanowi również sankcję za naruszenie prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Dalej P. G. wyjaśnił, że skarga została przez niego złożona w biurze podawczym A S.A. Oddział Ł. [...] r. Zatem spółka zobligowana była przekazać sądowi zarówno samą skargę, kompletne akta sprawy, jak i odpowiedź na skargę do 30 stycznia 2018 r. Tymczasem skarga, jak i odpowiedź na nią przekazano do sądu dopiero 15 lutego 2018 r. Organ nie wskazał jednocześnie na istnienie jakichkolwiek okoliczności, czy też powodów, które usprawiedliwiałyby takie uchybienie terminu.
Wnioskodawca podniósł także, że działanie A S.A. stanowi recydywę, bowiem inne sądy administracyjne nakładały już na ten podmiot grzywny, a więc spółka musiała sobie zdawać sprawę zarówno z wymaganych terminów jak i mogących wynikać z ich niedotrzymania konsekwencji. Działanie to należy traktować jako świadome i mające na celu maksymalne wydłużenie postępowania.
Wnioskodawca zarzucił również A S.A. Oddział Ł., że wywiązał się należycie z obowiązku przekazania sądowi kompletnych akt sprawy, a jedynie pisma stanowiące korespondencję ze skarżącym. Takie działanie należy uznać za niewywiązanie się do dnia dzisiejszego z obowiązków nałożonych na organ, w świetle art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764) – zwanej: "u.d.i.p.".
W ocenie wnioskodawcy, wymierzenie A S.A. grzywny zgodnie z wnioskiem będzie miało na celu zapobieżenie naruszeniom prawa przez ten organ w przyszłości.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny pełnomocnik A S.A. Oddział Ł. przyznał, że spółka przekazała do sądu wniesioną przez skarżącego 15 stycznia 2018 r. skargę w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej dopiero 12 lutego 2018 r., a zatem z uchybieniem terminu wynikającego z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Jednakże opóźnienie to było niewielkie i nie miało przy tym charakteru celowego i zamierzonego. Co więcej skarga została już rozpatrzona, zatem wymierzenie grzywny przestało już spełniać funkcję dyscyplinującą podmiot zobowiązany do działania.
Ponadto pełnomocnik organu zaznaczył, że zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 55 ust. 1 p.p.s.a. nie ma charakteru obligatoryjnego, a uchybienie miało charakter epizodyczny.
Mając powyższe na uwadze pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest zasadny.
Stosownie do ww. przepisu w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Pamiętać jednak należy, że skarga dotyczy odmowy udostępnienia informacji publicznej, a w myśl art. 21 pkt 1 u.d.i.p. przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a.
Jak wiadomo sądowi z urzędu ze sprawy o sygn. akt II SA/Łd 168/18, skarga P. G. na decyzję w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej została złożona w siedzibie organu w dniu 15 stycznia 2018 r. Obowiązkiem spółki było zatem przekazanie tej skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę najpóźniej do 30 stycznia 2018 r. Tymczasem organ przekazał do sądu ww. skargę dopiero 12 lutego 2018 r. (data nadania pocztą), a więc niewątpliwie z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p.
Jednakże nie można zapominać o tym, że grzywna przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, co oznacza, że nawet w razie spełnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek, sąd nie jest zobligowany do jej orzeczenia. Obowiązkiem sądu jest natomiast uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy.
Dlatego w ocenie sądu nie można pominąć faktu, że wniosek o wymierzenie grzywny został złożony 30 marca 2018 r., a więc już po przekazaniu skargi do sądu przez organ, a na dodatek sprawa zainicjowana tą skargą (sygn. akt II SA/Łd 168/18) została już prawomocnie rozstrzygnięta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 kwietnia 2018 r. Ponadto z akt ww. sprawy wynika, że termin rozprawy został wyznaczony na 20 marca 2018 r., a skoro tak, to znaczy, że w przekonaniu sądu akta były na tyle kompletne, że sprawa nadawała się do rozpoznania. Odroczenie publikacji orzeczenia nastąpiło natomiast wyłącznie na skutek pisma skarżącego złożonego na rozprawie. Z uwagi na obszerność pisma i załączonych do niego dokumentów, sąd uwzględnił wniosek pełnomocnika organu do udzielenia terminu do zapoznania się z pismem skarżącego.
Niezasadne jest zatem uwzględnienie wniosku o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie skargi, jeżeli jeszcze przed jego złożeniem organ uczynił zadość obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego występowanie z wnioskiem o ukaranie organu grzywną nie może mieć na celu jedynie funkcji represyjnej – tak w postanowieniu NSA z dnia 19 maja 2016r., sygn. akt II OZ 498/16, orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Wniosek o wymierzenie grzywny stanowi bowiem przede wszystkim środek dyscyplinujący działanie organu, a jego celem jest przeciwdziałanie "przetrzymywaniu" skarg przez organy administracji i tym samym uniemożliwianiu rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. jest zatem ściśle związany z wniesieniem skargi i określa sekwencję działań, które mogą być podjęte w celu doprowadzenia do rozpoznania sprawy, a więc wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny wtedy, gdy skarga została wniesiona do organu, ale mimo upływu ustawowego terminu, nie została sądowi przekazana, co świadczyłoby o naruszeniu przez organ prawa strony do rozpoznania sprawy przez sąd.
W rozpoznawanej sprawie nie zostało naruszone prawo P. G. do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, ponieważ organ przekazał wniesioną przez niego skargę, a prawomocnym wyrokiem z 3 kwietnia 2018 r. sąd tę skargę uwzględnił. Tym samym postępowanie przed sądem zostało zakończone. Nie ma zatem podstaw, aby w takiej sytuacji, z postępowania w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., czynić narzędzie o wyłącznie represyjnym charakterze.
W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 55 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
A.B.