Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 lipca 2022 r. P.N., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o wymierzenie Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w P. grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 7 kwietnia 2022 r. oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, według norm przepisanych.
Uzasadniając ten wniosek pełnomocnik skarżącego wskazał, że pismem z dnia 2 maja 2022 r. skarżący wniósł do Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w P. skargę na jego bezczynność. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego dodał, że Dyrektor skargę tę otrzymał w dniu 10 maja 2022 r. i wedle uzyskanych informacji skarga nie została przekazana do Sądu
W odpowiedzi na ten wniosek Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w P. wyjaśnił, że przedmiotowy wiosek o udostępnianie informacji publicznej wpłynął w dniu 7 kwietnia 2022 r., za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej. Dyrektor dodał przy tym, że udzielił odpowiedzi na wniosek w dniu 10 maja 2022 r. zgodnie ze wskazaniem wnioskującego. Odpowiedź udzielona została z opóźnieniem z powodu wystąpienia kilku czynników m.in. awarii służbowego komputera, czasowego ograniczenia dostępu do skrzynki podawczej jednostki oraz trudnościami organizacyjnymi związanymi ze zwiększonym zakresem obowiązków służbowych Dyrektora, spowodowanym w tym okresie m.in. przygotowaniem i przeprowadzeniem egzaminu maturalnego w szkole oraz trudnościami kadrowymi w tym pracowników do obsługi administracyjnej szkoły w tym w zw. z trwającym stanem epidemii Covid-19. Zdaniem Dyrektora, działania nie były powodowane brakiem woli do załatwienia sprawy, jak również ewidentnym niezastosowaniu się do przepisów prawa, czy takiego opóźnienia w podejmowanych czynnościach, które pozbawione było jakiegokolwiek racjonalnej przyczyny.
Ponadto Dyrektor wyjaśnił, że udzielił żądanej odpowiedzi natychmiast po odczytaniu treści wniosku. Dyrektor wskazał również, że skarżący złożył skargę do organu w dniu 10 maja 2022 r., a Dyrektor udzielając odpowiedzi wnioskującemu uznał, iż żądanie wnioskującego zostało zrealizowane. Jednocześnie Dyrektor zaznaczył, iż w ciągu każdego roku do jednostki wpływa kilkanaście wniosków w trybie informacji publicznej, które rozpatrywane są zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902) – dalej jako: "u.d.i.p." do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Stosownie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej jako: "p.p.s.a.", w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2021 r. i w drugim półroczu 2021 r. (M.P. 2022 r., poz. 266) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2021 r. wyniosło 4944,79 zł, a w drugim półroczu 2021 r. wyniosło 5104,90 zł. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.).
Na gruncie tej regulacji prawnej judykatura podnosi, że przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (postanowienie NSA z dnia 7 maja 2014r., I OZ 343/14, LEX nr 1467276, postanowienie NSA z dnia 12 marca 2014r., I OZ 158/14, LEX nr 1449949). To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (postanowienie NSA z dnia 23 września 2014r., I OZ 759/14, LEX nr 1515135, oraz postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014r., I OZ 489/14, LEX nr 1492500). Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny ustawodawca pozostawił uznaniu Sądu, określając jedynie jej górną granicę w art. 154 § 6 p.p.s.a. Oznacza to, iż to Sąd ocenia, jaka wysokość grzywny w danej sprawie będzie adekwatna do okoliczności uchybienia obowiązkowi prawem przez organ.
Wniesiony w tej sprawie wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jest zasadny. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący P.N., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę (datowaną na 2 maja 2022 r., a wpływ do organu w dniu 10 maja 2022 r.) na bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w P. w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 7 kwietnia 2022 r. Wobec tego, stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p. przekazanie akt i odpowiedzi na skargę powinno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Tymczasem przedmiotowa skarga nie została przekazana do Sądu. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi, ale nadal skarga nie została przekazana. Dyrektor wyjaśnił, iż udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego o udzielnie informacji publicznej w pismem z dnia 10 maja 2022 r., a zatem w dniu wpłynięcia do Dyrektora skargi na bezczynność z dnia 2 maja 2022 r. Jednocześnie z wyjaśnień Dyrektora wynika, iż nie przekazał skargi ponieważ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego i tym samym uznał to za wystarczające.
Nie ulega zatem wątpliwości, iż Dyrektor nie wypełnił obowiązku przekazania do Sądu skargi na bezczynność złożonej przez skarżącego. Nie znajduje to żadnego usprawiedliwienia.
Grzywna przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, przy czym wyłączną przesłanką materialnoprawną wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a., czyli nieprzekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz przekroczenie 30-dniowego terminu przekazania sądowi tych wszystkich dokumentów, a termin ten liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi. W judykaturze podnosi się mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter grzywny. Możliwość jej nałożenia na organ daje bowiem możliwość jego dyscyplinowania oraz realizuje konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Wymierzenie grzywny pełni także funkcję prewencyjną, ponieważ służy również zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ, jak i przez pozostałe organy. W tych okolicznościach zaistniały przesłanki zastosowania grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.
Wymierzając Dyrektorowi grzywnę za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy, Sąd wziął pod uwagę, iż ustawodawca pozostawił swobodę w decyzji co do wymiaru jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości. Sąd zważył specyfikę i charakter okoliczności rozpatrywanej sprawy, oraz to, że zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu jakim jest sądowa kontrola wykonywania zadań przez organy administracji publicznej. Sąd uznał, że wymierzona grzywna w wysokości 100 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie administracji, a zarazem uczyni zadość funkcji dyscyplinującej, restrykcyjnej i prewencyjnej.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji postanowienia.
dc