Uzasadnienie
W sprawie ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie pod sygnaturą II SA/Rz 1128/17, skarżący złożył w dniu 21 listopada 2017 r. wniosek o wyłączenie od rozpoznania jego skargi następujących sędziów orzekających w WSA w Rzeszowie, tj.: P. G., K. J., M. J., M. K., M. K., E. M.-S., M. N., G. P., E. P., P. P., T. S., J. S., J. S., J. S., S. Ś., K. W., M. W., P. Z., J. Z. J. B.. Powyższe żądanie skarżący podtrzymał następnie w piśmie z dnia 19 grudnia 2017 r.
. Powyższe żądanie skarżący podtrzymał następnie w piśmie z dnia 19 grudnia 2017 r.
Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że większość sędziów WSA w Rzeszowie korzysta nieodpłatnie z mienia publicznego (parkingu) będącego w zarządzie Prezesa Sądu Okręgowego. Zaskarżoną w sprawie decyzją Prezes Sadu Okręgowego odmówił natomiast udostepnienia skarżącemu wykazu osób korzystających z parkingu. W tej sytuacji – w ocenie skarżącego – sędziowie WSA w Rzeszowie mają świadomość, że orzekając "przeciwko" Prezesowi SO mogą zostać pozbawieni pozwolenia na parkowanie. Ponadto skarżący zarzucił, że pracownicy firmy zewnętrznej odpowiadającej za bezpieczeństwo publicznie chwalą się, że posiadają wiedzę na temat spraw dotyczących skarżącego, w takim zakresie, który możliwy jest do uzyskania wyłącznie w wyniku znajomości akt sprawy. Według wnioskodawcy powyższe okoliczności świadczą o braku bezstronności sędziów WSA w Rzeszowie.
Mając powyższe na uwadze, wszyscy sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, tj.: P. G., K. J., M. J., M. K., M. K., E. M.-S., M. N., G. P., E. P., P. P., T. S., J. S., J. S., J. S., S. Ś., K. W., M. W., P. Z., J. Z., a także asesor J. B., złożyli pisemne oświadczenie (k. 5-6 akt sądowych), z których wynika, iż nie zachodzą po ich stronie przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.". Ww. sędziowie i asesor stwierdzili jednak, że ze względu na brak zaufania skarżącego do sędziów WSA w Rzeszowie, przejawiający się wniesieniem skargi do WSA w Warszawie, mając na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości, wnoszą o wyłączenie ich od rozpoznania przedmiotowej sprawy.
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2018 r. sygn. akt I OW 6/18 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie do rozpoznania wniosku M. B. o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1114/17 wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia;
- osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, zgodnie z art. 19 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a.
Domagając się wyłączenia wszystkich sędziów WSA w Rzeszowie skarżący takich okoliczności nie wykazał. W szczególności na uwzględnienie nie zasługuje zarzut skarżącego, dotyczący rzekomej zależności sędziów WSA w Rzeszowie od Prezesa Sądu Okręgowego w zakresie możliwości korzystania z miejsc parkingowych, które to twierdzenie nie zostało popart żadnymi dowodami, a jedynie subiektywnym przekonaniem skarżącego. Z kolei zarzut wnioskodawcy jakoby pracownicy firmy zewnętrznej odpowiadającej za bezpieczeństwo posiadali wiedzę na temat skarżącego, którą można uzyskać poprzez znajomość akt sprawy, również jest chybiony, z dwóch względów. Po pierwsze, przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Rzeszowie, a nie analiza dostępności akt sprawy przez osoby trzecie. Po drugie, skarżący - jak sam podkreślił - złożył już skargę w tym zakresie do Wiceprezesa WSA w Rzeszowie.
Wskazać ponadto należy, że sędziowie (oraz asesor), których dotyczy przedmiotowy wniosek, złożyli pisemne oświadczenia jednoznacznie wskazujące, iż w ich ocenie nie zachodzą podstawy wyłączenia, o których mowa w art. 18 p.p.s.a. Autorytet moralny sędziego przemawia zaś za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego, (por. postanowienia NSA: z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt I FZ 147/12; z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II OZ 851/13; z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt I OZ 754/14 – dostępne w CBOSA) – czego skarżący w niniejszej sprawie nie uczynił.
Wprawdzie ww. sędziowie w końcowej części swych oświadczeń wskazali, że ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, wobec braku zaufania do nich po stronie skarżącego, przychylają się do jego wniosku, jednak – w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotowy wniosek – również ta część złożonych oświadczeń nie daje podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego – w tym wypadku na podstawie przesłanki określonej w art. 19 p.p.s.a.. Podkreślić bowiem należy, że samo subiektywne przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny, przekładające się na brak zaufania strony do sędziego, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. od orzekania w sprawie. Strona może bowiem zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych (por. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt I OZ 665/08, LEX nr 440113 oraz z dnia 27 września 2005 r. sygn. akt I OZ 939/05 – dostępne w CBOSA).
Z powyższych względów uznać należy, że w sprawie nie zachodzą wymienione w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 22 § 1 i 2 i art. 24 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.