Postanowienie WSA w Lublinie z 14 marca 2018 r., II SO/Lu 5/18

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym

Sprawa

sprawy z wniosku M. N. w przedmiocie wymierzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywny za nieprzekazanie w terminie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie skargi z dnia 4 stycznia 2018 r. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie dotyczącej podziału nieruchomości p o s t a n a w i a I. wymierzyć Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w wysokości [...] złotych; II. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skład

Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak przewodniczący

Uzasadnienie

W dniu 8 lutego 2018 r. (data nadania – 9v akt sądowych) M. N. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", wniosek o nałożenie na Samorządowe Kolegium Odwoławcze grzywny w wysokości [...] zł, z powodu nieprzekazania temu Sądowi w terminie skargi z dnia 4 stycznia 2018 r. na bezczynność Kolegium w zakresie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy C., negatywnie opiniujące wstępny podział działki nr ewid.[...] w obrębie S., gmina C.. Jednocześnie wnioskodawca wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wniosku M. N. wyjaśnił, że przedmiotową skargę z dnia 4 stycznia 2018 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarga ta wpłynęła do siedziby Kolegium w dniu 8 stycznia 2018 r. Skarżący zaznaczył, że pomimo otrzymania w dniu 12 stycznia 2018 r. pisma informującego go o przedłużeniu terminu załatwienia zażalenia do dnia 28 lutego 2018 r., w piśmie z dnia 17 stycznia 2018 r. poinformował Kolegium o podtrzymaniu swojej skargi. Organ ten nie przekazał jednak Sądowi przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a.

W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jego oddalenie. Wyjaśniło, że skarga M. N. na bezczynność Kolegium w zakresie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy C., negatywnie opiniujące podział działki nr ewid.[...] w obrębie S. (które to zażalenie istotnie zostało rozpatrzone z naruszeniem miesięcznego terminu przewidzianego w art. 35 § 3 k.p.a.), została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie za pismem z dnia 21 lutego 2018 r. Kolegium przyznało, że popadło w zwłokę również w przekazaniu przedmiotowej skargi, jednak zwłoka ta jest niewielka i w żadnym stopniu nie wpływa na prawa bądź obowiązki skarżącego. Kolegium podkreśliło, ze sprawa, która była przedmiotem postępowania administracyjnego, dotyczyła negatywnej opinii co do projektu podziału nieruchomości, a zatem ze swej istoty nie stanowiła dla skarżącego ani źródła uprawnień, ani źródła obowiązków, dla których niedotrzymanie terminów załatwienia sprawy rodziłoby jakiekolwiek konsekwencje, w tym finansowe. Również skarżący – jak podkreślił organ – nie wskazał żadnej okoliczności, która stanowiłaby dla niego jakąkolwiek dolegliwość wynikającą z niedotrzymania terminów załatwienia sprawy. W ocenie Kolegium, postulowana przez skarżącego wysokość grzywny w żadnej mierze nie została natomiast przez niego umotywowana, ani też w żadnej mierze w sposób obiektywny nie koresponduje z okolicznościami sprawy.

Autor odpowiedzi na wniosek dodał, że obsada kadrowa Kolegium – jakkolwiek jest to okoliczność pozaprawna - nie jest adekwatna do liczby spraw podlegających rozpatrzeniu przez ten organ, co w wielu przypadkach oznacza wybór pomiędzy szybkością a jakością postępowania. W sprawach tego rodzaju, jak sprawa skarżącego skutki pośpiesznego i niedokładnego rozpatrzenia sprawy mogą być dużo dalej idące niż skutki zwłoki w jej załatwieniu. Ponadto Kolegium zaznaczyło, że przypadki jego zwłoki w przekazywaniu skarg Sądowi są incydentalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Wniosek M. N. należy uznać za zasadny.

W myśl art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, organ ten zaś obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej otrzymania.

Stosownie natomiast do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd – na wniosek skarżącego – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym

W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że przedmiotowa skarga M. N. z dnia 4 stycznia 2018 r. wpłynęła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 8 stycznia 2018 r. Fakt otrzymania przez organ tej skargi we wskazanej dacie potwierdza zamieszczona na niej prezentata (k. 3 akt sprawy II SAB/Lu 21/18, w której przedmiotowa skarga jest przedmiotem rozpoznania).

Termin do przekazania przedmiotowej skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upływał zatem w dniu 7 lutego 2018 r. Tymczasem obowiązek ten został przez Kolegium wykonany dopiero w dniu 21 lutego 2018 r. (data nadania - k. 8 akt sprawy II SAB/Lu 21/18). Pozostaje zatem poza wszelką wątpliwością, że Kolegium naruszyło ustawowy termin przewidziany dla tej czynności. Podkreślić w tym miejscu należy, że fakt, iż organ, przed rozpoznaniem przez Sąd wniosku o ukaranie go grzywną, uczynił zadość obowiązkowi przekazania skargi, nie oznacza, że postępowanie w sprawie przedmiotowego wniosku stało się bezprzedmiotowe. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 3 listopada 2009 r. (sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA i WSA 2010/1/2), art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 powołanej ustawy organ przekazał skargę sadowi wraz z aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę. Grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie ma bowiem wyłącznie funkcji dyscyplinującej, lecz wiąże się również z funkcją represyjną (związaną z odpowiedzialnością za uniemożliwianie albo utrudnianie realizacji określonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki), a nadto z funkcją prewencyjną (mającą na celu zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości).

W związku z powyższym, skoro nie budzi wątpliwości, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekroczyło ustawowy termin do przekazania Sądowi skargi M. N. z dnia 4 stycznia 2018 r., należy uznać, że zachodzą podstawy do ukarania tego organu grzywną na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.

Określając wysokość nałożonej grzywny Sąd miał na uwadze wszystkie okoliczności sprawy, w tym wyjaśnienia Kolegium przedstawione w odpowiedzi na skargę, dotyczące obciążenia kadrowego tego organu, nieznaczny, bowiem jedynie dwutygodniowy okres zwłoki w przekazaniu skargi, jak również okoliczność, iż zwłoka ta nie spowodowała żadnych negatywnych skutków procesowych dla skarżącego. Nie bez znaczenia w tym zakresie pozostawał również słusznie podniesiony w odpowiedzi na skargę argument, iż SKO [...] jest organem, który co do zasady w prowadzonych przez siebie sprawach skrupulatnie i terminowo realizuje obowiązki wynikające z art. 55 p.p.s.a., zaś ewentualne uchybienia w tym zakresie w przypadku tego Kolegium występują incydentalnie (stąd też ewentualnego wymierzenia grzywny w wyższej wysokości nie uzasadniały, zdaniem Sądu, względy prewencyjne). W konsekwencji Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest w tym wypadku adekwatna do stwierdzonego naruszenia, a przy tym wystarczająca dla osiągnięcia jej prewencyjnego celu. Podkreślić należy, że orzeczona kwota grzywny mieści się w granicach wyznaczonych przepisem art. 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w pkt I sentencji postanowienia.

Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.