Postanowienie WSA w Lublinie z 28 września 2022 r., II SO/Lu 9/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w dniu 28 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym

Sprawa

sprawy z wniosku Ł. G. w przedmiocie wymierzenia Rektorowi Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Lublinie grzywny za nieprzekazanie w terminie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie skargi z dnia 5 sierpnia 2022 r. na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a I. wymierzyć Rektorowi Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Lublinie grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych; II. zasądzić od Rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Lublinie na rzecz Ł. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skład

Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski przewodniczący

Uzasadnienie

W dniu 6 września 2021 r. Ł. G. (dalej także jako "skarżący" lub "wnioskodawca") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosek o wymierzenie Rektorowi Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Lublinie (dalej także jako "organ" lub "Rektor KUL"), na podstawie art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), grzywny w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, za nieprzekazanie ww. Sądowi w ustawowym terminie skargi z dnia 5 sierpnia 2022 r., dotyczącej bezczynności organu w sprawie wniosku z dnia 7 lipca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Uzasadniając żądanie wymierzenia organowi grzywny skarżący wskazał, że pomimo wynikającego z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, dalej jako "u.d.i.p.") obowiązku przekazania przedmiotowej skargi w terminie 14 dni, organ czynności tej nie zrealizował nawet w "podstawowym" terminie określonym w art. 54 p.p.s.a. W ocenie skarżącego, działanie organu ma na celu wstrzymanie rozpoznania sprawy przez Sąd.

W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie w całości i tym samym nienaliczanie grzywny. Organ przyznał, że w związku z nieprzekazaniem Ł. G. części dokumentów objętych jego wnioskiem z dnia 7 lipca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w dniu 5 sierpnia 2022 r. wnioskodawca złożył skargę na bezczynność organu. Skargę tę organ przekazał Sądowi w dniu 5 września 2022 r., załączając do niej odpowiedź na skargę oraz dokumentację sprawy (akta administracyjne) w formie elektronicznej. Organ wyjaśnił, że przekazał skargę w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, albowiem w tym czasie badał jej zasadność oraz wszystkie okoliczności sprawy. Ponadto po raz pierwszy przekazywał Sądowi dokumenty w formie elektronicznej, co spotkało się z problemami natury technicznej, które wymagały interwencji Działu Teleinformatycznego. Do przekazania skargi doszło jednak przed powzięciem przez organ informacji o złożeniu przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny, nie zaś dopiero na skutek tego wniosku. Zdaniem Rektora KUL, powyższe okoliczności przeczą zarzutowi, jakoby jego celem było uniknięcie kontroli sądowej. Biorąc pod uwagę, że uchybienie terminowi do przekazania skargi było nieznaczne (wyniosło tylko 14 dni), zaś do jej przekazania doszło przed złożeniem przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny, a także uwzględniając fakt udzielenia skarżącemu w ustawowym terminie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz opisane wyżej problemy techniczne, które towarzyszyły przekazaniu skargi, w ocenie organu, nie zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Wniosek jest zasadny, albowiem rektor KUL nie zachował ustawowego terminu przy przekazywaniu skargi Ł. G. z dnia 5 sierpnia 2022 r. na bezczynność organu w sprawie wniosku z dnia 7 lipca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio. Stosownie zaś do treści § 2 cytowanego artykułu, organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Należy przy tym zaznaczyć, że w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, trzydziestodniowy termin na wykonanie przez organ obowiązku, o którym mowa w powyższym przepisie, został skrócony przez ustawodawcę do 15 dni, o czym stanowi przepis szczególny art. 21 pkt 1 u.d.i.p.

Dodać wypada, że sposób realizacji przez organy obowiązku przekazania skargi sądowi został doprecyzowany w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1003, dalej jako "rozporządzenie"). I tak § 3 tego rozporządzenia stanowi, że skargę oraz odpowiedź na skargę organ przekazuje w formie lub postaci, w jakiej zostały sporządzone (ust. 1). Skargę lub odpowiedź na skargę sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego organ przekazuje do elektronicznej skrzynki podawczej sądu (ust. 2). W przypadku gdy forma lub postać skargi i odpowiedzi na skargę różnią się, organ, przekazując dokument elektroniczny, o którym mowa w ust. 2, załącza uwierzytelnioną kopię, w formie dokumentu elektronicznego, skargi lub odpowiedzi na skargę sporządzonej w postaci papierowej (ust. 3). W przypadku, o którym mowa w ust. 3, kopię skargi lub odpowiedzi na skargę, w formie dokumentu elektronicznego, uwierzytelnia się kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym (ust. 4).

Zgodnie natomiast z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów).

Wprawdzie regulacja zawarta w przytoczonym wyżej przepisie zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej, jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że grzywna wymierzana w tym trybie ma mieszany dyscyplinująco-restrykcyjny charakter (zob. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ. ONSAiWSA 2006/6, poz. 156; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008/3, poz. 42, s. 24). Nadto, oprócz funkcji dyscyplinująco-restrykcyjnej, grzywna taka pełni również rolę prewencyjną, albowiem służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości (zob. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Oznacza to, że wniosek o wymierzenie grzywny w tym trybie może zostać uwzględniony również w sytuacji, gdy przed jego złożeniem doszło do przekazania sądowi skargi, jednak czynności tej dokonano po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 już po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny nie prowadzi bowiem do bezprzedmiotowości postępowania w tej sprawie (por. postanowienia NSA: z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1086/09, LexPolonica nr 2299926; z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 161/10, LexPolonica nr 2281264; z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 387/11, LexPolonica nr 2620325).

Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny – w sytuacji, gdy nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu – może mieć natomiast wpływ na określenie wysokości grzywny. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny sąd winien bowiem ocenić wszystkie istotne okoliczności sprawy, a nie tylko fakt, że do jego naruszenia w ogóle doszło. Do takich okoliczności należy zaliczyć czas jaki upłynął od wniesienia skargi i przyczyny niewykonania wspomnianego obowiązku w terminie, a także właśnie, czy zobowiązany przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Te ostatnie względy jednak nie uwalniają od konsekwencji wyrażonych w art. 55 § 1 p.p.s.a.

Jednocześnie należy podkreślić, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ uznaje, że skarga nie jest zasadna. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Dopiero zaś sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny, czy skarga jest dopuszczalna, a nadto, czy jest zasadna.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący Ł. G. w dniu 5 sierpnia 2022 r. wniósł za pośrednictwem rektora KUL skargę na bezczynność tego organu w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 7 lipca 2022 r. Jak ustalono na podstawie akt sprawy o sygnaturze II SAB/Lu 114/22, w której przedmiotowa skarga jest przedmiotem rozpoznania, skargę tę skarżący złożył we wskazanej wyżej dacie w formie dokumentu elektronicznego, za pośrednictwem platformy ePUAP. W tym też dniu przedmiotowa skarga wpłynęła do elektronicznej skrzynki podawczej organu, co potwierdza załączone do niej Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia (k. 11 akt sprawy II SAB/Lu 114/22).

Przekazanie powyższej skargi Sądowi nastąpiło natomiast dopiero w dniu 5 września 2022 r. (data przekazania skargi do elektronicznej skrzynki podawczej Sądu – k. 2 akt sprawy II SAB/Lu 114/21).

Powyższe ustalenia potwierdzają zatem, że organ przekroczył termin do przekazania skargi, który - w myśl art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 83 § 2 p.p.s.a. - upływał z dniem 22 sierpnia 2022 r. Okres zwłoki w przekazaniu skargi wyniósł w tym wypadku 14 dni, co w konsekwencji doprowadziło do niemal dwukrotnego wydłużenia okresu przewidzianego na przekazanie skargi.

Z tych względów wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a., należało uznać za zasadny.

Ustalając wysokość grzywny Sąd z jednej strony uwzględnił opisaną wyżej skalę uchybienia organu, która uniemożliwia ustalenie wysokości grzywny w granicach jej dolnego wymiaru, a tym bardziej odstąpienie od jej wymierzenia. Z drugiej zaś strony Sąd wziął pod uwagę wyjaśnienia przedstawione przez organ w odpowiedzi na wniosek, w świetle których uchybienie terminowi do przekazania skargi nie wynikało z lekceważącego podejścia do tego obowiązku, lecz spowodowane było m.in. problemami technicznymi związanymi z koniecznością przekazania Sądowi całości dokumentacji dotyczącej niniejszej sprawy w postaci dokumentów elektronicznych. Sąd uwzględnił również okoliczność, że w omawianej sprawie - z uwagi na jej przedmiot - termin do przekazania skargi jest skrócony z mocy przepisu szczególnego art. 21 pkt 1 u.d.i.p. co - jak zdaje się pośrednio wynikać z treści odpowiedzi na wniosek - uszło uwadze organu. W tym kontekście należy jednak dostrzec, że organ przekazał skargę z zachowaniem standardowego – trzydziestodniowego terminu dla takiej czynności, wyznaczonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., a przy tym dokonał tej czynności jeszcze przed złożeniem przez skarżącego rozpoznawanego wniosku o wymierzenie grzywny, a więc z własnej inicjatywy, nie zaś dopiero pod wpływem przedmiotowego wniosku. Ponadto, pomimo problemów technicznych, organ prawidłowo zrealizował wynikające z rozporządzenia wymogi dotyczące przekazywania skarg w formie dokumentów elektronicznych. Zestawiając te wszystkie okoliczności Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy grzywna w wysokości 300 złotych będzie adekwatna do skali stwierdzonego naruszenia prawa, a przy tym wystarczająca dla osiągnięcia tak jej dyscyplinującego i represyjnego, jak i prewencyjnego celu. Podkreślić należy, że orzeczona kwota grzywny mieści się w granicach wyznaczonych przepisem art. 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie ograniczyły się do uiszczonego wpisu od wniosku w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 210 § 2 p.p.s.a.