Uzasadnienie
J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...]r., nr SKO.440/15/2022 w przedmiocie zasiłku celowego. W treści skargi zawarł wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów Małgorzaty Anny Dziemianowicz, Grażyny Gryglaszewskiej, Elżbiety Lemańskiej, Marka Leszczyńskiego, Pawła Janusza Lewkowicza, Andrzeja Melezini, Jacka Pruszyńskiego, Małgorzaty Roleder, Wojciecha Stachurskiego, Elżbiety Trykoszko, Dariusza Mariana Zalewskiego, oraz asesorów Marcina Kojło, Barbary Romanczuk, Justyny Siemieniako.
Wymienieni we wniosku o wyłączenie sędziowie i asesorzy WSA w Białymstoku złożyli do akt sprawy oświadczenia (k. 31 – 42 akt sąd.), w których podali, że nie są im znane przesłanki uzasadniające wyłączenie ich od orzekania w sprawie. Sędziowie i asesorzy wskazali również, że sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) powoływanej dalej jako "p.p.s.a.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.) albo na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione we wskazanym przepisie, tworzą one zatem katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (lub na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Przy czym, stosownie do treści art. 20 § 1 p.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia.
Powyższe zasady znajdują zastosowanie również wobec asesora sądowego stosownie do art. 4 i 29 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137).
Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego. Konieczne jest zatem wskazanie przez stronę domagającą się wyłączenia sędziego konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie jedynie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata przez nią zaufania co do obiektywizmu sędziego. W świetle powyższego bez znaczenia pozostaje subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowały utratę zaufania strony (postanowienie NSA z dnia 15 września 2008 r., sygn. akt II FZ 397/08, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawy do wyłączenia nie może stanowić niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia uprzednio toczącej się sprawy, bowiem zarzuty te strona mogła podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu I instancji (postanowienie NSA z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OZ 665/08, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, OSP 2008/12/133, z aprobującą glosą A. Gomułowicza, akceptowane przez A. Kabata w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 139).
W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 18 p.p.s.a. Nie zachodzą także okoliczności wskazane w art. 19 tej ustawy. Z oświadczeń złożonych przez sędziów i asesorów WSA w Białymstoku wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie od rozpoznania sprawy, zaś skarżący we wniosku nie powołał argumentów, które podważałyby prawdziwość tych oświadczeń. Nie uprawdopodobnił tego, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów i asesorów sądowych. Wskazując na stronniczość sędziów, nie powołał żadnej argumentacji, która pozwalałaby stwierdzić, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do braku obiektywizmu sędziów i asesorów sądowych, których wyłączenia się domaga.
Wniosek Skarżącego w zakresie w jakim dotyczył sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego oraz sędziego NSA Wojciecha Stachurskiego, był natomiast bezprzedmiotowy z uwagi na fakt, że obaj wymienieni sędziowie nie orzekają w WSA w Białymstoku, a zatem nie jest możliwy ich udział w postępowaniu zainicjowanym przez skarżącego.
Z powyższych względów Sąd uznał, że złożony w sprawie wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż nie zaistniały przesłanki określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.