Uzasadnienie
W dniu 16 stycznia 2023 r. Stowarzyszenie (dalej jako: "wnioskodawca") złożyło w tutejszym Sądzie wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Zespołu Szkół (dalej jako: "organ") grzywny w wysokości 500 zł za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis w kwocie 100 zł.
Wnioskodawca wyjaśnił, że skarga na bezczynność doręczona została organowi 8 maja 2023 r. za pośrednictwem ePUAP. Skarga w dalszym ciągu nie wpłynęła do sądu. Art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ustanawia 15-dniowy termin na przekazanie akt i odpowiedzi na skargę. W ocenie wnioskodawcy proponowana grzywna w wysokości 500 zł jest bardzo niska (stanowi zaledwie ok. 0,88% maksymalnej kwoty grzywny) i uwzględnia problemy dotykające jednostki niepublicznej oświaty, w szczególności stale rosnące ceny ogrzewania, prądu oraz materiałów biurowych.
W odpowiedzi na wniosek organ przekazał skargę na bezczynność i wniósł o odrzucenie wniosku, ewentualnie jego oddalenie. Wyjaśnił, że działał w przekonaniu, że obowiązuje go termin na przekazanie skargi określony w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ustawowym terminie 30 dni przekazał w dniu 5 czerwca 2023 r. skargę z 8 maja 2023 r. do sądu wraz z kompletem akt i odpowiedzią na skargę. Podał, że 9 maja 2023 r. udostępnił wnioskowaną informację publiczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") stanowi, że skargi w sprawach dotyczących udostępnienia informacji przekazuje się wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od otrzymania skargi. W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.).
Wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w przedstawionych przepisach. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest zatem wyłącznie od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ 15-dniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione. Organ sam potwierdził wpływ skargi i brak jej przekazania Sądowi w terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p.
W niniejszej sprawie skarga datowana 8 maja 2023 r. doręczona została na adres do doręczeń elektronicznych organu o godzinie 23:14, a więc po godzinach urzędowania. Dlatego należało uznać, że skarga wpłynęła do organu 9 maja 2023 r. Zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285) przez wpłynięcie dokumentu elektronicznego na adres do doręczeń elektronicznych rozumie się zaistnienie warunków technicznych umożliwiających adresatowi odebranie doręczanego dokumentu. W związku z tym 15-dniowy termin do przekazania skargi upłynął z dniem 24 maja 2023 r. Skarga zaś, zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Ol 92/23, przekazana została tutejszemu Sądowi 6 czerwca 2023 r. (data nadania pocztowego), a więc 13 dni po terminie.
Dla oceny zasadności wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi w ustawowym terminie, nie mają znaczenia okoliczności towarzyszące wnioskowi o udostępnienie informacji publicznej. Na tym etapie Sąd nie ocenia zasadności samej skargi, której brak przekazania stanowi podstawę do wymierzenia grzywny. Podkreślić należy również, że wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązku, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na mieszany charakter omawianej grzywny: dyscyplinujący, represyjny i prewencyjny (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 2). Wymierzenie grzywny służy nie tylko zmuszeniu organu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, lecz również ma na celu wywarcie na organie represji za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie oraz zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukaranego jak i przez inne organy.
Dlatego dopełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. po wniesieniu wniosku, ale przed jego rozpatrzeniem przez Sąd oraz przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w określonym prawem terminie pozostają bez znaczenia dla samej możliwości wymierzenia grzywny, mogą mieć natomiast wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ustalenie wysokości grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, przy określeniu jedynie jej górnej granicy. W ocenie Sądu orzeczona grzywna jest współmierna do stwierdzonego uchybienia i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wymierzając organowi grzywnę w wysokości 50 zł Sąd wziął pod uwagę, że dyrektor szkoły podstawowej nie jest organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, ale funkcjonalnym, jako podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p.), od którego wymaga się przede wszystkim znajomości przepisów związanych z Prawem oświatowym i okoliczności tej nie można pomijać oceniając zaniechanie organu. Organ przekazał skargę w terminie określonym w przepisach p.p.s.a., nie wiedział, że u.d.i.p. określa odrębny, krótszy termin. Opóźnienie w przekazaniu skargi nie było nadmierne. Skarga na bezczynność została rozpatrzona wyrokiem z 1 sierpnia 2023 r. Wymierzona grzywna będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie podmiotu w przyszłości.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł, jak w pkt.
- 1. postanowienia, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.
O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz wnioskodawcy kwoty uiszczonego wpisu od wniosku, orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. W myśl tych przepisów w razie uwzględnienia wniosku przez sąd pierwszej instancji przysługuje wnioskodawcy od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.