Uzasadnienie
1 sierpnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynął wniosek F.W. o wymierzenie Prokuratorowi Rejonowemu w S. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że powyższy organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, jak i nie przekazał skargi do Europan Court Of Human Rights Council Of Europe Strasbourg Cedex France mimo upływu dwóch miesięcy. W dniu 6 lipca 2023 r. do Prokuratury wniesiono ponaglenie, które powyższy organ zlekceważył, a skargi nie przekazał. Powyższa okoliczność w żaden sposób nie usprawiedliwia organu, zatem złożenie wniosku o ukaranie grzywną i wydanie sądowego zobowiązania na organ, są w pełni zasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Wniosek podlega odrzuceniu.
Zgodnie z treścią art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Artykuł 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Skargę wniesioną za pośrednictwem konsula oraz skargę na decyzję wydaną przez ministra właściwego do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, minister właściwy do spraw zagranicznych przekazuje sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jej otrzymania odpowiednio przez ministra właściwego do spraw zagranicznych albo konsula.
Należy w tym miejscu wskazać, że w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (publ.:orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA) przesądzono o charakterze instytucji wymierzenia grzywny. Wynika z niej, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Powołane przepisy pozwalają sądowi na wymierzenie grzywny po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OZ 953/10, CBOSA). Oznacza to że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (por. postanowienie NSA z 3 października 2012 r., sygn. akt I OZ 739/12; CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego dotyczy wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Prokuratorowi Rejonowemu w S. z uwagi na nieprzekazanie skargi do Europan Court Of Human Rights Council Of Europe Strasbourg Cedex France. Warunkiem dopuszczalności skargi jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. Wyjaśnić należy, że tak zakreślony przedmiot sprawy nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W świetle przepisów ustawy z 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2023 r. poz. 1360) prokuratura jest organem ochrony prawnej, a nie organem administracji publicznej i jej działalność nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Niedopuszczalność skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego powoduje konieczność odrzucenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być bowiem rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., tj. spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. (postanowienia NSA z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 325/14; z 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 333/16; z 3 października 2012 r., sygn. akt I OZ 739/12; z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 325/14; z 1 października 2021 r., sygn. akt III OZ 658/21, CBOSA).
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., odrzucił wniosek.