Uzasadnienie
Stowarzyszenie "[...]" w B. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia "[...]", na mocy której organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia "[...]" w B. od decyzji z dnia "[...]" wydanej z upoważnienia Prezydenta B. przez p.o. Dyrektora Departamentu Urbanistyki Urzędu Miasta w B. w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie hali widowiskowo – sportowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na części działki o nr geod. "[...]" (obręb 22 K.), położonej w B. przy ulicy C. umorzył postępowanie odwoławcze.
W dniu 15 lutego 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynęło pismo, w którym Stowarzyszenie zawarło wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w WSA w Białymstoku: sędziego NSA Ireneusza Henryka Darmochwała, sędzi NSA Grażyny Gryglaszewskiej, sędziego NSA Mieczysława Markowskiego, sędziego WSA Piotra Pietrasza, sędziego WSA Sławomira Presnarowicza, sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego, sędziego NSA Stanisława Prutisa, sędzi WSA Małgorzaty Roleder, sędzi WSA Urszuli Barbary Rymarskiej, sędzi NSA Anny Sobolewskiej-Nazarczyk, sędziego WSA Wojciecha Stachurskiego, sędzi NSA Elżbiety Trykoszko, sędzi NSA Danuty Tryniszewskiej-Bytys, sędziego WSA Mirosława Wincenciaka oraz referendarzy: Tomasza Oleksickiego i Barbary Romanczuk. Wymienionym sędziom oraz referendarzom strona skarżąca zarzuciła, iż orzekając w sprawach z wniosków Stowarzyszenia działali na jego niekorzyść, prawdopodobnie z naruszeniem prawa, np. odmawiając Stowarzyszeniu prawa do bezpłatnej pomocy pełnomocnika z urzędu i całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, czy też poprzez niewyłączenie sędziego Stanisława Prutisa, pomimo braku jego bezstronności w sprawie np. Kampusu Uniwersytetu w B. Wskazani we wniosku o wyłączenie sędziowie: Ireneusz H. Darmochwał, Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska-Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-
- - Nazarczyk, Małgorzata Roleder, Stanisław Prutis, Mirosław Wincenciak, Mieczysław Markowski, Wojciech Stachurski, Sławomir Presnarowicz, Urszula B. Rymarska, Jacek Pruszyński oraz referendarze: Barbara Romanczuk i Tomasz Oleksicki złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie istnieje między nimi a stroną tego postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawanej sprawie. Oświadczenia takiego nie złożył sędzia WSA Piotr Pietrasz, który jest delegowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Postanowieniem z dnia 23 marca 2012 r. (sygn. akt II OW 50/12) Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od orzekania w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Wniosek należy uznać za nieuzasadniony.
Instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy przez sąd. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270, w skrócie: p.p.s.a.), ale również wówczas, gdy istniejące okoliczności mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego - art. 19 p.p.s.a. W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Należy wskazać, iż strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu.
W pierwszej kolejności należy podnieść, iż wskazani we wniosku sędziowie i referendarze orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia ich od orzekania w przedmiotowej sprawie wobec braku pomiędzy nimi a którąkolwiek ze stron tego postępowania tego rodzaju okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że skoro sędzia, którego dotyczy wniosek złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2010r., sygn. akt I OZ 864/10). Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości tego oświadczenia, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie z dnia 25 sierpnia 1971r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55).
Tymczasem strona skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła zgłoszonych we wniosku zarzutów i nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, dyskredytujących prawdziwość złożonych przez sędziów i referendarzy oświadczeń. Samo bowiem przeświadczenie strony skarżącej o działaniu wskazanych we wniosku sędziów i referendarzy na jego niekorzyść i "prawdopodobnie z naruszeniem prawa" nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 p.p.s.a., ich wyłączenie od orzekania w sprawie. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżącego o działaniu na niekorzyść strony, wynikające z odmowy przyznania prawa do pełnomocnika z urzędu i całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych, gdyż nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziów orzekających w sprawie tylko z tego powodu, iż nie uwzględnili wniosku dowodowego strony skarżącej. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia w tej materii nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OZ 665/08, publ. w internecie-http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Prawidłowość podejmowanych w tym zakresie rozstrzygnięć, podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego i tylko w tym trybie dopuszczalne jest kwestionowanie niekorzystnych rozstrzygnięć sądu wojewódzkiego. Należy wyraźnie podkreślić, iż sam fakt podejmowania rozstrzygnięć w innych sprawach z udziałem strony skarżącej nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów od rozpoznania kolejnej sprawy tej strony.
Należy przy tym wyjaśnić, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata zaufania do bezstronności sędziego wynikająca z samego przeczulenia strony lub subiektywnego odczucia. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony skarżącej o niekorzystnych działaniach podejmowanych przez sędziów, lecz konieczne jest wskazanie istotnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziów. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, publ. w Internecie-http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się zaś do wniosku o wyłączenie sędziego WSA Piotra Pietrasza, który nie złożył wskazanego wyżej oświadczenia, należy podnieść, iż Sąd oddalił wniosek o jego wyłączenie wobec ustalenia, iż wymieniony sędzia nie orzeka obecnie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku, a tym samym brak jest podstaw do zaistnienia w stosunku do tego sędziego przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., bowiem wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony jedynie w stosunku do sędziego orzekającego w danym sądzie wojewódzkim.
Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 19, art. 22 § 2 i § 3 oraz art. 24 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.