Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 15 września 2005 r. S. G. zwrócił się o wyłączenie wszystkich sędziów, asesorów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku od udziału w sprawie o sygn. akt "[...]" w związku z jego wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2005r., w którym wystąpił do Sądu o przyznanie prawa pomocy. Podał, iż przyczyny jego wniosku są nader oczywiste.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2005 r. (Sygn. akt I ÓW 266/05) Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania przedmiotowego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Wyłączenie sędziego od rozpatrywania sprawy następuje z mocy ustawy z przyczyn określonych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), tj. w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu w organach administracji publicznej.
Żadna z powyższych przesłanek nie zachodzi w niniejszej sprawie. Ponadto, na podstawie art. 19 powołanej ustawy wyłączenie może nastąpić, niezależnie od wymienionych wyżej przyczyn, na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Powyższe przepisy stosuje się odpowiednio do wyłączenia asesora i referendarza.
Ustawodawca nie wskazał przesłanek wyłączenia sędziego na wniosek strony w sposób wyczerpujący, lecz scharakteryzował je stwierdzając, że chodzi o taki "stosunek osobisty" między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, który "mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego" (iudex suspectus). Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy zatem od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś (red.), Warszawa 2005, s. 151 i nast).
Nie wszystkie stosunki osobiste między stroną lub jej przedstawicielem mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpatrywania sprawy, lecz tylko takie, które w oparciu o obiektywne okoliczności mogą wywoływać wątpliwości co do jego bezstronności. Z dokonywanej w judykaturze i piśmiennictwie wykładni wynika, że o osobistym charakterze stosunku łączącego sędziego z jedną ze stron decyduje rodzaj jego emocjonalnego zaangażowania w odniesieniu do strony postępowania sądowego. Stosunek osobisty jest z zasady stosunkiem emocjonalnym lub też natury gospodarczej (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 5 lutego 1992 r., sygn. akt I ACo 2/92, OSA 1993, nr 9, póz. 67). Jako przykłady wskazuje się przyjaźń, nienawiść, więź rodzinną, powiązania majątkowe i gospodarcze oraz ujawnioną niechęć lub sympatię do strony albo faworyzowanie jednej ze stron (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1996 r., I PO 8/96, OSNP 1997, nr 4, poz. 59).
Nie stanowi przesłanki określonej w art. 19 powołanej wyżej ustawy ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, gdyż należy ona w ramach kontroli instancyjnej do sądu wyższej instancji. Sąd, rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego, nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1996 r., sygn. akt I PO 8/96, OSNAP 1997, nr 4, póz. 59).
Zatem wnioskodawca musi udowodnić istnienie przedstawionych wyżej obiektywnych okoliczności w stosunku do sędziów, których wyłączenia żąda. W niniejszej sprawie takich okoliczności skarżący nie wskazał, stwierdzając jedynie iż są one nader oczywiste. Podnieść przy tym należy, iż z oświadczeń sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, złożonych zgodnie z wymogiem określonym w art. 22 § 2 Prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi wynika, że między żadnym z sędziów i asesorów tego sądu a stronami przedmiotowego postępowania nie zachodzi stosunek osobisty w rozumieniu art. 19 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wątpliwości takie nie nasuwają się również w oparciu o wszystkie inne zawarte w aktach administracyjnych i sądowych pismach i dokumentach.
Natomiast okoliczność, iż - jak wynika ze skargi - strona nie jest zadowolona z wcześniejszych orzeczeń sądu nie stanowi podstawy do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Strona może bowiem zwalczać wadliwe orzeczenia wydane przez sąd za pomocą środków zaskarżenia. Nie może natomiast, przez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 26 października 1995 r., sygn. akt I Acz 309/95, OSA 1997, nr 9, poz. 49).
Wobec powyższego na podstawie art. 22 § l i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.