Uzasadnienie
Stowarzyszenie "A" wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia
W piśmie z dnia 12 grudnia 2011 r. Stowarzyszenie zawarło między innymi wniosek o wyłącznie od rozpoznania tej sprawy sędziów orzekających w WSA w Białymstoku: "[...]" oraz referendarzy: "[...]".
Zarzucono, iż "orzekając w sprawach z wniosków Stowarzyszenia działali na jego niekorzyść prawdopodobnie z naruszeniem prawa". Jako uzasadnienie wskazano np. odmawianie Stowarzyszeniu prawa do bezpłatnej pomocy pełnomocnika z urzędu i całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych, jak również brak wyłączenia sędziego "[...]", pomimo braku jego bezstronności w sprawie np. "[...]" Uniwersytetu w B., którego jednocześnie pracownikiem jest ten sędzia i orzekał prawdopodobnie na korzyść swojego pracodawcy Uniwersytetu w B. z oczywistym naruszeniem prawa i etyki.
Wskazani we wniosku o wyłączenie sędziowie: "[...]" oraz referendarze: "[...]" złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie istnieje między nimi a stroną tego postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawanej sprawie. Oświadczenia takiego nie złożył jedynie sędzia WSA "[...]", który jest delegowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2012 r. (sygn. akt II OW 8/12) Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Białymstoku od orzekania w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy uznać należy za nieuzasadniony.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, z późn. zm., w skrócie: p.p.s.a.), jak również wówczas, jeżeli istniejące okoliczności mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego - art. 19 p.p.s.a. W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Należy wskazać, iż strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu.
W rozpoznawanej sprawie brak jest istnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 18 p.p.s.a. obligatoryjnego wyłączenia wskazanych sędziów oraz, na zasadzie art. 24 § 1 tej ustawy, wskazanych referendarzy sądowych.
Skarżącemu Stowarzyszeniu należy wyjaśnić, iż jego przeświadczenie o działaniu wskazanych sędziów i referendarzy na jego niekorzyść, jak to określono "prawdopodobnie z naruszeniem prawa" nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 p.p.s.a., ich wyłączenie od orzekania w tej sprawie. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżącego o takim działaniu na niekorzyść strony na skutek odmowy przyznania prawa do pełnomocnika z urzędu oraz całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych, czy też braku wyłączenia sędziego NSA "[...]" od rozpoznania sprawy m.in. "[...]" Uniwersytetu, bowiem nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziów orzekających w sprawie tylko z tego powodu, iż nie uwzględnili wniosku dowodowego skarżącego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia w tej materii nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów. Taki pogląd wyrażony został w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2008 r. (sygn. akt I OZ 665/08, publ. w Internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i Sąd rozpoznający tę sprawę pogląd ten podziela.
Prawidłowość podejmowanych w tym zakresie rozstrzygnięć, podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego i tylko w tym trybie dopuszczalne jest kwestionowanie niekorzystnych rozstrzygnięć sądu wojewódzkiego.
Nadto, zarzut zgłoszony we wniosku nie został poparty żadnymi dowodami. Subiektywne przekonanie skarżącego, iż sędziowie orzekający w WSA w Białymstoku w innych sprawach Stowarzyszenia podejmują niekorzystne działania na jego rzecz "prawdopodobnie z naruszeniem prawa" jest stwierdzeniem całkowicie gołosłownym bez przedstawienia obiektywnych przesłanek uzasadniających takie stwierdzenie. A jak już wcześniej wskazano, fakt podejmowania rozstrzygnięć w innych sprawach skarżącego Stowarzyszenia nie stanowi podstawy do ich wyłączenia od rozpoznania kolejnej sprawy Stowarzyszenia.
W tym miejscu wyjaśnić pozostaje, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata zaufania do bezstronności sędziego wynikająca z samego przeczulenia strony lub subiektywnego odczucia. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie skarżącej o niekorzystnych działaniach podejmowanych przez sędziów lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziów. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, publ. w Internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnośnie sędziego WSA "[...]" Sąd oddalił wniosek o jego wyłączenie wobec ustalenia, iż sędzia ten nie orzeka obecnie w WSA w Białymstoku, wobec czego brak jest podstaw do zaistnienia w stosunku do tego sędziego przesłanek z art. 18 i art. 19 p.p.s.a., gdyż wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony jedynie w stosunku do sędziego orzekającego w danym sądzie wojewódzkim.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, na mocy art. 19 w związku z art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. oddalił wniosek skarżącego Stowarzyszenia o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Białymstoku, jako nieuzasadniony.