Uzasadnienie
W dniu 11 sierpnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga M. O. (dalej zwanego skarżącym) na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkolno-Wychowawczego w P. (dalej zwanego organem) w udzieleniu informacji publicznej dotyczącej daty i sposobu wyboru rady rodziców na rok szkolny 2015/2016, listy wybranych osób, powierzonych im funkcji, oraz ilości osób obecnych na zebraniu. W skardze tej sformułowany został m.in. wniosek o wymierzenie organowi grzywny w przypadku niezłożenia odpowiedzi na skargę w terminie lub nieprzekazania akt sprawy do sądu w ustawowym terminie. Jak wynika natomiast z wyjaśnień pełnomocnika skarżącego, zawartych w piśmie z dnia 11 sierpnia 2016 r., rzeczona skarga została wniesiona bezpośrednio do Sądu z uwagi na niepodjęcie przez organ w ustawowym terminie przesyłki zawierającej skargę z placówki pocztowej. W piśmie z tego samego dnia tj. z dnia 11 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego sformułował także wniosek o ukaranie organu grzywną w maksymalnej wysokości z uwagi na niepodjęcie skargi w ustawowym terminie z placówki pocztowej i nieprzekazanie akt sprawy do Sądu.
W odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną organ wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu tego stanowiska organ wyjaśnił, że jest jednoosobowym zespołem zarządzającym, który nie posiada pracowników administracji ani sekretariatu, przez co wszystkie sprawy organizacyjno-administracyjne jest zobowiązany wykonać samodzielnie. W ocenie organu, wniosek o ukaranie grzywną nie ma uzasadnionych podstaw, gdyż w dniach 04-27 lipca 2016 r. oraz 02-18 sierpnia 2016 r. (jako dyrektor) przebywał na urlopie wypoczynkowym, a 28 lipca 2016 r. uczestniczył w postępowaniu kwalifikacyjnym nauczyciela zatrudnianego w Zespole, którym kieruje, a które odbyło się w Kuratorium Oświaty w O. Wyjaśnił, że w dniu 1 sierpnia 2016 r. zajmował się pilnymi sprawami organizacyjnymi związanymi z działalnością szkoły, uzupełnianiem wszystkich spraw związanych z księgowością: opisywaniem rachunków, podpisywaniem list płac, sprawdzeniem rozliczenia wydatkowanych środków na dożywianie dzieci w Przedszkolu w okresie od lipca 2016 r. Dodał, że dla szkoły nie utworzono etatu zastępcy dyrektora, a także nie powołano innego nauczyciela, który pełniłby w zastępstwie obowiązki dyrektora podczas jego nieobecności albo w czasie wykonywania przez niego czynności służbowych poza siedzibą szkoły. Skonstatował, że z podanych powyżej powodów nie została podjęta z placówki pocztowej skarga na bezczynność.
Na rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem w dniu 3 listopada 2016 r. strona skarżąca podtrzymała wywody i żądanie zawarte we wniosku wskazując, że organ nie podjął w ogóle korespondencji skarżącego. Natomiast dyrektor szkoły podała, że nie pamięta dokładnie, kiedy odebrała korespondencję nadaną przez skarżącego, ale na pewno po swoim urlopie, to jest po 28 sierpnia 2016 r. Ponownie wskazała, że Wójt nie powołał ani zastępcy dyrektora ani innej osoby, która mogłaby pełnić takie zastępstwo w czasie urlopu Dyrektora Zespołu. Wyjaśniła, że w okresie urlopu dyrektora w szkole pracują wyłącznie kucharki. Podała, że skarżący w momencie składania wniosku o ukaranie organu grzywną był pracownikiem Urzędu Gminy w P. zatrudnionym na stanowisku asystenta Wójta Gminy. Dodała, że szkoła jest placówka podległą Wójtowi, a skarżący zamiast drogą służbową zażądał informacji w drodze dostępu do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje
Stosownie do art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W sprawach dotyczących udzielenia informacji publicznej, zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm. – dalej jako u.d.i.p.), organ jest zobowiązany do przekazania skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się organu do wskazanych obowiązków, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Rozpoznaniu Sądu podlegał wniosek o ukaranie organu grzywną za niepodjęcie w terminie z placówki pocztowej przesyłki zawierającej skargę dotyczącą naruszenia przez organ wskazanych powyżej obowiązków w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 78/16 zainicjowanej skargą na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkolno-Wychowawczego w P. w udzieleniu informacji publicznej dotyczącej daty i sposobu wyboru rady rodziców na rok szkolny 2015/2016, listy wybranych osób, powierzonych im funkcji, oraz ilości osób obecnych na zebraniu.
Jak natomiast wynika z akt sprawy sądowej (k. 4), wskazana powyżej skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu 18 lipca 2016 r. na adres Zespołu Szkolno-Wychowawczego w P., a następnie jednorazowo awizowana przez doręczającego w dniu 19 lipca 2016 r. i zwrócona w dniu 3 sierpnia 2016 r. stronie skarżącej z powodu niepodjęcia jej przez adresata, to jest Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego. Z wyjaśnień Dyrektora jako organu, zawartych w odpowiedzi na wniosek i złożonych na rozprawie wynika, że osoba piastująca funkcję Dyrektora tego Zespołu zapewnia jednoosobowo obsługę administracyjną całej placówki, przy czym w okresie, w którym skarżący wnosił skargę za pośrednictwem operatora pocztowego (18-19 lipca 2016 r.) osoba ta przebywała na urlopie wypoczynkowym (obejmującym okres od 04-27 lipca 2016 r. oraz od 02-18 sierpnia 2016 r.). Wymaga przy tym podkreślenia, że jak wynika z akt sprawy o sygn. II SAB/Ol 78/16, Dyrektor Zespołu faktycznie otrzymał skargę wniesioną w tej sprawie w dniu 22 sierpnia 2016 r. (po przesłaniu jej przez Sąd – k.
- 18) i w dniu 5 września 2016 r. osobiście złożył w Sądzie oryginał tej skargi wraz z jej odpisem oraz odpowiedź na skargę wraz z jej odpisem i akta administracyjne (k. 3).
W ocenie Sądu, w przedstawionych powyżej okolicznościach nie sposób przyjąć, aby organ dopuścił się w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Ol 78/16 naruszenia obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Obowiązki te aktualizują się bowiem w momencie otrzymania przez organ skargi, co wynika wprost z brzmienia obu wskazanych przepisów. Otrzymanie skargi należy zaś wiązać ze sferą faktu, skoro przepisy nie przewidują w tym zakresie żadnego domniemania. W żaden sposób nie można zatem próby wniesienia skargi, podjętej przez pełnomocnika skarżącego w dniu 18 lipca 2016 r., utożsamiać z faktycznym otrzymaniem skargi przez organ. Przesyłka pocztowa zawierająca tą skargę została bowiem zwrócona pełnomocnikowi skarżącego jako jednorazowo awizowana w dniu 19 lipca 2016r. z adnotacją doręczającego z dnia 3 sierpnia 2016r. o jej niepodjęciu przez adresata (k.4 akt).
To zaś oznacza, że w okresie poprzedzającym zwrot tej przesyłki nie doszło do otrzymania skargi przez organ, a tym samym nie nastąpiło zdarzenie od którego rozpoczyna bieg termin na realizację przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. W sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 78/16 faktyczne otrzymanie skargi przez organ nastąpiło w dniu 22 sierpnia 2016 r., to jest w dniu, w którym Sąd doręczył organowi skargę wniesioną przez pełnomocnika skarżącego bezpośrednio do Sądu. Zdarzenie to zapoczątkowało bieg terminu realizacji obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., którym organ dopełnił zachowując jednocześnie termin 15 dni, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Jak już bowiem podano, w dniu 5 września 2016 r. organ osobiście złożył w Sądzie oryginał tej skargi wraz z jej odpisem, odpowiedź na skargę wraz z jej odpisem i akta administracyjne (k. 3).Tym samym brak w tej sprawie podstaw do zastosowania art. 55 §1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.