Uzasadnienie
Skarżący Z. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2011 r., nr [...] uchylającą w trybie art. 138 § 2 K.p.a. decyzję Kierownika MOPS we Wrocławiu z 4 kwietnia 2011 r. o odmowie udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego.
Pismem z dnia 25 listopada 2011 r. skarżący, domagał się "rozpoznania sprawy przez inny sąd administracyjny" z uwagi na to, że sędziowie Wydziału III i IV brali udział w ponad pięćdziesięciu postępowaniach w których był stroną. Uzasadnienie tak sformułowanego wniosku zawiera wiele obraźliwych i dyskryminujących treści w stosunku do sędziów, organów sądowych i organów administracji. Skarżący we wniosku podniósł między innymi, że "Sąd w dotychczasowych postępowaniach jest stronniczy, a Prezes Sądu zachowuje się wobec niego bezczynnie". Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy przez inny sąd administracyjny, także dlatego że powstała sytuacja jest "niebezpieczna dla jego zdrowia i życia". Na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 639/11 skarżący złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu.
Sędziowie orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu złożyli w trybie art. 18 P.p.s.a., oświadczenia, iż brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpoznania sprawy oraz, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia o których mowa w art. 19 tej ustawy.
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt I OW 16/12 Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o przepis art. 22 § 3 P.p.s.a. wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2011 r., nr [...] - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a. wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Zgodnie z pierwszym z nich sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
W myśl § 2 tego artykułu powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli, a według § 3 sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi.
Ponadto w myśl art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny.
Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, iż różnica pomiędzy udowodnieniem, a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem. Rozstrzygnięcie czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego co do wniosku o wyłączenie.
Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, rozpatrując taki wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, iż nie wszystkie okoliczności w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
W ocenie sądu w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, a wymienionych z imienia i nazwiska w sentencji postanowienia. W stosunku do żadnego z nich nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 18 P.p.s.a.
Z wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów, ani jego uzasadnienia, bądź dokumentów zawartych w aktach sprawy nie wynikają żadne okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. Zarzucana przez skarżącego stronniczość sędziów w dotychczasowych sprawach wynika tylko z subiektywnego przeświadczenia skarżącego o istnieniu takiej okoliczności i nie stanowi wystarczającej przesłanki do zastosowania art. 19 P.p.s.a.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, czym powyższe zachowania sędziów miałyby się przejawiać. Nie jest bowiem, w tym względzie, wystarczające samo niezadowolenie strony z rozstrzygnięć podejmowanych przez sędziów WSA we Wrocławiu.
Jeśli do tego dodać, że z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach sędziów wynika, iż nie istnieją podstawy zastosowania art. 18 P.p.s.a. lub art. 19 P.p.s.a., to należało przyjąć, że skarżący nie wykazał w żaden sposób okoliczności, które podważyłyby wiarygodność złożonych oświadczeń.
Z tych względów, działając na podstawie art. 22 § 2 i § 3 P.p.s.a., w związku z art. 18 i 19 P.p.s.a. należało orzec jak wyżej.