Uzasadnienie
M. M. reprezentowany – jako osoba częściowo ubezwłasnowolniona - przez kuratora J. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w dniu 31 stycznia 2014 r. (data stempla pocztowego), wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Kurator ubezwłasnowolnionego w urzędowym formularzu wniosku wskazał, że wnosi o prawo pomocy w celu zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 października 2013 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku okresowego. Kurator w uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego podopieczny jest osobą niepełnosprawną intelektualnie z prawem do zasiłku stałego i zasiłku pielęgnacyjnego wypłacanego ze środków opieki społecznej. Obecnie przebywa w domu pomocy społecznej, gdzie z tego tytułu jest mu potrącane 70 % z posiadanych środków. Kurator w piśmie przewodnim do wniosku wyjaśnił, że nie uzyskuje z tytułu pełnionej funkcji jakiegokolwiek wynagrodzenia lub diety. Okoliczność zaskarżenia decyzji SKO wymaga dogłębnej wiedzy prawniczej, którą kurator nie dysponuje.
Kurator wskazał, że dochód M. M. nie jest mu znany, ponieważ OPS Nysa utajnił przed nim jego akta osobowe. Wie jedynie, że pobiera on zasiłek stały w wysokości 389 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny wynoszący 153 zł. Zatem łączny dochód skarżącego wynosi 542 zł miesięcznie, z czego 70 % jest potrącane na koszty utrzymania w Domu Pomocy Społecznej.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że wnioskodawca w razie wniesienia skargi będzie korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, przedmiotem postępowania ma być decyzja dotycząca przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego, a zatem jeśli dojdzie do wniesienia skargi, to skarżący będzie ustawowo zwolniony od kosztów sądowych, o jakich mowa w art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
Wobec tego należało rozpatrzyć jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według natomiast art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak przyjęło się w orzecznictwie sądowym sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 41357).
W ten sposób ustalono, że wnioskodawca jest osobą chorującą i utrzymującą się jedynie ze środków z opieki społecznej.
W ocenie referendarza, należy stwierdzić, bez głębszej analizy wydatków wnioskodawcy, że sam fakt kształtowania się jego miesięcznych dochodów na poziomie około 542 zł, pozwala na uznanie, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Skarżący jak wynika z przedstawionych danych ma do swojej dyspozycji miesięcznie pozostawiona kwotę 162,60 zł, czyli 30 % z przyznanych mu zasiłków. Biorąc nawet pod uwagę, że większość potrzeb życiowych ma zaspokojonych w domu opieki, to trudno uznać, żeby w jego sytuacji osobistej i materialnej, byłby on w stanie opłacić pełnomocnika z wyboru. Przemawia za tym dodatkowo uprawdopodobniony zły stan jego zdrowia.
Sytuacja materialna skarżącego uprawnia go zatem do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym, czyli w istocie w częściowym, poprzez ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 orzeczono, jak w sentencji.