Uzasadnienie
W dniu 10 marca 2016 r. R. P., wskazując na przepis art. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 2058), wystąpił do Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu z wnioskiem o udzielenie informacji przez:
- - przedstawienie kopii wszystkich wezwań do uiszczenia opłaty dodatkowej, nałożonych za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania w [...] na pojazd nr rej. [...] w 2015 r. oraz w 2016 r., wraz z imieniem i nazwiskiem osoby kontrolującej, która stwierdziła brak uiszczonej opłaty i wystawiła wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania w [...];
- - zdjęć dokumentujących wystawienie ww. opłaty dodatkowej;
- - wszystkich innych dokumentów i notatek związanych z wystawionymi w 2015 r. i 2016 r. wezwaniami do uiszczenia opłaty dodatkowej, wystawionymi za postój pojazdu o rej [...];
- - imion i nazwisk osób, które na dzień dzisiejszy zatrudnione są na stanowisku kontrolera strefy płatnego parkowania w [...] i są upoważnione do wystawiania opłat dodatkowych wraz z nr kontrolera.
Na skutek złożonego wniosku, Z-ca Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu pismem z dnia 7 kwietnia 2016 r. wyjaśnił, że żądana przez R. P. informacja nie stanowi informacji publicznej. Ponadto, organ poinformował, że R. P. jest właścicielem pojazdu o numerze rej. [...], wobec czego nie mogą być udostępnione wnioskodawcy żadne dane.
Z akt sprawy wynika, że opisane pismo zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 12 kwietnia 2016 r.
Następnie, R. P. wniósł w dniu 30 marca 2016 r. - za pośrednictwem Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu - skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez ww. Dyrektora.
Z kolei, w dniu 19 kwietnia 2016 r. R. P. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu, grzywny na zasadzie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 270 - zwanej dalej P.p.s.a.) w związku z art. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zażądał także orzeczenia w przedmiocie "czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa." Uzasadniając wniosek wskazał, że w dniu 30 marca 2016 r. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu w zakresie udzielenia informacji publicznej na temat nałożonych opłat dodatkowych. Skarga została złożona za pośrednictwem ww. organu, który pomimo upływu 15-dniowego terminu określonego w art. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Brak reakcji ze strony organu, czyni niemożliwym rozpoznanie sprawy przez Sąd, a zatem w ocenie wnioskującego, wymierzenie grzywny jest zasadne.
W odpowiedzi na wniosek, przesłaną na wezwanie Sądu w dniu 5 maja 2016 r. (data stempla na kopercie) wraz z aktami sprawy, pełnomocnik organu – radca prawny M. B. wniósł o odrzucenie wniosku. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu przekazał skargę na bezczynność w dniu 29 kwietnia 2016 r., co stanowiło niezamierzone i jednocześnie nieznaczne przekroczenie terminu oraz nie spowodowało przewlekłości postępowania sądowoadministarcyjnego. W ocenie organu, art. 55 § 1 P.p.s.a., stanowiący podstawę do ewentualnego ukarania organu, ma charakter uznaniowy i to od oceny Sądu należy rozstrzygnięcie tej kwestii. Dlatego, Sąd powinien rozważyć wszelkie okoliczności sprawy, a więc w szczególności przyczyny i zakres niewypełnienia przez organ obowiązków, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi. Zdaniem organu, jeżeli nawet nastąpiło uchybienie terminu przekazania akt sprawy, ale uczyniono to na tyle szybko, że Sąd nie zdążył wydać postanowienia w trybie art. 55 P.p.s.a., to wówczas organ nie powinien być ukarany grzywną. Z powyższych względów, organ wniósł o odrzucenie wniosku o wymierzenie grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej jako: "P.p.s.a.", w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. Powołany w tym przepisie art. 54 § 2 P.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W sprawach objętych kognicją sądów na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015, poz. 2058) termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 P.p.s.a., określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (aktualnie: komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. - M.P. z 2016 r., poz. 145).
W oparciu o powyższe przepisy prawa, przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. Podnieść także należy, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2).
Na gruncie niniejszej sprawy przesłanki umożliwiające wymierzenie grzywny organowi zostały spełnione. Wniesiona została przez R. P. skarga na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu, a następnie wniosek o wymierzenie wskazanemu organowi grzywny. Jednocześnie organ ten faktycznie naruszył przepisy prawa przez nieprzekazanie skargi tut. Sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Przewidziany w ustawie o informacji publicznej termin piętnastu dni od dnia otrzymania skargi przez organ, wobec wpływu skargi do Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu w dniu 30 marca 2016 r. (k-3 akt), upłynął w dniu 14 kwietnia 2016 r. Tymczasem przesyłkę pocztową zawierającą skargę R. P. i odpowiedź na nią wraz z aktami administracyjnymi przekazano dopiero w dniu 28 kwietnia 2016 r. Świadczy o tym stempel odciśnięty na kopercie, w której przekazano do tut.
Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu w przedmiocie nie udzielenia informacji publicznej (por.: k-11 akt sądowych o sygn. II SAB/Op 32/16). Przekroczenie terminu wyniosło zatem 14 dni.
Mając na względzie przywołane okoliczności sprawy, przedmiotowy wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje więc na uwzględnienie. Ustalając zaś wysokość grzywny, Sąd brał pod uwagę, że sprawa dotyczy postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, które zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi Sądowi. Jednocześnie Sąd uwzględnił okoliczność, że przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny, organ obowiązek wypełnił, a uchybienie terminu nie było znaczne. Dlatego też, Sąd uznał, że grzywną adekwatną w przypadku niniejszej sprawy jest kwota 100 zł.
Wskazać jednakże należy, że przywołany fakt przekazania przez organ skargi przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie grzywny, nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia, co podniesiono w odpowiedzi na skargę. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 278/13; z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13; z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 68/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II SO/Wa 169/15, wszystkie dostępne pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Wniosek o umorzenie postępowania sądowego zgłoszony przez pełnomocnika organu w odpowiedzi na skargę, należało zatem uznać za niezasadny.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania w punkcie 2 sentencji, obejmujących wpis od wniosku w wysokości 100 zł, orzeczono natomiast na podstawie art. 200, w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.
- - ---------------------- 2