Uzasadnienie
Pismem z dnia 29 października 2018 r., R. S. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została zarejestrowana w Dzienniku korespondencji w tut. Sądzie pod nr II DK/Op 36/18 i przesłana do organu, celem udzielenia odpowiedzi i nadesłania akt sprawy. Skarżący ze skargą złożył wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swoje żądanie wskazał, że odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym, gdzie okresowo wykonuje odpłatne prace. Obecnie jego dochody to 200-400 zł miesięcznie, a jest zobowiązany do płacenia alimentów na dzieci w kwocie 972 zł miesięcznie. Wskazał, że jego zadłużenie z tytułu alimentów przekracza 200 tys. zł. Oświadczył, że nie posiada majątku.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym podał, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z trójką dzieci w wieku 22, 19 i 12 lat. Oświadczył także, że jego dzieci nie uzyskują żadnych dochodów, ani nie posiadają żądnego majątku.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a.", starszy referendarz sądowy, zwany też dalej "orzekającym", zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy po spełnieniu określonych przesłanek warunkujących przyznanie jej tego prawa.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej we wnioskowanym całkowitym zakresie stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z powyższej regulacji wynika, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, przyznawaną w ramach specjalnej pomocy Państwa osobom, które nie są w stanie pokryć samodzielnie kosztów postępowania. Prawo pomocy ma zastosowanie w stosunku do osób, które pomimo wykazanych starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogłyby ponieść kosztów, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski albo nie osiągają żadnego dochodu. Przyznanie tego prawa następuje, więc w szczególnych przypadkach.
W ocenie orzekającego taka szczególna sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżący przebywa w zakładzie karnym, w ramach, którego jest obecnie zatrudniony, ale dochód uzyskiwany z tego tytułu jest niewystarczający na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Ponadto, skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu z innych źródeł, ani nie posiada majątku i oszczędności, a przeciwnie ma bardzo duże zadłużenie alimentacyjne. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że skarżący wykazał, iż uiszczenie jakichkolwiek kosztów związanych z niniejszym postępowaniem sądowym przekracza jego możliwości finansowe. Dodatkowym argumentem przemawiającym za ustanowieniem skarżącemu radcy prawnego jest zagwarantowanie mu, jako osobie pozbawionej wolności, pełnego prawa do sądu i czynnego udziału w toczącym się postępowaniu.
Wobec powyższego, działając na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a. starszy referendarz sądowy orzekł, jak w sentencji.