Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2016 r. P. T. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o wymierzenie grzywny Rektorowi Uniwersytetu Opolskiego w związku z nieprzekazaniem w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), za nieprzekazanie Sądowi w terminie trzech skarg na decyzje Rektora Uniwersytetu Opolskiego w sprawie skreślenia z listy doktorantów na kierunku politologia/nauki o polityce, historia oraz teologia/nauki o rodzinie. Ponadto wniósł o przyznanie należnych kosztów. Do wniosku dołączył kserokopię pisma z dnia 4 kwietnia 2016 r., w którym wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w postaci nieprzekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu złożonych w terminie skarg na ww. decyzje w sprawie skreślenia z listy doktorantów.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 16 czerwca 2016 r. sprawy dotyczące poszczególnych skarg zostały zarejestrowane odrębnie w repertorium SO, w tym sprawa z wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi w sprawie skreślenia z listy doktorantów na kierunku historia została zarejestrowana pod sygnaturą II SO/Op 25/16.
Rektor Uniwersytetu Opolskiego, zobowiązany na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 16 czerwca 2016 r. do udzielenia w terminie 7 dni odpowiedzi na powyższy wniosek, w piśmie z dnia 27 czerwca 2016 r. wniósł o przedłużenie zakreślonego terminu do 20 lipca 2016 r. w związku z koniecznością ustalenia prawidłowego stanowiska procesowego. Następnie, w piśmie z dnia 20 lipca 2016 r. wniósł o oddalenie wniosku, połączenie spraw o sygn. akt II SO/Op 24/16, II SO/Op 25/16 i II SO/Op 26/16, jako objętych jedną skargą i pozostających ze sobą w związku.
Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu stwierdził, że wniosek jest przedwczesny i nieadekwatny do stanu faktycznego sprawy. Wskazał, że dążąc do sanacji sposobu załatwienia sprawy wnioskodawcy, dokonuje "wszelkich czynności zmierzających do wznowienia postępowania i załatwienia sprawy zgodnie z wnioskami/skargami/odwołaniami Wnioskodawcy". Z kolei, wniosek o połączenie spraw uzasadnił względami ekonomiki procesowej. Do pisma dołączono kserokopię decyzji z dnia 2 października 2015 r., podpisanej przez M. U. w zastępstwie Kierownika Studium Doktoranckiego, w sprawie skreślenia z listy studentów drugiego semestru, historia, a także kserokopię pisma Prorektora ds. kształcenia i studentów z dnia 16 listopada 2015 r. oraz kserokopię skargi P. T. z dnia 14 grudnia 2015 r. na decyzję Rektora Uniwersytetu Opolskiego (pismo z dnia 16 listopada 2015 r.) z uwidocznioną prezentatą Rektoratu z datą 22 grudnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Na zasadzie art. 54 § 2 P.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
Natomiast w myśl art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 P.p.s.a.), które według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. (M.P. z 2016 r. poz. 145) wyniosło kwotę 3.899,78 zł.
W świetle powołanych przepisów przesłankami uprawniającymi Sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a.
W przekonaniu Sądu, podzielić należy pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu (por. postanowienia NSA: z 23 września 2014 r., I OZ 759/14; z 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14; z 6 czerwca 2013 r., I OZ 429/13; z 25 kwietnia 2013 r., I OZ 278/13, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, nie mają znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Mogą one mieć wpływ jedynie na wysokość grzywny.
Należy mieć na względzie, że rolą grzywny jest jednocześnie ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Użyte w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Oznacza to, że podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. charakter, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił obowiązek i czy wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Zgromadzone w sprawie dowody świadczą jednoznacznie, że P. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę za pośrednictwem organu - Rektora Uniwersytetu Opolskiego - na decyzję w sprawie skreślenia z listy doktorantów na kierunku historia. Wobec tego, stosownie do art. 54 § 2 P.p.s.a., organ ten miał obowiązek przekazać skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w 30-dniowym terminie. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 22 grudnia 2015 r., co wynika z daty prezentaty, stąd ustawowy termin do przekazania skargi przez organ upłynął z dniem 22 stycznia 2016 r.
Przedstawione okoliczności potwierdzają, że w ustawowym terminie, a nawet do dnia wydania niniejszego postanowienia, organ nie dopełnił obowiązku przekazania skargi w terminie określonym w art. 54 § 2 P.p.s.a., co przesądza o zasadności wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a.
Odnosząc się do wyjaśnień przedstawionych przez organ w odpowiedzi na wniosek, należy stwierdzić, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku w postaci niewymierzenia grzywny, gdyż lakoniczna argumentacja nie usprawiedliwiała przyczyn zwłoki. Brak było też podstaw do uwzględnienia wniosku o połączenie spraw, które dotyczyły nieprzekazania do Sądu trzech odrębnych skarg na decyzje o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów na różnych wydziałach uczelni. W tym zakresie bez znaczenia pozostaje fakt, że wniosek o wymierzenie grzywny został zawarty w jednym piśmie.
Określając wysokość grzywny Sąd uwzględnił rozmiar przekroczenia terminu, jakiego dopuścił się organ. Przede wszystkim Sąd wziął pod uwagę fakt, że dotychczas nie doszło do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, pomimo że od daty wpływu skargi do organu upłynął okres ponad siedmiu miesięcy. W związku z tym nieusprawiedliwione opóźnienie w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. wynosi już ponad pół roku. Na tej podstawie Sąd uznał, że grzywna w kwocie 1.000 zł jest kwotą adekwatną do zaistniałego uchybienia.
Z powyższych względów, na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie o kosztach, w punkcie 2 postanowienia, oparte zostało o przepis art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.