Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 lipca 2016 r., J. M. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy, w celu zaskarżenia szereg aktów, w tym m.in. uchwały Nr [...] w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wywołanego uchwałą dotyczącą skargi na czynność Burmistrza Nysy. W opisanym piśmie, jako "stronę odwołującą się" określiła zarówno siebie, jak też M. M.. Do pisma załączono jednocześnie tylko jeden wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony na urzędowym formularzu, w którym jako wnioskodawcę wskazano J. M..
Wobec tego, na skutek zarządzenia z dnia 20 lipca 2016 r. przesłano J. M., jako kuratorowi M. M., urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy typu "PPF", celem jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wyjaśniono przy tym, że wezwanie wynika z faktu, iż w piśmie z dnia 11 lipca 2016 r., skierowanym do tut. Sądu przez wnioskodawców określonych, jako J. M. i M. M., zwrócono się o przyznanie prawa pomocy w związku z zamiarem zaskarżenia uchwał Rady Miejskiej w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r., w tym uchwały o Nr [...]. Wskazano, że do akt sprawy dołączony został jedynie wniosek J. M., prawidłowo złożony na urzędowym formularzu, a dotyczący ww. uchwały. Wyjaśniono także, że brak jest w aktach sprawy wniosku M. M. złożonego na urzędowym formularzu, a odnoszącego się do ww. uchwały Nr [...], jako przedmiotu skargi do tut. Sądu. Jednocześnie pouczono kuratora J. M., że niezastosowanie się do wezwania w wyżej podanym terminie, spowoduje pozostawienie wniosku jej podopiecznego M. M. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Powyższe wezwanie zostało przesłane na adres J. M. podany w skardze i zostało doręczone jej osobiście przez Syndyka w dniu 4 sierpnia 2016 r.
W dniu 8 sierpnia 2016 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo J. M. odnoszące się do ww. wezwania, w którym wnioskodawczyni stwierdziła, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF) "jest wymieniona moja osoba działająca w imieniu własnym". Stąd nie rozumie wezwania o usunięcie braków formalnych i pouczenia o pozostawieniu już wniesionego wniosku, bez rozpoznania. Wskazała także, że wezwanie z dnia 21 lipca 2016 r. zostało jej doręczone przez Syndyka w dniu 4 sierpnia 2016 r. Jednocześnie w tym samym dniu złożyła wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy dla M. M. zaznaczając, jako przedmiot zaskarżenia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 maja 2016 r., nr [...]. J. M. podała także, że nie dysponuje sprzętem komputerowym, a w sporządzaniu pism korzysta głównie z pomocy T. R. i ona je tylko czyta i podpisuje.
Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, wniosek M. M. o przyznanie prawa pomocy w przedmiocie wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 maja 2016 r., nr [...], wyłączono z akt niniejszej sprawy o sygn. II SO/Op 30/16 i wpisano do repertorium sądowego pod nową sygnaturą (II SO/Op 43/16).
Starszy referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 17 listopada 2016 r. pozostawił wniosek M. M. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wyjaśniając, że strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy po spełnieniu określonych przesłanek warunkujących przyznanie jej tego prawa. Podniósł, że wśród wspomnianych przesłanek wyróżnić należy tzw. przesłanki formalne oraz przesłanki materialne, zawarte w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." Referendarz wyjaśnił, że do przesłanek formalnych zalicza się złożenie wniosku na właściwym, urzędowym formularzu i wypełnienie go według zasad określonych w pouczeniu. Wynika to z przepisu art. 252 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany, a wzór formularza wniosku określiła Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1257, z późn. zm.).
Kurator M. M. - J. M., wniosła sprzeciw od zarządzenia z dnia 17 listopada 2016 r. W sprzeciwie J. M. wskazała, że nie rozumie dlaczego była parokrotnie wzywana do składania wniosków o przyznanie prawa pomocy, jak też nie rozumie treści zarządzenia z dnia 17 listopada 2016 r. Ponadto stwierdziła, że - jej zdaniem - w wyniku działań Sądu dwa prawidłowo złożone wnioski o przyznanie prawa pomocy w różnych sprawach pozostały bez rozpoznania, w tym jeden jej wniosek, który uznano za bezzasadny na podstawie art. 247 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że w myśl art. 260 § 1-3 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Przyjdzie odnotować, że J. M., mieszcząc się w przepisanym terminie, w dniu 8 sierpnia 2016 r. złożyła wypełniony, urzędowy formularz wniosku o prawo pomoc dla M. M. Jednak ostatnio opisany wniosek, uznany został, jako wniosek M. M. o przyznanie prawa pomocy w przedmiocie wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 maja 2016 r., nr [...]. Na skutek zarządzenia z dnia 19 października 2016 r. został wyłączony z akt niniejszej sprawy i wpisany do repertorium sądowego pod nową sygnaturą II SO/Op 43/16. Stanowi on zatem przedmiot odrębnego postępowania, w toku którego w dniu 26 października 2016 r. wydano postanowienie o ustanowieniu M. M. radcy prawnego z urzędu oraz umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Kurator M. M. - J. M. - nie kwestionowała prawidłowości prowadzonego postępowania o przyznanie prawa pomocy w sprawie II SO/Op 43/16 i nie twierdziła, że nie była zainteresowana złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy M. M. w celu zaskarżenia decyzji SKO w Opolu z dnia 20 maja 2016 r., nr [...]. Jednocześnie J. M. wskazała, że wniosek o przyznanie prawa pomocy umożliwiający jej zaskarżenie uchwały Rady Miejskiej w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r. złożyła w imieniu własnym.
W tym stanie rzeczy trzeba zauważyć, że niewątpliwie J. M. w piśmie z dnia 11 lipca 2016 r. podała, że działa w swoim imieniu oraz M. M., lecz do tego pisma załączyła tylko jeden wypełniony formularz o przyznanie prawa pomocy, w którym jako wnioskodawcę wskazano J. M.. Skoro zatem w powyższym piśmie określono jako wnioskodawcę także M. M., to zasadnie doszło do przesłania formularza wniosku o prawo pomocy również dla niego. Niedopuszczalne jest bowiem merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli nie została zachowana przewidziana ustawą (P.p.s.a.) szczególna forma jego złożenia (formularz PPF), co wprost wynika z brzmienia art. 252 § 2 i art. 257 P.p.s.a. W myśl ostatnio powołanego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Powyższe wyjaśnienia J. M. oznaczają natomiast, że pomimo wskazania w piśmie procesowym z dnia 11 lipca 2016 r., iż działa w imieniu swoim i M. M., to w istocie zamierzała w powyższej sprawie działać tylko w swoim imieniu, wnosząc o przyznanie prawa pomocy tylko dla siebie.
Słusznie zatem, na zasadzie art. 257 P.p.s.a., wniosek M. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r., Nr [...], który nie został złożony na urzędowym formularzu pozostawiono bez rozpoznania.
W opisanej sytuacji Sąd, działając na podstawie art. 260 § P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.