Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opoluz 25 października 2016 r., sygn. akt II SO/Op 39/16

Uzasadnienie

T. R. złożył w dniu 20 września 2016 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), w którym domagał się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata z urzędu w celu wniesienia skargi na uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r. w sprawie rozpatrzenia skargi T. R. na działalność Burmistrza Nysy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

Oczywista bezzasadność skargi w rozumieniu powyższego przepisu zachodzi wówczas, gdy bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi wiec o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość żądania skarżącego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, s. 625-626). Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, zatem potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. M. Niezgódka-Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., s. 1082-1083 oraz powołane tam orzecznictwo, a także postanowienia NSA: z 5 marca 2014 r., I OZ 146/14; z 30 stycznia 2013 r., II OZ 37/13; z 19 czerwca 2013 r., II GZ 291/13, dostępne na stronie internetowej - Centrala Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przesłanki odrzucenia skargi określa art. 58 § 1 P.p.s.a., który w pkt 1 stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na zasadzie art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że skarga wniesiona na akt lub czynność niewymienione w powyższym katalogu podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., gdyż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest wniosek T. R. o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia skargi na uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r. Z odpisu wskazanej uchwały wynika, że została ona podjęta w wyniku rozpatrzenia skargi wniesionej przez T. R. do Rady Miejskiej w Nysie na działalność Burmistrza Nysy w zakresie zatrudnienia radnego Rady Miejskiej w Nysie w Spółce Gminy Nysa. Jako podstawa prawna tejże uchwały, którą Rada Miejska uznała skargę za bezzasadną, wskazany został przepis art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm., zwanej K.p.a.). Przepis ten mieści się w dziale VIII K.p.a., którego rozdział 2, obejmujący przepisy art. 227-240, normuje postępowanie skargowe. W myśl art. 227 K.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.

W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że tryb skargowy uregulowany w dziale VIII K.p.a. jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, w którym nie ma stron postępowania i nie rozstrzyga się żadnej sprawy administracyjnej, a które kończy się zawiadomieniem wnioskodawcy (zainteresowanego) o sposobie załatwienia tzw. skargi powszechnej. Na zawiadomienie to nie służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu określonych w art. 3 § 2 P.p.s.a. i w konsekwencji nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Stanowisko, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z 1 lutego 2007 r., I OSK 395/06; postanowienie WSA w Warszawie z 24 listopada 2006 r., III SA/Wa 948/06; postanowienie WSA w Gliwicach z 21 marca 2016 r., II SA/Gl 134/16, powołana strona internetowa).

Skoro zatem T. R. zamierza wnieść do tut. Sądu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie Nr [...] z dnia 1 lipca marca 2016 r., która jest aktem niepodlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a tym samym skarga nie może być przedmiotem rozpoznania Sądu, co oznacza jej oczywistą bezzasadność w rozumieniu art. 247 P.p.s.a., to brak było podstaw do uruchamiania procedury właściwej dla postępowania w przedmiocie prawa pomocy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 247 P.p.s.a., należało odmówić przyznania prawa pomocy, stąd orzeczono jak w sentencji.