Uzasadnienie
Gmina M. w dniu 27 sierpnia 2014 r. (data nadania pocztowego pisma procesowego z dnia 26 sierpnia 2014 r.) wniosła o wymierzenie na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.) Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. (dalej: Dyrektor RZGW w P.) grzywny za nieprzekazanie do tutejszego Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Skarżąca wniosła o wymierzenie grzywny w wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za każdy miesiąc niewywiązania się z obowiązku.
W uzasadnieniu wniosku Gmina M. podniosła, że w dniu 20 maja 2014 r. do organu wpłynęła skarga Gminy z dnia 13 maja 2014 r. na rozporządzenie Dyrektora RZGW w P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody w rejonie [...] dla zaopatrzenia [...] Systemu Wodociągowego (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2012 r., poz. [...]). Dalej wyjaśniła, że z uzyskanych przez Gminę informacji wynika, iż do dnia 26 sierpnia 2014 r. skarga, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, nie została przekazana do tutejszego Sądu ani też organ nie ustosunkował się do niej w żaden sposób, co może świadczyć o braku woli przekazania skargi do sądu.
W odpowiedzi na wniosek datowanej na 16 września 2014 r. organ (Zastępca Dyrektora RZGW w P.) wniósł o nienakładanie grzywny w niniejszej sprawie, wyjaśniając, że niedochowanie terminu przekazania skargi wynikało z toczącej się w Ministerstwie Środowiska kontroli aktu prawa miejscowego oraz z bardzo dużej obszerności akt (kilkaset kart) i konieczności ich zgromadzenia, uporządkowania i powielenia (z uwagi na wielowątkowość sprawy - akta postępowania znajdowały się w różnych komórkach organizacyjnych urzędu). Ponadto organ wyjaśnił, że brak dochowania terminu wynikł ze zmian organizacyjnych mających miejsce w RZGW w P. - z dniem [...] czerwca 2014 r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. odwołał D. K. ze stanowiska Dyrektora RZGW w P. i do dziś nie powierzył tej funkcji innej osobie. Zarazem organ wyjaśnił, że Dyrektor RZGW w P. wraz z niniejszym pismem przekazał do skargę wraz z aktami postępowania.
Wyżej opisana skarga Gminy M. z dnia 13 maja 2014 r. wpłynęła do siedziby organu w dniu 20 maja 2014 r. Skarga (wraz z aktami postępowania i odpowiedzią na skargę) została przekazana przez organ do tutejszego Sądu przy piśmie organu z dnia 16 września 2014 r. (data wpływu do Sądu: 19 września 2014 r.). Sprawa została zarejestrowana w tutejszym Sądzie pod sygn. akt II SA/Po 1073/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec – w drodze postanowienia, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym – o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a.
Z analizy akt niniejszej sprawy oraz sprawy o sygn. akt II SA/Po 1073/14 należy wywieść wniosek, że skarga Gminy M. na rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody w rejonie [...] dla zaopatrzenia [...] Systemu Wodociągowego (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2012 r, poz. [...]) wpłynęła do siedziby organu w dniu 20 maja 2014 r. Skarżąca Gmina po stwierdzeniu, że do dnia 26 sierpnia 2014 r. skarga, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, nie została przekazana do tutejszego Sądu, wniosła w dniu 27 sierpnia 2014 r. o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., co wskazuje na dopuszczalność wniosku, skoro w tym czasie organ pozostawał w zwłoce w wykonaniu obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a.
Skarga (wraz z aktami postępowania i odpowiedzią na skargę) została przekazana do tutejszego Sądu dopiero przy piśmie organu z dnia 16 września 2014 r. (data wpływu do Sądu: 19 września 2014 r.), a zatem niemal po 4 miesiącach od jej wniesienia i z blisko 3-miesięcznym przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Jest to niewątpliwie istotne przekroczenie trzydziestodniowego terminu.
W tej sytuacji, mając na względzie treść art. 55 § 1 p.p.s.a. oraz wniosek o wymierzenie grzywny, Sąd uznał, że w sprawie zostały spełnione warunki nałożenia na organ grzywny z uwagi na nieprzekazanie skargi w ustawowym terminie. W postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OZ 212/12 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że okoliczności, które spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi oraz złożenie wniosku o wymierzenie grzywny po przekazaniu skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę do sądu, pozostają bez znaczenia w sprawie wymierzenia grzywny. Mogą mieć jedynie wpływ na wysokość grzywny, gdyż ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie grzywny swobodny zakres ustalania jej wysokości, ograniczony górną jej granicą.
Z kolei w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, podniesiono, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a, obok funkcji dyscyplinującej, polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi wraz z odpowiedzią na nią oraz akt sprawy, spełnia również funkcję represyjną za niedopełnienie czynności w przepisanym terminie oraz funkcję prewencyjną polegającą na zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości.
Ustalając wysokość grzywny na kwotę 3500 zł, Sąd miał na względzie nie tylko wyznaczoną przepisem art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. granicę wymiaru grzywny, w tym komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2013 r. (M.P. z dnia 17 lutego 2014 r., poz. 146), zgodnie którym przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2013 r. wyniosło 3 650,06 zł, ale i dość znaczne przekroczenie ustawowego terminu przez organ oraz wykonanie obowiązku dopiero po interwencji skarżącej Gminy.
Sąd uwzględnił również fakt, że finalnie nastąpiło przekazanie skargi Sądowi z kompletem akt administracyjnych i odpowiedzią na skargę, w terminie nieprzekraczającym miesiąca od daty złożenia wniosku o wymierzenie grzywny organowi. Należało również uznać, że w pewnym stopniu wpływ na zwłokę organu w niniejszej sprawie miały kwestie dotyczące zmian personalnych po stronie piastuna organu, niemniej jednak ewentualna zmiana piastuna organu czy też wakat na danym stanowisku nie przerywa ciągłości istnienia samego organu, bowiem to organ podejmuje wszelkie działania w obowiązującym porządku prawnym, nie zaś jego piastun. Wobec tego powołane przez organ okoliczności nie mogły stanowić okoliczności wyłączającej zastosowanie sankcji z art. 55 § 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 postanowienia.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł w punkcie 2 postanowienia na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 i art. 201 § 2 p.p.s.a.
/-/Tomasz Świstak