Uzasadnienie
Skarżący C. K. przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku złożonym na formularzu PPF wnioskodawca oświadczył, że jest chory i niepełnosprawny. Ma dużo wydatków takich jak opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę komputer, koszty administracyjne w wysokości 573,45 zł miesięcznie, a także za benzynę i leki. Wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz samochód osobowy z 1999 r. o wartości [...] zł, który uległ uszkodzeniu z wypadku. Nadto oświadczył, że wpłynęło odszkodowanie za nieruchomość będące przedmiotem postępowania administracyjnego, ale nie ujął go w wysokości swoich dochodów, gdyż sprawa nadal jest w toku. Dołączył kserokopie kart informacyjnych z leczenia szpitalnego, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz wyliczenie szkody dotyczącej samochodu osobowego Renault Megane Classic.
Z dołączonych przez wnioskodawcę wyciągów z akt administracyjnych sprawy o odszkodowanie za nieruchomość położoną w K., działka nr [...] wynika, że ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...] maja 2012 r. ustalono dla C. K., za udział wynoszący 2/3, kwotę w wysokości 29.440,67 zł., która zostanie wypłacona jednorazowo w terminie czternastu dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna. Z oświadczenia zawartego we wniosku o prawo pomocy wynika, że wnioskodawca powyższą kwotę odszkodowania już otrzymał.
Zgodnie z dyspozycją art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strona ponosi koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006r., sygn. akt II FS 741/06).
Należy, więc podkreślić, że ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że wnioskodawca powinien poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.
Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z dochodzeniem swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem własnego utrzymania. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
W świetle powyższego, z oświadczenia majątkowego przedstawionego przez wnioskodawcę wynika, że wprawdzie jest osobą w podeszłym wieku, otrzymującą stałe świadczenie jedynie w postaci emerytury, to jednak realnie dysponuje znaczną kwotą (29.440,67 zł) uzyskaną z tytułu odszkodowania za nieruchomość.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych i powinny być ponoszone w pierwszej kolejności zaraz po zabezpieczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania (pos. NSA z 16 stycznia 2012 r., II FZ 825/11). Te koszty wnioskodawca pokrywa ze stałych dochodów jakie uzyskuje z emerytury.
Z treści wniosku o prawo pomocy wynika, że wnioskodawca ponosi standardowe przeciętne koszty związane ze swoim utrzymaniem. Nie podał, by ciążyły na nim szczególne zobowiązania wyprzedzające konieczność poniesienia kosztów niniejszego postępowania.
Wobec powyższego przyjąć należy, że skarżący dysponuje wolnymi środkami, znacznie przekraczającymi wysokość potencjalnych koszów niniejszego postępowania, które może przeznaczyć na pokrycie tych kosztów. Tym bardziej, że zamierza zainicjować postępowanie sądowe dotyczące wysokości spornego odszkodowania.
W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, co musiało skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska