Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania jest wniosek M. F. o wymierzenie Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwanemu dalej "Inspektorem Powiatowym") grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi (wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę). Wniosek ten znajduje umocowanie w art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") (konkretnie: sformułowano w nim zarzut nie przekazania akt stosownie do art. 54 P.p.s.a.).
Powyższy wniosek złożono w następujących okolicznościach, które można ustalić na podstawie przesłanych Sądowi dokumentów (w tym zebranych w ramach sprawy skargowej II SAB/Po [...], którą w międzyczasie zarejestrowano).
Dnia [...] grudnia 2020 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarga M. F. (datowana na [...] grudnia 2020 r.) na bezczynność Inspektora Powiatowego. Skargę zarejestrowano w dzienniku korespondencji ogólnej II DK/Po [...] oraz – jako złożoną mylnie bezpośrednio do sądu – niezwłocznie przekazano ją organowi. Poinformowano o tym pełnomocnika M. F. (k. 13 i 14 akt sądowych II SAB/Po [...]).
Skarga dotarła do siedziby Inspektoratu Powiatowego [...] stycznia 2021 r. (k. 14 verte akt sądowych II SAB/Po [...]).
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] lutego 2021 r. pełnomocnik M. F. zarzucił, że mimo upływu terminu zakreślonego w art. 54 P.p.s.a. skarga, akta administracyjne, ani odpowiedź na skargę (przekazane organowi przy piśmie II DK/Po [...]) nie zostały Sądowi zwrotnie przekazane.
Na wezwanie Sądu do ustosunkowania się do wystąpienia M. F. z dnia [...] lutego 2021 r. (k. 12 akt sądowych) Inspektor Powiatowy w korespondencji ePUAP z dnia [...] marca 2021 r. wyjaśnił, że na polecenie Sądu [...] marca 2021 r. sporządzono odpowiedź na skargę, a skarga wraz z aktami administracyjnymi została wysłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Organ wyjaśnił, że "chwilowe" opóźnienie w przesłaniu skargi wynikło z nadmiaru obowiązków w stosunku do możliwości organizacyjno-orzeczniczych i dodatkowymi utrudnieniami związanymi z obostrzeniami spowodowanymi sytuacjami zagrożenia epidemicznego. Organ dokłada wszelkich starań, aby zaistniała sytuacja nie miała więcej miejsca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, gdyż Inspektor Powiatowy powinien był skargę M. F., która wpłynęła do organu przekazana przez Sąd, zwrotnie przekazać wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do [...] lutego 2021 r., a tego w określonym prawem terminie nie uczynił.
Zgodnie z treścią art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. Art. 54 § 2 P.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 P.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2020 r. i w drugim półroczu 2020 r. (M.P. poz. 199).
W oparciu o powyższe regulacje, przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. Podnieść także należy, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2).
Rację ma M. F., który zarzucił organowi naruszenie art. 54 P.p.s.a. poprzez nie przekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych w terminie.
Jak już zaznaczono, zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a. Inspektor Powiatowy powinien był przekazać Sądowi wyżej wymienioną skargę (którą mu wysłano przy piśmie II DK/Po [...]) najpóźniej do dnia [...] lutego 2021 r., dołączając do niej odpowiedź na skargę oraz akta administracyjne.
Inspektor Powiatowy powyższego terminu nie dochował, a skargę przekazał nadał pod adresem Sądu dopiero [...] marca 2021 r. (k. 11 akt sądowych II SAB/Po [...]).
W tym miejscu Sąd wyjaśnia dodatkowo – zwracając się zwłaszcza do organu – że ocena kwestii zasadności wymierzenia grzywny z tytułu nieprzekazania akt powinna być oceniana przede wszystkim z perspektywy praw skarżącego.
W niniejszej sprawie nie sposób zaprzeczyć, że M. F. znajdował się w sytuacji usprawiedliwiającej złożenie wniosku w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Jego skargę przekazano do organu [...] stycznia 2021 r., o czym został powiadomiony. Z pisma z dnia [...] lutego 2021 r. wynika natomiast, że wystąpił do Sądu o podjęcie działań wobec organu właśnie powziąwszy wiedzę, że skarga nadal nie została przekazana.
Sąd w tym miejscu zaznacza, że problemy organizacyjne nie mogą co do zasady usprawiedliwiać organów administracji w zakresie wykonywania obowiązków przekazywania skarg do sądów administracyjnych. Chodzi bowiem o obowiązki ważne, od których zależy uruchomienie procedury gwarantującej prawo do sądu.
Podsumowując skonkludować należy, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ z całą pewnością uchybił terminowi określonemu w art. 54 § 2 P.p.s.a.
Okoliczności przedstawione przez Inspektora Powiatowego mają natomiast znaczenie w procesie miarkowania nałożonej grzywny. Wedle wyjaśnień organu można mniemać, że nieprzekazanie skargi nie było podyktowane intencjonalnym działaniem, ale przejściowymi utrudnieniami organizacyjnymi.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne wymierzyć organowi grzywnę w wysokości [...] zł. Taka dolegliwość finansowa, jakkolwiek stosunkowo niewielka, jest wystarczająca, aby zapobiec na przyszłość uchybieniom w zakresie obowiązków dotyczących przekazywania skarg w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd nadmienia też, że co prawda opóźnienie Inspektora Powiatowego w zakresie przekazania skargi M. F. było znaczące w kontekście terminu ustawowego, to jednak odnotować należało, iż skargę przekazano Sądowi tego samego dnia, gdy tylko organ otrzymał informację o zgłoszeniu zarzutu naruszenia art. 54 P.p.s.a.
Wobec powyższego orzeczono na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a., jak w punkcie I. postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II. sentencji postanowienia na podstawie art. 200 i 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. Na wysokość zasądzonej od organu na rzecz wnioskodawcy kwoty złożył uiszczony wpis od wniosku (100 złotych – k. 18 akt sądowych), wynagrodzenie adwokata w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz. U. poz. 1800) oraz należna opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa (17 zł, k. 5 akt sądowych).
/-/Jan Szuma