Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania jest pismo T. K., w którym przedstawił pod adresem Okręgowej Izby Radców Prawnych zarzut nieprzekazania jego skargi datowanej na [...] czerwca 2020 r. (później zarejestrowanej pod sygnaturą II SA/Po [...]) sądowi administracyjnemu w trybie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.").
Pismo T. K. – ze względu na zamieszczony w nim zarzut – zostało zarejestrowana jako środek prawny z art. 55 § 1 P.p.s.a., to jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi (wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę) w terminie.
Powyższy wniosek złożono w następujących, chronologicznie następujących okolicznościach, które można ustalić na podstawie przesłanych Sądowi dokumentów (w tym przede wszystkim zebranych w ramach sprawy skargowej II SA/Po [...], którą w międzyczasie zarejestrowano).
Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r., złożonym bezpośrednio Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] czerwca 2020 r., T. K. złożył skargę na czynność: odmowę przyjęcia przez Okręgową Izbę Radców Prawnych jego skargi (administracyjnej) do protokołu (k. 2 akt sądowych II SA/Po [...]).
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej zwanego "Przewodniczącym Wydziału") z dnia [...] czerwca 2020 r., II DK/Po [...] skargę polecono przekazać Inne stosownie do art. 54 P.p.s.a. (k. 12 akt sądowych II SA/Po [...]).
W wykonaniu powyższego zarządzenia skargę przekazał sekretarz sądowy przy piśmie przewodnim z dnia [...] czerwca 2020 r., II DK/Po [...] (k. 13 akt sądowych II SA/Po [...]).
Okręgowa Izba Radców Prawnych odebrała powyższe pismo i skargę [...] czerwca 2020 r., co potwierdzono pieczęcią i podpisem pracownika na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 15 i 15 verte akt sądowych II SA/Po [...]).
W dniu [...] października 2020 r. wpłynęło przesłane pocztą elektroniczną na adres Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zapytanie T. K., czy w sprawie II DK/Po [...] organ odpowiedział na skargę (k. 18 akt sądowych II SA/Po [...]).
Mając na uwadze powyższe Przewodniczący Wydziału II polecił monitować nadesłanie skargi i akt sprawy (k. 17 akt sądowych II SA/Po [...]).
W wykonaniu powyższego monit o przedłożenie skargi sekretarz sądowy skierował w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r., II DK/Po [...] (k. 19 akt sądowych II SA/Po [...]). Inne odebrała go [...] listopada 2020 r. (k. 22 akt sądowych II SA/Po [...]).
Powyższy monit do wiadomości wysłano także T. K. (k. 20 i 21 akt sądowych II SA/Po [...]).
Skarga wraz z odpowiedzią na skargę, którą później zarejestrowano jako II SA/Po [...], wpłynęła od Inne do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] listopada 2020 r. (nadano ją [...] listopada 2020 r.).
Wskazany na wstępie niniejszego uzasadnienia wniosek T. K. w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. został złożony [...] listopada 2020 r. (k. 4 akt sądowych II SO/Po [...]).
W odpowiedzi na wniosek Okręgowa Izba Radców Prawnych (reprezentowana przez Dziekana) wyjaśniła, że odpowiedziała na skargę z dnia [...] czerwca 2020 r. Uczyniła to w wykonaniu zobowiązania Sądu z dnia [...] listopada 2020 r. (to jest opisanego wyżej monitu – uw. Sądu) (k. 10 akt sądowych II SO/Po [...])
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, gdyż Okręgowa Izba Radców Prawnych powinna była skargę T. K. (II SA/Po [...]) – przekazaną według właściwości przy piśmie II DK/Po [...] stosownie do art. 54 § 1 P.p.s.a. – nadać zwrotnie na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wraz z odpowiedzią na skargę do dnia [...] lipca 2021 r. Obowiązku tego w określonym prawem terminie nie dopełniła.
Zgodnie z treścią art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. Art. 54 § 2 P.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 P.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2020 r. i w drugim półroczu 2020 r. (M.P. poz. 199).
W oparciu o powyższe regulacje, przesłanką uprawniającą sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. Podnieść także należy, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2).
T. K. zasadnie zarzucił organowi naruszenie art. 54 § 2 P.p.s.a. poprzez nieprzekazanie w terminie skargi i odpowiedzi na skargę.
Jak już zaznaczono, zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a. Okręgowa Izba Radców Prawnych powinna była przekazać Sądowi wyżej wymienioną skargę (II SA/Po [...]) najpóźniej do dnia [...] lipca 2020 r., dołączając do niej odpowiedź na skargę.
Okręgowa Izba Radców Prawnych powyższego terminu nie dochowała, a skargę nadała pod adresem Sądu dopiero [...] listopada 2020 r. (k. 4 akt sądowych II SA/Po [...]). Co więcej, uczyniła to nie z własnej inicjatywy, ale dopiero upomniana monitem z dnia [...] listopada 2020 r., II DK/Po [...] wystosowanym na polecenie Przewodniczącego Wydziału. W odpowiedzi na wniosek Dziekan Izby potwierdził tą okoliczność.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia dodatkowo – zwracając się zwłaszcza do organu – że ocena kwestii zasadności wymierzenia grzywny z tytułu nieprzekazania akt powinna być oceniana przede wszystkim z perspektywy praw skarżącego.
W niniejszej sprawie nie sposób zaprzeczyć, że T. K. znajdował się w sytuacji usprawiedliwiającej złożenie wniosku w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Jego skarga datowana na [...] czerwca 2020 r. (przekazana w trybie art. 54 § 1 P.p.s.a.) dotarła do Okręgowa Izba Radców Prawnych [...] czerwca 2020 r., natomiast przez wiele kolejnych miesięcy nie została ona przedstawiona Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę.
Dodać należy, że skarga T. K. miała jednoznacznie charakter sądowoadministracyjny i była kierowana do sądu administracyjnego. Co więcej, gdy ją przekazano organowi według właściwości, w piśmie przewodnim z dnia [...] czerwca 2020 r. zaznaczono, że jest to skarga i, że przekazanie następuje w trybie art. 54 P.p.s.a. (zob. k. 13 akt sądowych II SA/Po [...]).
Podsumowując skonkludować należy, że zachodziły podstawy do wymierzenia organowi grzywny, bowiem z całą pewnością uchybiono terminowi określonemu w art. 54 § 2 P.p.s.a.
W działaniu Okręgowej Izby Radców Prawnych trudno doszukać się okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie w przekazaniu skargi. Natomiast podniesiony w odpowiedzi na wniosek argument, że Izba zareagowała na monit Sądu, tylko organ dodatkowo obciąża.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne wymierzyć organowi grzywnę w wysokości [...] zł. Uznał, że taka dolegliwość finansowa jest wystarczająca, aby zapobiec na przyszłość uchybieniom w zakresie obowiązków dotyczących przekazywania skarg w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Na marginesie Sąd wskazuje, że wydając niniejsze postanowienie miał na uwadze, iż skarga w sprawie II SA/Po [...] została odrzucona jako niedopuszczalna. Nie miało to jednak znaczenia z perspektywy art. 55 § 1 P.p.s.a. Stosownie do stanowiska wyrażonego w orzecznictwie organ jest zobowiązany do przekazania skargi do sądu niezależnie od tego, czy skarga jest dopuszczalna oraz czy jej przedmiot podlega kognicji sądu administracyjnego (zob. choćby najnowsze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2021 r., III OZ 322/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podsumowując, wobec faktu, że skarga T. K. z dnia [...] czerwca 2020 r. (później zarejestrowana jako II SA/Po [...]), którą Okręgowa Izba Radców Prawnych otrzymała [...] czerwca 2020 r., została przekazana dopiero [...] listopada 2020 r. Sąd zdecydował na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości [...] zł.