Uzasadnienie
W dniu 22 lipca 2014 r. E. M., reprezentowana przez radcę prawnego G. W., zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wymierzenie Okręgowemu Rzecznikowi Odpowiedzialności Zawodowej Wielkopolskiej Okręgowej Izby [...] (dalej: Okręgowy Rzecznik) grzywny z tytułu niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., tj. za nieprzekazanie do tej pory skargi z dnia 6 czerwca 2014 r. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Jak wyjaśniono we wniosku, Sąd w odpowiedzi na wniosek z dnia 12 lipca 2014 r. pismem z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt II Dz. K. Og. 53/14 poinformował o tym, że do dnia 16 lipca 2014 r. nie wpłynęła skarga E. M. z dnia 6 czerwca 2014 r. na bezczynność Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Wielkopolskiej Okręgowej Izby [...]. Oznacza to, zdaniem skarżącej, że Okręgowy Rzecznik nie wywiązał się z obowiązku, do którego był zobowiązany na mocy art. 54 § 2 p.p.s.a.
Przedmiotowy wniosek został wniesiony bezpośrednio do Sądu, w związku z czym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Sądu z dnia 17 lipca 2014 r. został on zarejestrowany w Dzienniku Korespondencji Ogólnej pod numerem II Dz.K.Og 53/14, a następnie, na podstawie art. 54 p.p.s.a., przesłany do Okręgowego Rzecznika. Po przekazaniu wniosku przez Okręgowego Rzecznika do Sądu w dniu 13 sierpnia 2014 r. Dziennik Korespondencji Ogólnej II Dz.K.Og. 53/14 został zlikwidowany, a sprawa została zarejestrowana w Sądzie pod sygnaturą II SO/Po 9/14.
W odpowiedzi Okręgowy Rzecznik przedstawił stanowisko odnoszące się do zarzutu jego bezczynności w załatwieniu sprawy z wniosku E. M. o wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej w budownictwie technika budowlanego Z. D. Nie odniósł się za do kwestii niewywiązania się z obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przepis § 2 powyższego artykułu stanowi, że organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
Instrumentem dyscyplinującym organy administracyjne w kwestii przekazania w terminie skargi i akt sprawy jest art. 55 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ administracyjny (w tym wypadku: podmiot administrujący) uchybi swoim obowiązkom zarówno w przypadku, gdy nie podejmie w terminie czynności wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a., jak i wtedy, gdy ograniczy się jedynie do wykonania niektórych z tych czynności, np. przekazania sądowi administracyjnemu skargi i odpowiedzi na skargę, ale bez akt sprawy. Równocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że grzywna wymierzana w tym trybie ma nie tylko charakter dyscyplinujący, ale także charakter represyjny (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, ONSAiWSA 2008 Nr 3, poz. 42). Co charakterystyczne, jak podkreśla się w doktrynie zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyty w § 1 art. 5 p.p.s.a., wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu.
Rozstrzygnięcie wniosku strony o zastosowanie sankcji przewidzianej w komentowanym przepisie powinno być poprzedzone dokładnym zbadaniem okoliczności sprawy, a zwłaszcza ustaleniem przyczyn uchybienia terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a.
W konsekwencji sąd, rozpoznając wniosek o którym mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. obowiązany jest do zbadania wszystkich okoliczności sprawy, tj. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czasu jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wymierzenie grzywny Okręgowemu Rzecznikowi. Jak wskazuje analiza akt sądowych oraz administracyjnych w zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu sprawie o sygn. II SAB/Po 72/14, skarga, której dotyczy wniosek o wymierzenie organowi grzywny, została wniesiona do Okręgowego Rzecznika w dniu 9 czerwca 2014 r. (data doręczenia). Przekazano ją do Sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, a także wnioskiem o wymierzenie grzywny dopiero w dniu 12 sierpnia 2014 r. (data nadania), a więc z uchybieniem 30-dniowego terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że Okręgowy Rzecznik dopuścił się w niniejszej sprawie naruszenia normy zawartej w powołanym w zdaniu poprzednim przepisie. Nie przesłał skargi, odpowiedzi na nią, akt sprawy w terminie wynikającym z tego przepisu.
Okręgowy Rzecznik uczynił zadość wskazanej normie po upływie przeszło dwóch miesięcy od wpłynięcia skargi i to – jak można przyjąć – na skutek złożenia przez skarżącą wniosku o wymierzenie grzywny.
Zważywszy, iż przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny (por. postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2014 r., I OZ 20/14, Lex nr 1452215), Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. zadecydował o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 100 zł.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak