Uzasadnienie
Uzasadnienie
W dniu 29 kwietnia 2020 r. (drogą elektroniczną) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął, złożony na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oraz art. 21 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm. – zwana dalej: "u.d.i.p."), wniosek Stowarzyszenia (dalej w skrócie: "Stowarzyszenie") o wymierzenie Prezydentowi Miasta grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 11 marca 2020 r. na bezczynność ww. organu.
Stowarzyszenie wyjaśniło, że wnioskiem z [...] lutego 2020 r. wystąpiło do Prezydenta Miasta o udostępnienie informacji publicznej. Wobec braku odpowiedzi ze strony organu, dnia 11 marca 2020 r., Stowarzyszenie skierowało do WSA w Rzeszowie skargę na bezczynność organu. W świetle art. 21 u.d.i.p. skarga na bezczynność organu winna zostać przekazana do Sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni licząc od dnia otrzymania skargi. Do dnia złożenia przedmiotowego wniosku o wymierzenie grzywny, skarga nie została przekazana.
W piśmie oznaczonym datą 22 maja 2020 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny, Prezydent Miasta zawnioskował o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., lub wymierzenie grzywny w dolnej granicy jej ustawowej wysokości.
W uzasadnieniu organ przyznał, że dnia 11 marca 2020 r. Stowarzyszenie złożyło skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga wraz z odpowiedzią i aktami sprawy została przesłana do WSA dnia 20 maja 2020 r. (uwaga Sądu: wskazana skarga wpłynęła do Sądu dnia 21 maja 2020 r. i została zarejestrowana i jest prowadzona pod sygn. akt II SAB/Rz 32/20). Wyjaśniono, że przyczyną opóźnień była trudna sytuacja w jakiej znalazł się organ. Opóźnienie w załatwianiu spraw dotyczących udostępnienia informacji publicznej nie wynikało z celowego działania czy zaniedbania, nie świadczy o lekceważeniu czy ignorowaniu, lecz wynikało z braków kadrowych. Pracownicy Wydziału Organizacyjnego w miarę możliwości sukcesywnie realizowali zadania o udostępnienie informacji publicznej ponad swoje obowiązki. Wskazane trudności w realizacji wniosków oraz nagromadzenie się spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej wiązały się z długotrwałą nieobecnością pracownika odpowiedzialnego za realizację tych zadań. W grudniu 2019 r. pracownik zadeklarował odejście z pracy, rozpisano konkurs, który nie został rozstrzygnięty.
Organ wskazał także na obowiązywanie na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, a później stanu epidemii i związaną z tym okolicznością zawieszenia biegu terminów w prowadzonych postępowaniach i braku stosowania przepisów o bezczynności organów administracji publicznej.
Organ stwierdził, że niewątpliwie skarga Stowarzyszenia wraz z aktami sprawy została przekazana Sądowi z opóźnieniem, co stanowi naruszenie art. 21 pkt 1 u.d.i.p.. Zaznaczył przy tym, że rozstrzygając o wymierzeniu grzywny Sąd winien uwzględnić czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków. W okolicznościach sprawy opóźnienie w przekazaniu skargi nie było znaczne (choć nie zasługuje na aprobatę), a organ wytłumaczył zaistniałe opóźnienie. Mimo przekroczenia terminu, zdaniem organu, nie zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny.
Reasumując stwierdził, że nie budzi wątpliwości, że Prezydent nie uczynił zadość wymaganiom art. 54 § 2 p.p.s.a.. Skargę na bezczynność skarżący złożył 11 marca 2020 r., a zatem organ najpóźniej 26 marca 2020 r., zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p winien przekazać ją do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Tymczasem organ obowiązek ten zrealizował 20 maja 2020 r., po terminie. Jednak uwzględniając, że powyższe nie miało cech celowego działania w przedłużaniu postępowania i organ uczynił zadość obowiązkom niezwłocznie po ustaniu problemów, a przed rozpoznaniem skargi. Zdaniem Prezydenta zasadnym jest umorzenie postępowania lub ewentualnie wymierzenie grzywny w dolnej granicy jej ustawowej wysokości.
W piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2020 r. Stowarzyszenie podniosło, że jego motywacją nie jest doprowadzenie do wymierzenia organowi grzywny w wysokości która byłaby nadmiernie dolegliwa, lecz do sytuacji w której organ zacznie realizować wnioski o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W dniu 2 lipca 2020 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe organu, w którym podtrzymano dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do § 2 tego artykułu, organ o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Artykuł 54 § 2 p.p.s.a., nie będzie stosowany w przypadku gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Oznacza to, że obowiązek przekazania Sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu.
Zwrócić należy również uwagę, że w przypadku udostępnienia przez organ informacji publicznej, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, organ również nie jest zwolniony od obowiązku przekazania Sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, na co wskazuje zdanie ostatnie art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Przy czym, jak już wspomniano, termin na wykonanie tych obowiązków przez Organ w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wynosił 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 w/w ustawy nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a.
Sąd po analizie znajdujących się w aktach sprawy dowodów, nie miał wątpliwości, że Prezydent Miasta naruszył przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p., bowiem nie przekazał w ustawowym terminie do Sądu skargi Stowarzyszenia na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Otóż z prezentaty Organu zamieszczonej na nadesłanej do Sądu skardze wynika, że skarga ta wpłynęła do Urzędu 11 marca 2020 r. Okoliczność tą również potwierdza Organ w udzielonej na wniosek o wymierzenie grzywny odpowiedzi. Natomiast do Sądu skarga ta wpłynęła dopiero w dniu 21 maja 2020 r. (20 maja 2020 r. – data nadania w urzędzie pocztowym) wraz z udzieloną przez Organ odpowiedzią na tą skargę oraz aktami sprawy. Potwierdza to prezentata Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zamieszczona na nadesłanej przez Organ odpowiedzi na skargę zarejestrowaną pod sygnaturą II SAB/Rz 32/20. W treści pisma wymieniono załączniki, które wraz z odpowiedzią na skargę przekazał Organ - wśród nich również przedmiotową skargę.
Okoliczności te nie są kwestionowane przez żadną ze stron. Zestawienie powyższych dat wskazuje, że Organ dopuścił się oczywistego przekroczenia 15-dniowego terminu, wyznaczonego przepisem art. 21 pkt 1 u.d.i.p.
Wobec tak oczywistego naruszenia ustawowego terminu na przekazanie skargi, Sąd zadecydował o wymierzeniu Organowi grzywny, ponieważ odstąpienie od jej wymierzenia przeczyłoby przypisanej tej instytucji funkcji. Sąd wymierzając grzywnę wziął pod uwagę zawartą w odpowiedzi na wniosek i w piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2020 r. argumentację Organu, jak również stanowisko samego wnioskodawcy o wymierzeniu grzywny chociażby w minimalnej wysokości, celem urzeczywistnienia jej represyjno-prewencyjnej funkcji. Jak wskazano, Organ udzielił stronie skarżącej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej i przesłał ją dnia 13 maja 2020 r. Organ nie przekazał jednak skargi do Sądu, uczynił to dopiero dnia 20 maja 2020 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), po złożeniu przez stronę skarżącą wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
Ponadto wyjaśnił, że do uchybienia obowiązkowi przekazania akt sprawy oraz skargi przyczyniły się okoliczności dotyczące sfery organizacyjnej organu, a także trudna sytuacja organizacyjna, kadrowa. Co więcej, sam zainteresowany postuluje o wymierzenie Organowi grzywny w wysokości która nie byłaby nadmiernie dolegliwa. Wszystkie powyższe okoliczności zadecydowały o wysokości wymierzonej Organowi grzywny.
Ponieważ Organ nie wykonał w terminie ustawowego obowiązku i ustalone w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 154 § 6 p.p.s.a., to Sąd uznał wniosek za uzasadniony, i wymierzył Organowi w pkt I postanowienia grzywnę w wysokości 100 zł.
O zwrocie kosztów postępowania, w pkt II sentencji, orzeczono na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Na koszty postępowania złożył się wpis uiszczony od złożonego wniosku w kwocie 100 zł.