Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 15 września 2009 r. R. B. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a, z tytułu nieprzekazania Sądowi, stosownie do treści art. 54 § 2 P.p.s.a. jej skargi na bezczynność tego organu.
Analizując zasadność wniosku o wymierzenie grzywny Sąd, w oparciu o akta niniejszej sprawy, jak również sprawy o sygn. akt II SAB/Rz 45/09, dokonał następujących ustaleń.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118/ nakazał L. J., jako inwestorowi, wstrzymać roboty budowlane przy samowolnej budowie zjazdu indywidualnego z drogi powiatowej ozn. Nr 1418 R w H. na działkę nr ewid. 26/2 położoną w H. oraz zobowiązał do przedstawienia w terminie do 30 czerwca 2009 r. dokumentów wymienionych w sentencji postanowienia. Następnie, po rozpoznaniu wniosku L. J. o przedłużenie ww. terminu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pismem z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...] przedłużył termin wykonania obowiązku do dnia 31 sierpnia 2009 r. Z uwagi na niespełnienie w wyznaczonym terminie przez zobowiązaną L. J. wymogów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał decyzję z dnia [...] września 2009 r., znak: [...] nakazującą L. J. rozbiórkę zjazdu indywidualnego z drogi powiatowej Nr 1418 R w H. na działkę nr ewid. 26/2 położoną w miejscowości H. Wcześniej, bo w dniu 13 lipca 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) R. B. złożyła, za pośrednictwem Starosty [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie "na bezczynność urzędniczą na podstawie art. 227 k.p.a.", zarzucając, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pomimo upływu w dniu 30 czerwca 2009 r., nie wydaje "decyzji rozbiórki na dziko wybudowanego przepustu na jej działce nr 26/2".
Powyższa skarga w dniu 15 lipca 2009 r. została przekazana przez Starostwo Powiatowe w [...] do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], jako organu właściwego w sprawie.
Następnie w dniu 31 sierpnia 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) R. B. złożyła, za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], kolejną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "na bezczynność, nierzetelność, nienależyte wykonanie obowiązków, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwienie spraw i naruszenie art. 227 k.p.a.". Wskazała, iż organ nie przekazał jej skargi z dnia 13 lipca 2009 r. do Sądu oraz że w całości podtrzymuje argumenty zawarte w tej skardze.
W odpowiedzi na pismo Sądu, dotyczące ustosunkowania się do treści wniosku R. B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał, iż pismem z dnia 6 października 2009 r. przekazał do Sądu całość akt sprawy wraz ze skargami R. B. na bezczynność PINB w [...] z wnioskiem o ich oddalenie, a w treści tego pisma ustosunkował się do zarzutów podniesionych w skargach.
W oparciu o akta sprawy o sygn. akt II SAB/Rz 45/09 Sąd ustalił, iż w odpowiedzi na skargę przesłanej do tej sprawy organ przedstawił stan faktyczny sprawy dotyczący przeprowadzonego postępowania w sprawie zjazdu indywidualnego z drogi powiatowej ozn. Nr 1418 R w H. na działkę nr ewid. 26/2 położoną w H., nie odniósł się natomiast w żaden sposób do wniosku R. B. o wymierzenie temu organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się organu do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu temu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Obowiązki, do których odnosi się powołany art. 54 § 2 P.p.s.a. to konieczność przekazania sądowi skargi wraz odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia.
Tut. Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie oraz w doktrynie stanowisko, wedle którego grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. ma mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Powyższe prowadzi do wniosku, że materialnoprawną przesłanką do wydania orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie.
Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a nie obliguje jednakże każdorazowo sądu do wymierzenia grzywny, bowiem z uwagi na zamieszczone w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może" kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu orzekającego. Oznacza to zatem, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, m.in. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy organ obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do wymierzania organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a.
W realiach przedmiotowej sprawy, bezspornym jest, iż pierwsza skarga dnia 13 lipca 2009 r. R. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wpłynęła do organu w dniu 16 lipca 2009 r. (dowód karta akt administracyjnych nr 16 w sprawie o sygn. akt II SAB/Rz 45/09), druga natomiast z dnia 31 sierpnia 2009 r. - w dniu 3 września 2009 r. (dowód karta akt sądowoadministracyjnych nr 26 w sprawie o sygn. akt II SAB/Rz 45/09). Sąd zauważa, iż termin realizacji obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. upływał dla skargi z dnia 13.07.2009 r. z końcem dnia 18 sierpnia 2009 r., a dla skargi z dnia 31.08.2009 r. z końcem dnia 6 października 2009 r. Pismem z dnia 6 października 2009 r. organ przekazał do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na nie i aktami sprawy.
Wskazać jednakowoż trzeba, iż początkowo obie te skargi organ potraktował jako skargę złożoną w trybie art. 227 k.p.a. – na który to zresztą przepis powoływała w treści swych skarg sama skarżąca. Dowodzi tego również pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 20 sierpnia 2009 r. skierowane do R. B. (k. 3 akt administracyjnych sprawy o sygn. akt II SAB/Rz 45/09).
Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SAB/Rz 45/09, tak późne przekazanie akt sprawy wynikało z podejmowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] czynności w toku prowadzonego postępowania w sprawie zjazdu indywidualnego z drogi powiatowej ozn. Nr 1418 R w H. na działkę nr ewid. 26/2 położoną w H. Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez ww. organ decyzji z dnia [...] września 2009 r., znak: [...] nakazującej L. J. rozbiórkę zjazdu indywidualnego z drogi powiatowej Nr 1418 R w H. na działkę nr ewid. 26/2 położoną w miejscowości H. Jak wyżej wskazano akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę na bezczynność organu zostały złożone w tut. Sądzie w dniu 7 października 2009 r. (k. 48 akt sprawy o sygn. akt II SAB/Rz 45/09).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że brak jest podstaw do wymierzania organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Należy podkreślić, iż wypełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. polega nie tylko na przesłaniu do sądu skargi wraz z odpowiedzią na nią, ale również przekazaniu oryginału akt administracyjnych sprawy, której dotyczy skarga. W związku ze wskazanym wyżej faktem toczenia się przed organem administracji publicznej postępowania, trzeba stwierdzić, że nawet gdyby organ mógł zapoznać się z aktami sprawy w celu udzielenia odpowiedzi na skargę, to nie mógłby tych akt przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.
Ponadto ostatecznie organ przekazał do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na nie i aktami sprawy. Okolicznością przemawiającą za odmową wymierzenia grzywny jest również fakt, iż sama skarżąca podnosząc w uzasadnieniu obu skarg, iż "wnosi skargę na bezczynność urzędniczą w trybie art. 227 k.p.a.", wprowadziła organ w błąd, który uznał tę skargę za złożoną w trybie tzw. skargi powszechnej określonej w art. 227 k.p.a., która to skarga nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Mając na uwadze całość powyżej przytoczonych okoliczności Sąd w oparciu o art. 55 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.