Uzasadnienie
Uzasadnienie
W dniu 30 kwietnia 2020 r. (drogą elektroniczną) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął, złożony na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oraz art. 21 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm. – zwana dalej: "u.d.i.p."), wniosek Stowarzyszenia (dalej w skrócie: "Stowarzyszenie") o wymierzenie Prezydentowi Miasta grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 24 lutego 2020 r. na bezczynność ww. organu.
Stowarzyszenie wyjaśniło, że wnioskiem z [...] stycznia 2020 r. wystąpiło do Prezydenta Miasta o udostępnienie informacji publicznej. Dopiero dnia 17 kwietnia 2020 r. informacja ta została im udostępniona. Wcześniej bo w dniu 24 lutego 2020 r. w związku z brakiem odpowiedzi na wniosek, Stowarzyszenie skierowało do WSA w Rzeszowie skargę na bezczynność organu. W świetle art. 21 u.d.i.p. skarga na bezczynność organu winna zostać przekazana do Sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni licząc od dnia otrzymania skargi. Do dnia złożenia przedmiotowego wniosku o wymierzenie grzywny, skarga nie została przekazana.
W piśmie oznaczonym datą 22 maja 2020 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny, Prezydent Miasta zawnioskował o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., lub wymierzenie grzywny w dolnej granicy jej ustawowej wysokości.
W uzasadnieniu organ przyznał, że dnia 24 lutego 2020 r. Stowarzyszenie złożyło skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga wraz z odpowiedzią i aktami sprawy została przesłana do WSA dnia 20 maja 2020 r. (uwaga Sądu: wskazana skarga wpłynęła do Sądu dnia 21 maja 2020 r. i została zarejestrowana i jest prowadzona pod sygn. akt II SAB/Rz 31/20). Wyjaśniono, że przyczyną opóźnień była trudna sytuacja w jakiej znalazł się organ. Opóźnienie w załatwianiu spraw dotyczących udostępnienia informacji publicznej nie wynikało z celowego działania czy zaniedbania, nie świadczy o lekceważeniu czy ignorowaniu, lecz wynikało z braków kadrowych. Pracownicy Wydziału Organizacyjnego w miarę możliwości sukcesywnie realizowali zadania o udostępnienie informacji publicznej ponad swoje obowiązki. Wskazane trudności w realizacji wniosków oraz nagromadzenie się spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej wiązały się z długotrwałą nieobecnością pracownika odpowiedzialnego za realizację tych zadań. W grudniu 2019 r. pracownik zadeklarował odejście z pracy, rozpisano konkurs, który nie został rozstrzygnięty.
Organ wskazał także na obowiązywanie na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, a później stanu epidemii i związaną z tym okolicznością zawieszenia biegu terminów w prowadzonych postępowaniach i braku stosowania przepisów o bezczynności organów administracji publicznej.
Organ stwierdził, że niewątpliwie skarga Stowarzyszenia wraz z aktami sprawy została przekazana Sądowi z opóźnieniem, co stanowi naruszenie art. 21 pkt 1 u.d.i.p.. Zaznaczył przy tym, że rozstrzygając o wymierzeniu grzywny Sąd winien uwzględnić czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków. W okolicznościach sprawy opóźnienie w przekazaniu skargi nie było znaczne (choć nie zasługuje na aprobatę), a organ wytłumaczył zaistniałe opóźnienie. Mimo przekroczenia terminu, zdaniem organu, nie zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny.
Reasumując stwierdził, że nie budzi wątpliwości, że Prezydent nie uczynił zadość wymaganiom art. 54 § 2 p.p.s.a.. Skargę na bezczynność skarżący złożył 24 lutego 2020 r., a zatem organ najpóźniej 10 marca 2020 r., zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p winien przekazać ją do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Tymczasem organ obowiązek ten zrealizował 20 maja 2020 r., po terminie. Jednak uwzględniając, że powyższe nie miało cech celowego działania w przedłużaniu postępowania i organ uczynił zadość obowiązkom niezwłocznie po ustaniu problemów, a przed rozpoznaniem skargi. Zdaniem Prezydenta zasadnym jest umorzenie postępowania lub ewentualnie wymierzenie grzywny w dolnej granicy jej ustawowej wysokości.
W piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2020 r. Stowarzyszenie podniosło, że jego motywacją nie jest doprowadzenie do wymierzenia organowi grzywny w wysokości która byłaby nadmiernie dolegliwa, lecz do sytuacji w której organ zacznie realizować wnioski o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W dniu 2 lipca 2020 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe organu, w którym podtrzymano dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do § 2 tego artykułu, organ o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Artykuł 54 § 2 p.p.s.a., nie będzie stosowany w przypadku gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Oznacza to, że obowiązek przekazania Sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu.
Zwrócić należy również uwagę, że w przypadku udostępnienia przez organ informacji publicznej, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, organ również nie jest zwolniony od obowiązku przekazania Sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, na co wskazuje zdanie ostatnie art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Przy czym, jak już wspomniano, termin na wykonanie tych obowiązków przez Organ w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wynosił 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 w/w ustawy nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a.
Sąd po analizie znajdujących się w aktach sprawy dowodów, nie miał wątpliwości, że Prezydent Miasta naruszył przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p., bowiem nie przekazał w ustawowym terminie do Sądu skargi Stowarzyszenia na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Otóż z prezentaty Organu zamieszczonej na nadesłanej do Sądu skardze wynika, że skarga ta wpłynęła do Urzędu 24 lutego 2020 r. Okoliczność tą również potwierdza Organ w udzielonej na wniosek o wymierzenie grzywny odpowiedzi. Natomiast do Sądu skarga ta wpłynęła dopiero w dniu 21 maja 2020 r. wraz z udzieloną przez Organ odpowiedzią na tą skargę oraz aktami sprawy. Potwierdza to prezentata Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zamieszczona na nadesłanej przez Organ odpowiedzi na skargę zarejestrowaną pod sygnaturą II SAB/Rz 31/20. W treści pisma wymieniono załączniki, które wraz z odpowiedzią na skargę przekazał Organ - wśród nich również przedmiotową skargę.
Okoliczności te nie są kwestionowane przez żadną ze stron. Zestawienie powyższych dat wskazuje, że Organ dopuścił się oczywistego przekroczenia 15-dniowego terminu, wyznaczonego przepisem art. 21 pkt 1 u.d.i.p.
Wobec tak oczywistego naruszenia ustawowego terminu na przekazanie skargi, Sąd zadecydował o wymierzeniu Organowi grzywny, ponieważ odstąpienie od jej wymierzenia przeczyłoby przypisanej tej instytucji funkcji. Sąd wymierzając grzywnę wziął pod uwagę zawartą w odpowiedzi na wniosek i w piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2020 r. argumentację Organu, jak również stanowisko samego wnioskodawcy o wymierzeniu grzywny chociażby w minimalnej wysokości, celem urzeczywistnienia jej represyjno-prewencyjnej funkcji. Jak wskazano, Organ udzielił stronie skarżącej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej i przesłał ją dnia 17 kwietnia 2020 r., co potwierdza również sam zainteresowany. Organ nie przekazał jednak skargi do Sądu, uczynił to dopiero dnia 21 maja 2020 r., po złożeniu przez stronę skarżącą wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
Ponadto wyjaśnił, że do uchybienia obowiązkowi przekazania akt sprawy oraz skargi przyczyniły się okoliczności dotyczące sfery organizacyjnej organu, a także trudna sytuacja organizacyjna, kadrowa. Co więcej, sam zainteresowany postuluje o wymierzenie Organowi grzywny w wysokości która nie byłaby nadmiernie dolegliwa. Wszystkie powyższe okoliczności zadecydowały o wysokości wymierzonej Organowi grzywny.
Ponieważ Organ nie wykonał w terminie ustawowego obowiązku i ustalone w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 154 § 6 p.p.s.a., to Sąd uznał wniosek za uzasadniony, i wymierzył Organowi w pkt I postanowienia grzywnę w wysokości 100 zł.
O zwrocie kosztów postępowania, w pkt II sentencji, orzeczono na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Na koszty postępowania złożył się wpis uiszczony od złożonego wniosku w kwocie 100 zł.