Uzasadnienie
M. L. po doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych (zwolnienie od opłat i wydatków sądowych). Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. akt II SO/Rz 2/13, dotyczącej wniosku wyżej wymienionej o wymierzenie grzywny SKO z powodu nie przekazania w terminie akt administracyjnych wraz z odpowiedzią na skargę. Należy zauważyć, iż sprawa o sygn. II SO/Rz 2/13, nie została zakończona przed WSA.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek strony obejmuje wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych. Na te koszty składają się opłaty i wydatki sądowe. Ze względu na wyraźnie zakreślone granice wniosku, strona wnioskująca zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków minimalnej egzystencji. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego.
W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się wyżej wymieniona, koszty sądowe obejmują wpis sądowy w wysokości 100 zł. Oprócz tej kwoty strona wnioskująca o prawo pomocy może na kolejnych etapach być zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA. Należy mieć także świadomość ewentualności wydatków wynikających z kosztu ustanowienia fachowego pełnomocnika w celu sporządzenia określonych środków odwoławczych od orzeczeń WSA.
Opisana w wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna strony ponad wszelką wątpliwość udowodnia brak większych możliwości pokrycia wiążących się z procesem kosztów sądowych. Innymi słowy, nie posiada ona wystarczających zasobów majątkowych dających szanse na uiszczenie pełnej kwoty wpisu sądowego jak i pozostałych ciężarów finansowych (opłat i wydatków sądowych) prowadzonej sprawy.
Do tych stwierdzeń przekonują następujące: M. L. żyje w rodzinie wielodzietnej składającej się z sześciu osób. Oprócz wyżej wymienionej i jej męża w skład rodziny wchodzi czwórka małoletnich dzieci. Najmłodsze z dzieci wymaga podejmowania zabiegów rehabilitacyjnych. Utrzymanie rodzinie zapewnia prowadzona przez męża M. L. działalność gospodarcza (2193, 13 zł w skali miesiąca) oraz uzyskiwane przez stronę świadczenia rodzinne w kwocie 584 zł. Łączne dochody rodziny wynoszą 2777 zł, a więc ok. 462 zł na głowę. Dodatkowo budżet gospodarstwa obciążony jest ratami kredytu mieszkaniowego w miesięcznej wysokości 347,48 zł. Do majątku strony należy wliczyć także nieruchomość rolną o pow. 1,4 ha. W uzasadnieniu wniosku podkreślono wyraźnie, że prowadzone gospodarstwo rolne zaspokaja socjalne potrzeby rodziny.
Z opisu warunków życiowych strony wynika w sposób bezsprzeczny, że wnioskodawczyni nie dysponuje wystarczającymi zasobami pieniężnymi, aby jednocześnie pokrywać wydatki konieczne oraz uiszczać w terminie należne koszty sądowe. Ich pokrycie spowodowałoby nieakceptowane przez ustawodawcę obniżenie utrzymania koniecznego a więc zdolności rodziny do zakupu podstawowych do życia dóbr i usług, jak żywność, lekarstwa, środki komunikacji publicznej. Wychowanie czwórki dzieci mogłoby ucierpieć na skutek odmowy przyznania prawa pomocy a takie rozstrzygnięcie kłóciłoby się z założeniami instytucji prawa pomocy. Prawo pomocy, podobnie jak pomoc społeczna, ma swe źródło w idei demokratycznego i socjalnego państwa prawnego.
Z przedstawionych wyżej powodów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.