Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 października 2018 r. II SO/Rz 20/18 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie odmówił przyznania SD prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zdaniem referendarza sądowego, sytuacja materialno – bytowa wnioskodawczyni nie daje podstaw do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w konsekwencji do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Średnie comiesięczne zadeklarowane przez wnioskodawczynię wydatki jej rodziny wynoszą bowiem od około 6500 zł do około 7100 zł, zaś dochody to kwota około 7600 zł. Synowie i mąż wnioskodawczyni mieszkają w domu stanowiącym małżeńską wspólność majątkową SD i jej męża, jednak każdy z synów jest w trakcie realizacji swoich własnych inwestycji budowlanych. Ci ostatni posiadają także samochody osobowe, których miesięczny koszt utrzymania to po około 500 zł. Podnoszona przez wymienioną kwestia braku znajomości przepisów prawa i zawiłość sprawy nie może natomiast przesądzać o potrzebie ustanowienia zawodowego pełnomocnika, gdyż w świetle obowiązujących przepisów prawa, tylko sytuacja finansowa rodziny jest okolicznością warunkującą przyznanie prawa pomocy.
W sprzeciwie od tego postanowienia wnioskodawczyni zakwestionowała wyrażoną przez referendarza sądowego ocenę sytuacji majątkowej jej rodziny. Podkreśliła, że jej synowie nie przeznaczają pieniędzy na używki, lecz na realizację inwestycji budowlanej, a ona sama w październiku 2018 r. zakupiła dwie tony węgla celem ogrzania budynku, w którym mieszka rodzina. Wnioskodawczyni podniosła, że jej syn dojeżdża do pracy wcześnie rano, a zatem musi tego dokonać samochodem, zaś konieczność zakupu w najbliższym czasie kompletu opon zimowych jest podyktowana zapewnieniem bezpieczeństwa na drodze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Wskazać przy tym należy, że jedyną przesłanką warunkującą przyznanie stronie prawa pomocy, jest w świetle art. 246 Ppsa sytuacji materialno – bytowa wnioskodawcy. Tym samym zarówno brak wiedzy prawniczej, jak i stopień skomplikowania sprawy nie może mieć wpływu na ocenę zasadności zgłoszonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wnioskodawczyni ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 Ppsa). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa jej obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu analiza złożonego w niniejszej sprawie wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów nie pozwala na przyjęcie, że wnioskodawczyni wykazała taką okoliczność. Tym samym zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy w pełni zasadnie odmówił uwzględnienia zgłoszonego żądania. Dysponując comiesięcznym dochodem rzędu 6 500 zł – 7 100 zł i zamieszkując rodziną w jednym budynku mieszkalnym, wnioskodawczyni ma obiektywną możliwość zarówno poniesienia pełnych kosztów sądowych, stanowiących – póki co – jedynie konieczność uiszczenia wpisu od skargi, jak również opłacenia zawodowego pełnomocnika we własnym zakresie.
Przepisy regulujące procedurę oraz warunki przyznania stronie prawa pomocy nie przyznają natomiast pierwszeństwa wydatkom poczynionym na realizację budynku mieszkalnego, w przypadku gdy rodzina ma zapewnioną tego rodzaju potrzebę, a taka okoliczność zachodzi w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.