Uzasadnienie
K. R. oraz J. R. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (zwolnienie od opłat i wydatków sądowych). Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. akt II SO/Rz 3/12, dotyczącej skargi wyżej wymienionych na postanowienie SKO wydane w sprawie ustalenia kosztów drenażu działki.
Sytuacja majątkowa strony została dokładnie przedstawiona w treści urzędowego formularza PPF. J. i K. R. są małżeństwem. Będą zobowiązani do wspólnego pokrycia kosztów sądowych w tym należnego od skargi wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że skarżący są osobami starszymi i schorowanymi. Pozostają pod ciągłą kontrolą lekarską. Wymienione osoby utrzymują się z rent w łącznej wysokości 1907,68 zł brutto. Należy podnieść, że w skład gospodarstwa domowego wchodzą dwie córki oraz syn. E. R. uczy się w odpłatnym liceum, natomiast A. R. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Syn skarżących K. R. jest niepełnosprawny. Pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w kwocie 540,62 zł. Na koszty miesięcznego utrzymania składają się: wyżywienie – 500 zł, opał – 200 zł, leki – 150 zł, co dwa miesiące prąd – 150 zł, telefon – 80 zł, środki czystości – 70 zł, szkoła – 200 zł, koszty transportu 100 zł, odzież i obuwie – 30 zł, spłata kredytu 200 zł. Ponadto, skarżący zostali w postępowaniu cywilnym obciążeni kosztami postępowania w kwocie 1150 zł. Rodzina prowadzi swe gospodarstwo w domu o pow. 138 m², posiada nieruchomość rolną o pow. 0,9129 ha oraz działkę o pow. 0,5201 ha. Ponadto, na majątek skarżących składa się też pastwisko – 0,1883 ha, oraz udział w nieruchomości - 7/24 z pow. 1,0202 ha.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek stron skarżących dotyczy wyłącznie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak zakreślone granice żądania, strony powinny udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego. Wniesienie skargi na postanowienie organu administracji publicznej wiąże się z obowiązkiem uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Taką wysokość wpisu sądowego dyktuje przepis § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Przedstawiona przez skarżących w wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna, prowadzi do jednoznacznego wniosku o braku możliwości pokrycia wiążących się z przyszłym procesem wszelkich kosztów sądowych. Skarżący są osobami starszymi i schorowanymi. Wysokość pobieranych emerytur nie jest na tyle wysoka, aby mogła zaspokoić wszystkie potrzeby konieczne dwóch dorosłych osób. Nie można pominąć, że na utrzymaniu stron pozostają dwie córki. Oznacza to, że ze skromnych dochodów zmuszonych jest utrzymywać się aż cztery osoby. Renta syna skarżących nie jest w stanie wystarczyć na wszystkie z jego potrzeb koniecznych, w tym wizyty lekarskie i inne koszty leczenia i rehabilitacji.
Nie sposób wątpić, że wnioskujący muszą wspomagać syna w koniecznym utrzymaniu. Budżet rodziny obciążają koszty postępowania cywilnego, co potwierdza załączona do wniosku kopia postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt [...]. Sytuację skarżących mogłoby polepszyć znalezienie pracy przez niepracującą córkę oraz usamodzielnienie się drugiej uczącej się córki. Bieżące utrzymanie rodziny bez pomocy opieki społecznej jest możliwe wyłącznie dzięki posiadanym nieruchomością rolnym, a w szczególności produkowanym płodom rolnym.
Reasumując, w aktualnym stanie dochodów oraz pozostałego majątku, jest pewnym, że skarżący nie posiadają zasobów pozwalających na uiszczenie pełnej kwoty wpisu sądowego oraz pozostałych ciężarów finansowych (opłat i wydatków sądowych) prowadzonej sprawy. Ponieważ o kontynuowaniu postępowania sądowego nie mogą decydować wyłącznie posiadane przez stronę zasoby dochodowe i majątkowe, K. R. i J. R. należy zwolnić od kosztów sądowych w całości. Przeciwne orzeczenie spowodowałoby naruszenie chronionego przez prawo minimum koniecznego utrzymania osoby fizycznej.
Z przedstawionych powodów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.