Uzasadnienie
W dniu 30 kwietnia 2018 r. BW zwróciła się z wnioskiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając zgłoszone żądanie podniosła, że wychowuje samotnie dwunastoletnią córkę, a jej comiesięczne dochody stanowi wynagrodzenie za pracę w wysokości 1850 zł oraz alimenty w wysokości 300 zł.
Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2018 r. II SO/Rz 9/18 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy wskazał, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w przedmiocie uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrany i zobowiązania do jego zwrotu. W odniesieniu zaś do wniosku o ustanowienie zawodowego pełnomocnika referendarz sądowy podniósł, ze w jego ocenie sytuacja materialno – bytowa wnioskodawczyni nie daje podstaw do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w konsekwencji do uwzględnienia zgłoszonego żądania.
W szczególności za wydatki konieczne w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, nie sposób uznać comiesięcznych wydatków na telefon i internet w wysokości 200 zł oraz korepetycje córki w wysokości 100 zł, jak również jednorazowego wydatku związanego ze szkolną wycieczką córki w wysokości 450 zł. Ponadto, już po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, na rachunek bankowy wnioskodawczyni wpłynęła kwota 2 203,23 zł z tytułu zwrotu podatku dochodowego.
W sprzeciwie od tego postanowienia wnioskodawczyni zwróciła się o uwzględnienie zgłoszonego przez nią żądania w całości i ustanowienie adwokata. Podniosła, że nie posiada wiedzy prawniczej, a zatem w celu prawidłowego i rzetelnego zabezpieczenia swoich praw winna uzyskać pomoc zawodowego pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 260 § 1 i 2 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wskazać przy tym należy, że jedyną przesłanką warunkującą przyznanie stronie prawa pomocy, jest w świetle art. 246 Ppsa sytuacji materialno – bytowa wnioskodawcy. Tym samym zarówno brak wiedzy prawniczej, jak i stopień skomplikowania sprawy nie możey mieć wpływu na ocenę zasadności zgłoszonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Jak słusznie wskazał referendarz sądowy, w niniejszej sprawie skarżąca jest już z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wnioskując o ustanowienie adwokata domaga się zatem przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 Ppsa). Wobec powyższego, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa jej obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu analiza złożonego w niniejszej sprawie wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów nie pozwala na przyjęcie, że wnioskodawczyni wykazała taką okoliczność.
Tym samym zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy w pełni zasadnie odmówił uwzględnienia zgłoszonego żądania w pełnym zakresie. Przy comiesięcznych wydatkach w wysokości 200 zł z tytułu opłaty za telefony i internet nie sposób bowiem uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Sąd nie neguje, że wydatki na telefon, a nawet i dostęp do internetu, są w obecnych czasach niejako wydatkami koniecznym do utrzymania, niemniej uiszczanie rachunków z tego tytułu w wysokości 200 zł świadczy o w relatywnie dobrej kondycji finansowej wnioskodawczyni, gdyż mając na uwadze oferty operatorów telefonicznych jest możliwe zdecydowane obniżenie comiesięcznych kosztów poniesionych z tego tytułu.
Ponadto uzyskanie kwoty ponad 2 200 zł z tytułu zwrotu podatku z pewnością umożliwi skarżącej opłacenie pomocy zawodowego pełnomocnika we własnym zakresie i uczynić zadość określonej w art. 199 Ppsa zasadzie ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.