Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 2 stycznia 2015 r. B.W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi M. z powodu nieprzekazania do sądu złożonej przez niego skargi na bezczynność wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Uzasadniając skargę wskazał, że w dniu [...] wysłał do organu skargę na bezczynność Burmistrza M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (wniosek z dnia [...]). Skarga dotarła do adresata dnia [...] i już po kilku godzinach udostępniono mu żądaną informację publiczną.
Pomimo udostępnienia informacji publicznej skardze na bezczynność nie nadano biegu zgodnie z art. 52 § 2 (powinno być 54 § 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej § "P.p.s.a.", w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058), tj. nie przekazano skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie piętnastu dni od dnia jej otrzymania.
Zdaniem skarżącego, zwraca uwagę długi czas (niemal 6. miesięczny), w którym organ nie realizuje nałożonych na niego obowiązków. Takie uchybienie świadczyć może o nieznajomości przepisów albo na działaniu skierowanemu na uniknięcie odpowiedzialności sądowej.
Pismem procesowym z dnia [...] wnioskodawca uzupełnił swój wniosek o żądanie zasądzenia na jego rzecz od Burmistrza M. kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiadając na złożony wniosek Burmistrz M. wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Organ stwierdził, że przez przeoczenie pracownika skarga została pozostawiona bez biegu w aktach dotyczących udostępnienia informacji publicznej. Równocześnie organ przesłał skargę na bezczynność wraz z aktami i odpowiedzią.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia.
Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi. Organ zaś przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie piętnastu dni (termin wynika z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej) od dnia jej otrzymania.
Bezsporne jest, że Burmistrz M. nie wypełnił obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Organ dopiero po złożeniu rozpatrywanego wniosku nadesłał ww. skargę z dnia [...] wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, natomiast udostępnienie informacji publicznej nastąpiło dopiero po otrzymaniu skargi przez organ.
Stwierdzić należy, że likwidacja stanu bezczynności w toku postępowania sądowego, tj. po wniesieniu skargi na bezczynność, nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wyrokiem z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt II SAB/Sz 4/16, rozpoznając skargę na bezczynność z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. umorzył postępowanie sądowe, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od Burmistrza M. na rzecz skarżącego B.W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W zasadzie bez znaczenia są przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie w terminie skargi sądowi. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny jednak oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. charakter, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni pogląd przyjęty w orzecznictwie, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a.
Faktem oczywistym jest, że organ przesłał do sądu skargę na bezczynność dopiero po upływie 5. miesięcy od dnia jej otrzymania. W ocenie sądu, doszło więc do naruszenia przez organ art. 54 § 2 P.p.s.a. Jednakże kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. W orzecznictwie podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne.
Z uwagi na stwierdzenie przez sąd w odrębnym postępowaniu, iż bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej nie miała charakteru rażącego, sąd nie znalazł także podstaw do nałożenia na organ grzywny. Nałożenie grzywny ma charakter fakultatywny i to sąd administracyjny na podstawie okoliczności sprawy ocenia, czy uzasadnione jest jej nałożenie. Natomiast w okolicznościach przedmiotowej sprawy, gdy stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, a interes skarżącego polegający na otrzymaniu żądanej informacji publicznej został zaspokojony, sąd nie znalazł uzasadnienia dla wymierzenia organowi grzywny z powodu naruszenia art. 54 § 2 P.p.s.a. Zauważyć trzeba, że organ po wpłynięciu wniosku bez zbędnej zwłoki przekazał skargę wraz z aktami sprawy do sądu i złożył w tym zakresie wyjaśnienia. Z pewnością naruszenie terminu wynikało z braku znajomości zasad postępowania przez organ w przypadku uwzględnienia skargi w trybie autokontroli, jednakże mając na uwadze fakt, że wcześniej nie miały miejsca podobne przypadki, sąd uznał za wystarczające zwrócenie uwagi Burmistrzowi M. na wynikający z art. 54 § 2 obowiązek niezwłocznego przekazania sądowi skargi i dlatego też postanowił jak na wstępie.