Uzasadnienie
Sygn. akt II SO/Sz [...]
Uzasadnienie
R. G. (dalej: "wnioskodawca") pismem z dnia 12 maja 2022 r., uzupełnionym w dniu 31 maja 2022 r., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (dalej: "WSA w Szczecinie") z wnioskiem o wymierzenie Prokuratorowi (dalej: "organ") grzywny za nieprzekazanie Sądowi jego skargi z dnia 25 lutego 2022 r. na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Domagał się wymierzenia sankcji, a także zobowiązania organu do nadania biegu złożonej skardze.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że wnioskiem z dnia 27 stycznia 2022 r. zwrócił się o udzielenie informacji publicznej dotyczącej przepisów prawa, na podstawie których funkcjonuje prokuratura. W odpowiedzi na wniosek, został poinformowany w formie pisemnej (nie w formie decyzji), że pytania zawarte we wniosku nie podlegają ustawie o informacji publicznej. Zgodnie z obowiązującym prawem wnioskodawca złożył skargę do WSA w Szczecinie z dnia 25 lutego 2022 r. na odmowę udzielenia informacji publicznej. Mimo obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa organ, nie nadał biegu ww. skardze, czym - zdaniem wnioskodawcy - zostało naruszone jego prawo do sądu. Ponadto wnioskodawca wskazał, że informacje, o których udzielenie się ubiegał we wniosku były niezbędne do dołączenia do skargi złożonej przeciwko Polsce do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu.
Pismem z dnia 17 czerwca 2002 r. organ odpowiedział na wniosek wnioskodawcy z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi.
W treści pisma organ wskazał, że prowadzi śledztwo w sprawie sygn. [...] przeciwko R. G., w którego toku kierował on liczne skargi dotyczące sposobu prowadzenia postępowania.
Organ wskazał również, że wnioskodawca wnioskiem z dnia 28 stycznia 2022 r., zdaniem organu, kwestionując rozstrzygniecie postępowania skargowego, złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie podania podstawy prawnej przetrzymywania prywatnej korespondencji jako osoby tymczasowo aresztowanej. Pismem z dnia 18 lutego 2022 r., doręczonym wnioskodawcy w dniu 22 lutego 2022 r., udzielono odpowiedzi na powyższy wniosek.
W dniu 4 marca 2022 r. wpłynęło pismo z dnia 25 lutego 2022 r. dotyczące "bezczynności P. B. S. – F." oraz pismo adresowane do P. I. P. kwestionujące fakt otrzymania odpowiedzi pisemnej na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Wskazano także, że pismem z dnia 9 marca 2022 r. organ wyjaśnił wnioskodawcy tryb rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Odnosząc się do zarzutu nieprzekazania skargi do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, organ wyjaśnił, że z uwagi na treść "skargi" nie uznał jej jako środka odwoławczego. Albowiem w piśmie tym, wnioskodawca nie odniósł się do kwestii merytorycznych, podniósł kwestie, na które uzyskał już odpowiedź, a także kwestionował personalne kompetencje osoby, która udzieliła odpowiedzi i podpisała pismo.
Do pisma dołączono m.in. kopię wniosku z dnia 28 stycznia 2022 r. o udzielenie informacji publicznej, kopię pisma Prokuratora Rejonowego w K. z dnia 18 lutego 2022 r., kopię skargi na bezczynność prokuratora z dnia 25 lutego 2022 r., kopię pisma z dnia 28 lutego 2022 r. do P. I. P., pismo Prokuratora z dnia 9 marca 2022 r.
Jak wynika z akt postępowania, skarga wnioskodawcy na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 28 stycznia 2022 r. o udzielenie informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 4 marca 2022 r. i nie nadano jej biegu.
Skarga ta (kopia) została przedłożona Sądowi - po uprzednim wezwaniu organu – w dniu 20 czerwca 2022 r. wraz z pozostałymi dokumentami. Oryginał skargi wraz z aktami sprawy wpłynął do Sądu w dniu 20 lipca 2022 r. (15 lipca 2022 r. data nadania na poczcie).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Stosownie do przepisu art. 54 § 1 i § 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej.p.p.s.a.), Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej, wypełnienie wskazanego obowiązku, na podstawie szczególnej regulacji zawartej w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 902) winno nastąpić w terminie piętnastu dni od dnia otrzymania skargi.
Z treści wniosku i załączonych do niego dokumentów, a także z akt sprawy, wynika, że skarga dotycząca zarzucanej bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej została doręczona organowi w dniu 4 marca 2022 r. Zatem piętnastodniowy termin na przekazanie skargi do sądu administracyjnego upływał z dniem 21 marca 2022 r. (poniedziałek, na podstawie art. 83 § 2 p.p.s.a.). We wskazanym terminie organ nie przekazał jednak skargi Sądowi. Obowiązek ten został przez niego wstępnie zrealizowany dopiero w dniu 20 czerwca 2022 r. kiedy to na wezwanie Sądu organ nadesłał odpowiedź na wniosek oraz dokumenty określone jako kopia materiałów z akt postępowania [...]
Z odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny wynika, że organ pozostawił skargę bez nadawania jej dalszego biegu, uznając, że nie odnosi się do kwestii merytorycznych, zaś wnioskodawca na podnoszone kwestie otrzymał już odpowiedź, a także że kwestionuje on personalne kompetencje osoby, udzielającej odpowiedzi na wniosek. Organ uznał zatem, że pismo nie stanowi skargi do Sądu.
Oceniając przedstawione fakty trzeba stwierdzić, że organ nie dochował terminu i obowiązków wynikających z powołanych przepisów. W konsekwencji nie przekazał Sądowi wyznaczonym terminie tak skargi jak i akt sprawy. W ocenie Sądu, nie ulega bowiem wątpliwości, że pismo wnioskodawcy z dnia 25 lutego 2022 r. stanowiło skargę na bezczynność skierowaną do WSA w Szczecinie.
Odnosząc się do powoływanej przez organ argumentacji, wyjaśnić należy, że obowiązek organu przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od uznania czy według organu pismo z uwagi na jego treść jest skargą, a więc należy do kognicji sądu administracyjnego. Powodem nadania skardze biegu jest samo żądanie strony, to ono obliguje organ do podjęcia prawem przewidzianych czynności, opisanych w powołanym na wstępie przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. Do wyłącznej kompetencji i właściwości Sądu należy ocena, czy skarga mieści się w jego kognicji. Zatem nawet uzasadnione przekonanie organu, że pismo nie jest skargą i skarga jest niedopuszczalna nie zwalnia od obowiązku jej przekazania Sądowi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. Rolą sądu jest dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym, na podstawie złożonego przez stronę pisma i akt sprawy. W tym obowiązku sądu nie może zastąpić organ, nawet jeśli pozostaje w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi.
Pogląd ten ma uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ [...], z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ [...]; z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ [...]; z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ [...], wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Zgodnie z art. 55 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Stosownie do tej regulacji grzywnę wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość grzywny wymierzanej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie przewidział jej dolnej granicy oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tej materii sądowi.
Określając wysokość grzywny w tej sprawie Sąd miał na uwadze okres zwłoki w jakiej pozostawał organ w zakresie wypełnienia nałożonych na niego obowiązków, jak i fakt, że powstała ona wyłącznie z winy organu. Z drugiej jednak strony Sąd wziął pod uwagę, że uchybienie organu nie nosiło znamion rażącego naruszenia prawa, gdyż podjął on w końcu działania zmierzające do nadania skardze dalszego biegu, nie kwestionując zaistniałego opóźnienia. Zatem sam fakt wymierzenia grzywny powinien już stanowić dla organu wystarczającą podstawę do wyciągnięcia stosownych wniosków na przyszłość.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, prowadzące do wniosku, że żądanie wnioskodawcy okazało się uzasadnione, Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia, mając za podstawę art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II sentencji wynika z art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i obejmuje obowiązek zwrotu na rzecz wnioskodawcy kwoty [...]złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.