Uzasadnienie
Sygn. akt II SO/Sz [...]
Uzasadnienie
Pismem z dnia 14 lipca 2022 r. P. K. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") złożył do tut. Sądu wniosek o wymierzenie grzywny R. O. G. (dalej: "organ") z uwagi na nieprzekazanie sądowi odpowiedzi na skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej z dnia 5 kwietnia 2022 r.
Wnioskodawca wskazał, że skargę na bezczynność z dnia 5 kwietnia 2022 r. złożył bezpośrednio w Sądzie z uwagi na utrudniony kontakt z ww. organem. W dniu 19 kwietnia 2022 r. otrzymał pismo z Sądu, informujące o zobowiązaniu organu do udzielenia merytorycznej odpowiedzi na skargę oraz nadesłanie jej w terminie 15 dni stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a. Zdaniem wnioskodawcy, w związku z otrzymaną w dniu 7 lipca 2022 r. informacją w tut. Sądzie o nieprzekazaniu skargi i odpowiedzi na skargę, w odpowiedzi na pismo Sądu z dnia12 kwietnia 2022 r., organ pozostaje w zwłoce.
Do wniosku dołączono kopię pisma Sądu z dnia 12 kwietnia, sygn. akt II DK/Sz [...].
W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia1 sierpnia 2022 r. organ poinformował, że nieudzielenie odpowiedzi na skargę do dnia 7 lipca 2022 r. wynikało z faktu, że przedmiotową skargę organ otrzymał w dniu 11 lipca 2022 r. Jednocześnie organ poinformował, że merytorycznej odpowiedzi na skargę udzielił w dniu 25 lipca 2022 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej (email) oraz listem poleconym o nr [...] odebranym w dniu 27 lipca 2022 r. Do pisma dołączono dowód nadania na poczcie listu poleconego w dniu 25 lipca 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest uzasadniony.
Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Termin ten ulega jednak skróceniu w związku z brzmieniem art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.), który stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Z przywołanych regulacji wynika, że przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia organowi grzywny jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd zaś orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. II GPS [...], ONSA/WSA [...]/2).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt I OZ [...], lex nr 742207). Oznacza to, że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt I OZ [...], publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OZ [...] wyraził pogląd, że obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. spoczywa nie tylko na organie administracji publicznej w sensie ustrojowym, lecz również na innych podmiotach, które z uwagi na nałożone na nie przepisami prawa zadania i kompetencje, należy uznać za organy administracji w sensie funkcjonalnym.
Zatem, w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem do sądu skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej niezbędne jest ustalenie, czy podmiot, którego ukarania domaga się skarżący jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny dopuszczalności wniosku (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OZ [...], lex nr 1069720, z dnia 19 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OZ [...], lex nr 619731).
W rozpatrywanej sprawie przesłanki umożliwiające wymierzenie grzywny zostały spełnione. Wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę z 5 kwietnia 2022 r. na bezczynność R. O. G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej;
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Nie ulega wątpliwości, że rada osiedla w rozumieniu ww. przepisów jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Przechodząc do kwestii wykonania przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 p.p.s.a., w ocenie Sądu, z akt sprawy wynika, że faktycznie naruszone zostały przepisy prawa przez nieprzekazanie skargi tut. Sądowi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie.
Wprawdzie przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty nie stanowią jednoznacznego dowodu na skuteczne przesłanie przez Sąd za pismem z dnia 12 kwietnia 2022 r. organowi przedmiotowej skargi, jednakże nie ulega wątpliwości, że ostatecznie oryginał skargi został skutecznie doręczony organowi w siedzibie Sądu w dniu 11 lipca 2022 r.
Wnioskodawca nadesłał bowiem swoją skargę bezpośrednio do Sądu, który z kolei po wpisaniu jej do dziennika korespondencji pod numerem 74, przesłał ją na adres organu ze zobowiązaniem do udzielenia odpowiedzi na skargę oraz nadesłania akt administracyjnych w terminie 15 dni, stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a.
Ponieważ korespondencja, zawierająca powyższe zobowiązanie, kierowana trzykrotnie na adres organu była zwracana z adnotacją "nie podjęto w terminie", wobec tego, wydano przesyłkę Przewodniczącemu Rady Osiedla (uprawnionego do odbioru korespondencji) w biurze podawczym Sądu w dniu 11 lipca 2022 r. (potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sygn. II DK/Sz [...]).
Przewidziany w ustawie o informacji publicznej termin piętnastu dni od dnia otrzymania skargi przez organ, upłynął zatem w dniu 25 lipca 2022 r. Tymczasem, Sądowi znany jest z urzędu fakt, że na dzień orzekania w niniejszej sprawie oryginał skargi z dnia 5 kwietnia 2022 r. nie został przesłany Sądowi wraz z aktami sprawy. Organ nadesłał w dniu 25 lipca 2022 r. (data nadania listu poleconego) bowiem tylko odpowiedź na skargę, co nie stanowi wypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p.
Przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nieprzekazanie skargi ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Powołana regulacja ma charakter dyscyplinujący, represyjny oraz prewencyjny, co jednoznacznie wynika z orzecznictwa (np. postanowienia NSA z 21 maja 2015 r. I OZ [...] i z 7 marca 2017 r. I OZK [...], WSA w Poznaniu z 14 stycznia 2015 r. IV SA/Po [...]).
Z tych przyczyn Sąd uznał, że rozpoznawany wniosek zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy w kwocie [...]zł. Ustalając wysokość grzywny w tej kwocie, Sąd wziął pod uwagę, treść wniosku, charakter sprawy będącej przedmiotem skargi (bezczynność), a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi. Choć przekroczenie terminu do przekazania skargi jest nieznaczne, ale trwa nadal. Sąd uznał, że ww. wysokość grzywny będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości.
Pamiętać również należy, że wymierzenie grzywny nie zwalnia organu z obowiązku przekazania skargi na bezczynność, jeżeli do dnia wydania postanowienia w tym przedmiocie, organ ciążącego na nim obowiązku nie wykonał.
Trzeba także wyjaśnić organowi, że jego obowiązkiem jest nadesłanie do Sądu oryginału skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy (począwszy od pisma stanowiącego wniosek skarżącego o udzielnie informacji publicznej), co umożliwi sądowi nadanie takiej skardze właściwego biegu.
Dlatego podkreślić też należy, że jeżeli organ nie przekaże sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości (art. 55 § 2 p.p.s.a.). O rażących przypadkach naruszenia obowiązków, o których mowa w § 2 lub w art. 54 § 2, skład orzekający lub prezes sądu zawiadamia organy właściwe do rozpatrywania petycji, skarg i wniosków (art. 55 § 3 p.p.s.a.).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia.
O zwrocie kosztów postępowania (wpis w kwocie [...]zł) w punkcie II sentencji, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1, w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.