Uzasadnienie
M. S. (dalej: "skarżący", "strona") wnioskiem z 1 grudnia 2022 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o wymierzenie Dyrektorowi Szkoły dalej "organ", "Dyrektor") grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z 25 października 2022 r. na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Nadto złożył wniosek o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Do wniosku dołączył kopię ww. skargi z dnia 25 października 2022 r. wraz dowodem nadania jej organowi przesyłką poleconą z tego dnia oraz wydruk ze strony internetowej "Śledzenie przesyłek – Tracking" https://emonitoring.poczta.polska.pl/ wskazujący na 14 listopada 2022 r. jako dzień doręczenia skargi organowi.
W odpowiedzi na ww. wniosek o wymierzenie grzywny (pismo z dnia 20 grudnia 2022 r. (data nadania) Dyrektor wniósł o jego oddalenie, ewentualnie o zasądzenie minimalnego wymiaru kary grzywny z uwagi na przywołane niżej okoliczności. Organ wyjaśnił, że pismem z "15 grudnia 2022 r." skarżący złożył skargę na jego bezczynność w przedmiocie braku odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 27 sierpnia 2022 r. W dniu 1 grudnia 2022 r. skarżący złożył skargę do sądu o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi. Organ wyjaśnił dalej, że tego samego dnia (1 grudnia 2022 r.) wypełnił obowiązek udzielenia informacji publicznej poprzez wystosowanie odpowiedzi na wniosek z dnia 27 sierpnia 2022 r. Dyrektor podniósł, że skarga została złożona w toku postępowania o udzielenie informacji publicznej, a skarżący, w odpowiedzi na ponaglenie, został poinformowany, że informacje, o które wnosił, są w trakcie przygotowania.
Dalej, przedstawił argumentację, mającą w jego ocenie uzasadniać zwłokę w udzieleniu informacji publicznej wskazując przede wszystkim na zbyt ogólnikową treść wniosku, oraz potwierdzać, że organ udzielił stronie informacji publicznej w sposób wyczerpujący. Zwrócił uwagę, że informacja publiczna została udzielona.
Do dnia wydania postanowienia organ nie przekazał sądowi skargi strony z dnia 25 października 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") stanowi z kolei, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd, na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, grzywnę, (...), wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Uwzględniając powyższe oraz Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2021 r. wnoszącego 5.662, 53 zł (M.P. 2022 r. poz. 175) wskazać należy, że maksymalny wymiar grzywny stanowi kwota 56.625,30 zł.
Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10).
Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12).
Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Termin, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. jest terminem instrukcyjnym. Zatem, samo jego uchybienie nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla organu administracji publicznej, którego działalność zaskarżono. Wymierzenie zaś grzywny za niedochowanie przez organ administracji wymogów wynikających z ww. przepisów jest jedynie środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego. W doktrynie podkreśla się, że wskazany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie. Ma on skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 108).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej została wniesiona do sądu za pośrednictwem Dyrektora w dniu 25 października 2022 r. (data nadania za pośrednictwem operatora publicznego) i odebrana przez Dyrektora 14 listopada 2022 r. (przesyłkę dwukrotnie awizowano w dniach 26 października i 3 listopada 2022 r.). Do dnia wydania postanowienia skarga nie została przekazana do Sądu.
W rozpoznawanej sprawie okoliczność bezsporną stanowi fakt, że strona skarżąca wniosła skargę do tutejszego Sądu za pośrednictwem organu 25 października 2022 r. i skarga ta nie została przekazana Sądowi.
Zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 p.p.s.a., organ powinien był przekazać tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w terminie 15 dni od jej wniesienia (wpływu do organu), tj. do dnia 29 listopada 2022 r.
Sąd ocenił jako naganną argumentację organu przedstawioną w odpowiedzi na wniosek o ukaranie, mającą uzasadniać podjętą przez organ "decyzję" o niewykonaniu obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., a odnoszącą się głównie do nieprecyzyjnego wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz sprowadzającą się do oceny zasadności skargi na bezczynność z dnia 25 października 2022 r. Podkreślenia wymaga, że nie jest rzeczą organu ocena zasadności skargi. Taka postawa organu doprowadziła do naruszenia zagwarantowanego Konstytucją RP prawa strony do sądu, w tym przypadku, w zakresie oceny, czy organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 27 sierpnia 2022 r. o udzielenie informacji publicznej.
Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2.000 zł. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku, wyjaśnienia organu wskazujące na świadome działanie prowadzące do naruszenia przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., a nadto, nieprzekazanie skargi do Sądu do dnia wydania postanowienia.
Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis sądowy (100 zł) oraz opłata kancelaryjna (7,50 zł) zawarte w punkcie II sentencji postanowienia, wynika z art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że stosownie do treści art. 55 § 2 p.p.s.a., jeżeli organ nie przekaże sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, skarżący jest uprawniony do złożenia żądania rozpoznania sprawy przez Sąd na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości.