Uzasadnienie
L. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Powyższy wniosek uzupełnił pismem z dnia 25 marca 2016 r.
Skarżący podał, że jest osobą poszukującą pracy, a utrzymuje się ze świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 881,92 zł netto.
Do stałych koniecznych wydatków zaliczył: wydatki związane z poszukiwaniem pracy, tj. opłaty za internet - 60 zł i telefon - 50 zł oraz opłatę za bilet ZTM - 125 zł, a także koszty codziennego utrzymania - wyżywienie, leki, odzież i obuwie w wysokości 647 zł. Wskazał, że w związku z zamieszkiwaniem z rodzicami nie ponosi opłat za energię elektryczną, gaz, wodę. Jednocześnie oświadczył, że oprócz współwłasności w 1/3 nieruchomości o powierzchni 0,0384 ha, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy podkreślić, iż udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący.
Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący posiada stałe dochody w postaci renty, zamieszkuje z rodzicami, w związku z tym nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, nie posiada zobowiązań finansowych, nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej.
Jak wskazuje się w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezdomnym, bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (granice ubóstwa). Nadto to osoby najbliższe w pierwszej kolejności są zobowiązane do zaspakajania koniecznych potrzeb członków rodziny, a dopiero, gdy z przyczyn obiektywnych nie jest to możliwe (brak dochodów, majątku, oszczędności) - powołane do tego instytucje społeczne i państwowe.
Należy jednocześnie podkreślić, że skarżący na obecnym etapie postępowania jest obowiązany uiścić wpis sądowy od złożonej skargi, który wynosi 100 zł.
W związku z powyższym trzeba stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie uiścić tej kwoty bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.