Uzasadnienie
W piśmie z [...] stycznia 2021 r. M. P. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") wniósł o wymierzenie grzywny Rzecznikowi Praw Dziecka za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z dnia [...] grudnia 2020 r. z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W uzasadnieniu podniósł, że w dniu 14 listopada 2020 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wskazał, ze w dniu 8 grudnia 2020 r. otrzymał odpowiedź od organu. Wobec niesatysfakcjonującej go odpowiedzi, wniósł w dniu [...] grudnia 2020 r. skargę na bezczynność Rzecznika Praw Dziecka w rozpoznaniu jego wniosku.
Skarżący wskazał, że w dniu 4 stycznia 2021 r. uzyskał informację na infolinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że jego skarga nie została zarejestrowana, co daje podstawy do przypuszczenia, że organ dopuścił się przekroczenia 15-dniowego terminu na przekazanie skargi wyznaczonego przepisem art. 21 pkt 1 u.d.i.p. W ocenie skarżącego wymierzenie grzywny jest zasadne, winno bowiem dyscyplinować organ na przyszłość, a także ukarać za niedochowanie ustawowego terminu przekazania skargi.
W odpowiedzi na wniosek z [...] lutego 2021 r. Rzecznik Praw Dziecka wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny, wskazując, że skarga M. P. została przekazana pracownikowi organu do analizy, który to w ciągu trwania okresu 15 dni na przekazanie skargi zachorował na COVID-19. Zachorował również Dyrektor Zespołu Prezydialnego, odpowiedzialny na udzielanie odpowiedzi na wnioski o udzielenie informacji publicznej. Przebywał on na zwolnieniu w dniach [...] stycznia 2021 r. – [...] lutego 2021 r., co spowodowało dalsze opóźnienia w przekazaniu skargi. Organ wskazał, że nie neguje, iż doszło do uchybienia terminu na przekazanie skargi, jednakże nie miało ono charakteru umyślnego, a wynikało z przyczyn niezależnych od organu i z zamiaru udzielenia uzupełniającej odpowiedzi na zdane we wniosku pytania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Biorąc jednak pod uwagę, że zgodnie z art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwzględnieniem wskazanych w tym przepisie różnic, należy przyjąć, iż nieprzekazanie skargi wraz z aktami oraz odpowiedzią na skargę przez organ w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, a tym samym dotyczącej także jego bezczynności, w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, może również skutkować zaistnieniem określonej sankcji w postaci wymierzenia temu organowi grzywny.
W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie to może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Jak stanowi art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (za: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy w tym miejscu odnotować, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje Sądu do wymierzenia organowi grzywny w razie spełnienia wskazanych w nim przesłanek, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia. "Sąd, wobec stwierdzenia uchybienia terminu do dokonania czynności określonej w art. 54 § 2 p.p.s.a. lub innych przepisach szczególnych, nie będzie kierować się automatyzmem w wymierzeniu grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Istnieją bowiem sytuacje (...) w których organ, pomimo ewidentnego opóźnienia w przekazaniu skargi, odpowiedzi na nią i akt sprawy, nie może ponosić tego rodzaju materialnej odpowiedzialności." (za postanowienie NSA z 2 lipca 2013 r. sygn. akt I OZ 534/13, postanowienie NSA z 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OZ 1230/13).
Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381).
Mając powyższe na uwadze, a także wyjaśnienia złożone przez organ w odpowiedzi na wniosek z dnia 1 lutego 2021 r. Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny. Sąd stwierdza, że uchybienie terminu do przekazania skargi w niniejszej sprawie jest oczywiste, zostało ono jednak w sposób przekonujący uzasadnione. Nie można stracić z pola widzenia, że główną przyczyną uchybienia terminu były zachorowania pracowników na COVID-19 i długotrwała ich nieobecność w pracy. Spowodowało to dezorganizację pracy organu. Powyższa okoliczność w ocenie Sądu w racjonalny sposób uzasadnia przedmiotowe uchybienie. I choć postępowanie organu w niniejszej sprawie nie było do końca właściwie, to wobec również udzielenia skarżącemu dodatkowej odpowiedzi na wniosek, a nadto finalnego przekazania skargi M. P. z dnia [...] grudnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Rzecznika Praw Dziecka w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami postępowania, Sąd uznał, że wymierzenie grzywny w niniejszym przypadku będzie niezasadne.
W uchwale z 3 listopada 2009 r., (sygn. akt II GPS 3/09) NSA wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. W niniejszej sprawie nie zachodzi taka konieczność bowiem organ był świadomy uchybienia terminu, było ono nieumyślne i wynikało z okoliczności, na które nie miał wpływu. Nie można stracić z pola widzenia, że skarżącemu finalnie nie została ograniczona możliwość realizacji jego konstytucyjnego prawa do sądu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.