Uzasadnienie
P. S. wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2017 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny [...] S.A. Oddział w [...], w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Podniósł, że organ nie przekazał do Sądu jego skargi z dnia 12 sierpnia 2016 r. wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy.
W piśmie z dnia 29 sierpnia 2017 r., będącym odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny, organ wskazał, że nie otrzymał skargi, która została wniesiona bezpośrednio do Sądu - dopiero później została ona przekazana do organu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy piśmie z dnia 19 sierpnia 2017 r. Z uwagi na ten fakt oraz błędy w samej skardze, organ nie czuł się zobowiązany do jej przekazania do Sądu. W związku z powyższym organ wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny.
W piśmie z dnia 3 października 2017 r., ustosunkowując się do odpowiedzi organu na złożony wniosek o wymierzenie grzywny, P. S. podniósł, że organ nadal wstrzymuje przekazanie jego skargi do Sądu, natomiast swoją ocenę wniesionej skargi powinien zawrzeć w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Natomiast zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Jednak, jeśli skarga zostanie wniesiona bezpośrednio do Sądu, Sąd przekazuje ją organowi, celem udzielenia odpowiedzi na skargę i jej przekazania wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Obecnie obowiązujące przepisy powołanej ustawy nie przewidują negatywnych konsekwencji dla strony, która wniosła skargę bezpośrednio do Sądu, zamiast za pośrednictwem organu.
Przewidziany w art. 54 cytowanej ustawy obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnia skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy), ma charakter bezwzględny, a ocena skargi pod względem formalnym i merytorycznym należy wyłącznie do Sądu, który jest adresatem skargi. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Musi przy tym przekazać dokładnie te dokumenty, które wymieniono w treści art. 54 § 2 ustawy.
W myśl art. 55 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Wniosek o wymierzenie grzywny rozpatrywany w niniejszej sprawie dotyczy niewykonania przez [...] S.A. Oddział w [...] obowiązku przekazania do Sądu skargi P. S. z dnia 12 sierpnia 2016 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w sprawie dostępu do informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie [...] S.A. zalicza się – w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej – do podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej.
Przedmiotowa skarga, którą skarżący złożył bezpośrednio do Sądu, została przekazana przez Sąd do organu przy piśmie z dnia 19 sierpnia 2016 r. i wpłynęła do organu w dniu 23 sierpnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przy sprawie II KO 273/16). Oznacza to, że organ powinien przekazać ją wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi najpóźniej w dniu 7 września 2016 r. Tymczasem, jak wynika z akt niniejszej sprawy, organ do dnia rozpoznania wniosku nie przekazał do Sądu skargi P. S. z dnia 12 sierpnia 2016 r. wraz z wymaganymi dokumentami.
Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że [...] S.A. Oddział w [...] do dnia rozpoznania wniosku P. S. o wymierzenie organowi grzywny nie przekazał dokumentów, określonych w art. 54 § 2 cytowanej ustawy, co stanowi naruszenie art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby zaistniały jakieś nadzwyczajne okoliczności, które usprawiedliwiałyby niemożność przekazania akt w terminie określonym w ustawie.
W ocenie Sądu, wskazane przez organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny przyczyny braku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy nie zasługują na uwzględnienie. Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż skarga jest rozpatrywana w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, które jest trybem szczególnym i zawiera bardziej restrykcyjne unormowania, w zakresie terminu przekazania sądowi skargi w tym przedmiocie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
Grzywnę, zgodnie z art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymierza się do wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2017 r. (M. P. z 2017 r., poz. 183), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2016 r. wyniosło 4047,21 zł, zatem górna granica grzywny, wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wynosi 40.472,10 zł.
Uznaniu Sądu pozostawiono ustalenie wysokości grzywny, co zależy od okoliczności konkretnej sprawy.
Przy określaniu wysokości grzywny w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił brak realizacji obowiązku przekazania skargi oraz szczególny przedmiot sprawy, jakim jest dostęp do informacji publicznej.
Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 w związku z art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasądzona od organu na rzecz wnioskodawcy kwota 100 zł stanowi wartość uiszczonego wpisu sądowego.