Uzasadnienie
Wnioskiem z 10 stycznia 2014 r. T. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Stowarzyszeniu W. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z 23 października 2013 r. na bezczynność Stowarzyszenia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
Stowarzyszenie, w odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 20 lutego 2014 r. stwierdziło, że zobowiązanie Sądu do udziału Stowarzyszenia w niniejszym postepowaniu jest bezprawne, ponieważ nie podlega ono przepisom ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani przepisom Kodeksu postepowania administracyjnego. Dodatkowo Stowarzyszenie odniosło się do wniosku T. K. o udostępnienie informacji publicznej i stwierdziło, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznych.
Następnie z uwagi na niedające się usunąć wątpliwości Sąd pismem z dnia 3 kwietnia 2014 r. wezwał Stowarzyszenie m.in. do przedstawienia sprawozdania finansowego, bądź też innego dokumentu z którego wynika, jakie są źródła finansowania Stowarzyszenia. Ponadto poinformował Stowarzyszenie w jakim celu potrzebne są powyższe dokumenty oraz zapewnił, ze nie zostaną one udostępnione skarżącemu, ani osobom trzecim.
Stowarzyszenie nie odpowiedziało na powyższe wezwanie Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy).
Natomiast art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 ze zm.) stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu sądowoadministarcyjnym o udostępnienie informacji publicznej przekazanie skargi, akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Wskazana regulacja stanowi zatem przepis szczególny w stosunku do ogólnego unormowania w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zakreślający inny, krótszy termin do wykonania obowiązku ciążącego na organie.
W myśl zaś art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ (podmiot) ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że w istocie nie jest on organem administracji, czy nawet dysponentem żądanych informacji, albo też stwierdzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ (podmiot) do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu (podmiotu) od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Sąd jest jedynie władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ (podmiot) nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Przewidziana w art. 55 § 1 cytowanej ustawy instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia przezeń obowiązków procesowych, o jakich mowa w art. 54 § 2 cytowanej ustawy. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, występuje dodatkowo także funkcja represyjna grzywny. Ta funkcja znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 cytowanej ustawy (por. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Instytucja wymierzenia grzywny pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy.
Analiza akt przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że Stowarzyszenie uchybiło obowiązkowi, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że skarga z dnia 23 października 2013 r. została wniesiona do Stowarzyszenia i do dnia dzisiejszego nie została przekazana do Sądu. Stowarzyszenie natomiast nie zajęło w tym zakresie jakiegokolwiek stanowiska, ale też nie zaprzeczyło by przedmiotowa skarga do niego nie wpłynęła.
Dodatkowo należy podkreślić w tym miejscu, że w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest ani kwestia, czy informacja objęta żądaniem skarżącego jest informacją publiczną, ani prawidłowość reakcji strony przeciwnej na zgłoszone żądanie o udostępnienie informacji publicznej, czy też zasadność skargi na bezczynność tego organu. Przedmiot badania w niniejszej sprawie stanowi tylko i wyłącznie kontrola prawidłowości wykonania przez ww. podmiot ustawowych obowiązków związanych z wpływem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz możliwość zastosowania sankcji przewidzianych za ewentualne niewykonanie lub nienależyte wykonanie tych obowiązków.
Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, tak jak to już wyżej Sąd stwierdził, Stowarzyszenie W. naruszyło obowiązek przekazania skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie określonym w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oznacza to, że zaistniały przesłanki do orzeczenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 cytowanej ustawy, gdyż niewątpliwie skarga, w określonym 15 - dniowym terminie, nie została przekazana do Sądu.
Sąd wymierzając grzywnę wziął pod uwagę okoliczności sprawy w tym przede wszystkim niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 oraz brak współdziałania Stowarzyszenia z Sądem (brak reakcji podmiotu na wezwanie Sądu o dokumenty finansowe).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 cytowanej ustawy, orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 w zw. z art. 64 § 3 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.