Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2024 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "wnioskodawca"), reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Polskiemu Związkowi Hodowców Koni grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia [...] października 2020 r. na bezczynność Polskiego Związku Hodowców Koni w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w kwocie 25 000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że wnioskodawca [...] listopada 2021 r. wniósł za pośrednictwem PZHK, skargę z dnia [...] października 2020 r. na bezczynność organu (nieudzielenie informacji publicznej). Skarga została złożona w biurze organu. Organ pismem z dnia [...] listopada 2021 r. potwierdził wpływ skargi, niemniej nie przesłał wnioskowanej informacji prostej, tj. skanów wnioskowanych dokumentów, pomimo tego iż od wpływu skargi minęły ponad dwa lata. Wnioskodawca dołączył do wniosku kopię skargi z dnia [...] października 2020 r. (z datą wpływu [...] listopada 2021 r.) oraz kopię pisma organu z dnia [...] listopada 2021 r. Wnioskodawca wskazał, że organ zbagatelizował swoje ustawowe obowiązki, zatem wymierzenie organowi grzywny w wysokości 25 000 zł jest uzasadnione. Wnioskowana kwota grzywny stanowi 34% stawki maksymalnej.
Pismem z dnia [...] lutego 2024 r. Sąd przesłał organowi odpis wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o wymierzenie organowi grzywny i zobowiązał do nadesłania odpowiedzi na wniosek w terminie 7 dni. Wezwanie Sądu doręczone zostało PZHK w dniu [...] marca 2024 r.
PZHK, reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego, pismem z dnia [...] marca 2024 r. (nadanym tego samego dnia) udzielił odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny wnosząc o nieuwzględnianie wniosku. Do pisma załączył m.in. kserokopię skargi z dnia [...] października 2020 r. poświadczoną za zgodność z oryginałem. W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek organ wyjaśnił m.in., że bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt doręczenia do Polskiego Związku Hodowców Koni w dniu [...] listopada 2021 r. skargi na bezczynność kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Skarga z datą sporządzenia w dniu [...] października 2020 r. została doręczona do PZHK tylko w jednym egzemplarzu i zawierała tylko jeden załącznik tj. wydruk informacji pełnych KRS Skarżącej pomimo, iż na końcu skargi wymienionych jest pięć załączników. Do skargi nie zostały dołączone następujące załączniki: pełnomocnictwo wraz dowodem uiszczenia opłaty skarbowej, dowód uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lipca 2020 r., odpis skargi wraz z załącznikami (kopia skargi z dnia [...] października 2020 r. wraz z załącznikiem (wydruk informacji pełnych KRS) - załącznik nr 6 do pisma z [...] marca 2024 r.).
W związku z faktem, iż do skargi nie dołączono w/w załączników, a ponadto do PZHK nie wpłynął nie tylko w miesiącu lipcu 2020 r. ale w ogóle nie wpłynął żaden wniosek składany w imieniu [...] Sp. z o.o. o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w skardze, organ pismem z dnia [...] listopada 2021 r. (doręczonym 02.12.2021 r.) kierowanym do Kancelarii Prawnej [...] sp. J. z siedzibą w [...] poinformował Kancelarię o braku wskazanych załączników do skargi oraz nie otrzymaniu przez PZHK wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lipca 2020 r. Jednocześnie zwrócono się do Kancelarii z zapytaniem, czy taki w wniosek został wysłany przez Kancelarię do PZHK pocztą.
Ponadto, jak wskazał organ, w przedmiotowym piśmie PZHK poinformował Kancelarię, iż wskazany w skardze numer konia nie istnieje w Centralnej Bazie Danych Koniowatych, gdyż zawiera za mało cyfr i brak podania nazwy koniowatego. Jednakże PZHK ustalił bezpośrednio ze skarżącą tj. [...] Sp. z o.o. [...], iż sprawa dotyczy konia – klacz o wskazanym numerze. W związku z powyższym poinformowano Kancelarię, iż sprawa tego konia wyjaśniana była w roku 2020 przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] wraz z przedstawieniem szczegółowej informacji w tym temacie (kopia pisma z dnia [...].11.2021 r. kierowanego do Kancelarii Prawnej [...] - załącznik nr 7 do pisma z [...] marca 2024 r.).
W związku z tym, że na przedmiotowe pismo z dnia [...] listopada 2021 r., PZHK nie otrzymał od Kancelarii Prawnej [...] żadnej odpowiedzi, a ponadto Kancelaria nie przedstawiła żadnego dowodu, iż rzekomy wniosek o udzielenie informacji publicznej został złożony w PZHK, organ uznał, iż sprawa została wyjaśniona i nie przekazał niekompletnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ wskazał, że od tego czasu, po ponad dwóch latach, do organu doręczono wniosek o wymierzenie grzywny za niedopełnienie obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. Nieprzekazanie przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego niekompletnej skargi doręczonej do PZHK w dniu [...] listopada 2021 r. (datowanej na dzień [...] października 2020 r.) nie wynikało z celowego działania organu, lecz było skutkiem błędnego uznania, iż doręczone do pełnomocnika Skarżącej w dniu [...].12.2021 r. pismo PZHK wyjaśnia sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2023 r. wyniosło 7155,48 zł (Monitor Polski z dnia 9 lutego 2024 r., poz. 110).
Przepis art. 64 § 3 p.p.s.a. stanowi, że do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest nieprzekazanie skargi z zakresu dostępu do informacji publicznej, należało wziąć pod uwagę treść art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie na stronie internetowej NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W uchwale z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, NSA wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ, jak i przez inne organy.
Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a.; czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (vide T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381).
Z nadesłanych przez wnioskodawcę oraz organ załączników wynika, że skarga [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] października 2020 r. doręczona została PZHK w dniu [...] listopada 2021 r. Do dnia rozstrzygania w niniejszej sprawie PZHK nie wykonał ciążącego na nim obowiązku i nie przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oryginału skargi. Nie ulega zatem wątpliwości, że przewidziany w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej termin 15 dni upłynął bezskutecznie.
PZHK udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu na wniosek o wymierzenie grzywny, jednakże dołączył jedynie kserokopię skargi poświadczoną za zgodność z oryginałem, co nie stanowi prawidłowego wykonania dyspozycji z art. 54 § 2 p.p.s.a. Załączony do odpowiedzi odpis skargi z dnia [...] października 2020 r. nie stanowi przekazania oryginału skargi wraz z odpowiedzią i aktami. Sąd wskazuje ponadto, że mimo twierdzenia organu, do odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny nie zostało dołączone pismo z dnia [...] listopada 2021 r. mające stanowić załącznik nr 7. Niemniej kopia ww. pisma została załączona przez wnioskodawcę do wniosku o wymierzenie organowi grzywny (k. 8 akt sądowych).
W tych okolicznościach konieczne stało się wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi. Sąd uznał, że grzywna w kwocie 1 000 zł będzie adekwatna do stwierdzonego naruszenia prawa przez organ. Orzekając o jej wysokości Sąd wziął pod uwagę okres opóźnienia w przekazaniu skargi, a także fakt że do dnia wydania niniejszego postanowienia organ wciąż nie przekazał do Sądu oryginału skargi oraz nie udzielił odpowiedzi na skargę. Okoliczność, że skarga z dnia [...] października 2020 r. wniesiona została do organu tylko w jednym egzemplarzu nie usprawiedliwia nieprzekazania jej do Sądu (adresata skargi). Także argumentacja organu, ze do skargi nie załączono wszystkich załączników w niej wymienionych nie usprawiedliwia organu. Ocena skargi pod względem m.in. braków formalnych należy do Sądu a nie organu.
Sąd uwzględnił też, że organ wystosował do skarżącego pismo z dnia [...] listopada 2021 r. i jak wynika z wyjaśnień organu, wnioskodawca do czasu złożenia wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o wymierzenie grzywny nie kwestionował działania organu.
Z całości akt nie wynika, aby działanie organu polegające na nieprzekazaniu skargi w terminie było celowe. Wynikało ono z niezrozumienia obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wymierzona kwota 1 000 zł zawiera się w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., gdyż wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim wynosi 7155,48 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r., M.P z 2024 r., poz. 110) i zdaniem Sądu przyczyni się do wypełnienia obowiązku przez organ, tj. przekazania oryginału skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami do Sądu.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania, na które składają się wpis w kwocie 100 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265) w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji postanowienia).