Uzasadnienie
Wnioskiem z 4 sierpnia 2014 r. A. Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Dyrektorowi Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] W. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z [...] lipca 2014 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ w piśmie z dnia [...] września 2014 r. wniósł o jego oddalenie. Przyznał, że skarga z dnia [...] lipca 2014 r. wpłynęła do organu, jednak adresatem wniosku, którego ona dotyczy, nie był Dyrektor Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] W., a Burmistrz [...] W., który tylko przekazał powyższy wniosek Dyrektorowi do przygotowania odpowiedzi. Dyrektor odpowiedź taką przygotował i następnie – z pominięciem adresata wniosku, udzielił wnioskodawcy odpowiedzi. Dodał też, że po wpłynięciu skargi z dnia [...] lipca 2014 r. do Dyrektora, pisma tego nie potraktowano jako skargi do Sądu, ale jako wystąpienie skarżącego, w którym domaga się odpowiedzi, dlatego organ pismem z dnia [...] lipca 2014 r odpowiedział na nie. (k-13 akt II SAB/Wa 670/14).
Przy powyższym piśmie organ nadesłał przedmiotową skargę, która została zarejestrowana w Sądzie pod sygn. akt II SAB/Wa 670/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Natomiast art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.) stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu sądowoadministarcyjnym o udostępnienie informacji publicznej przekazanie skargi, akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Wskazana regulacja stanowi zatem przepis szczególny w stosunku do ogólnego unormowania w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zakreślający inny, krótszy termin do wykonania obowiązku ciążącego na organie.
W myśl zaś art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Wymierzenie grzywny jest środkiem dyscyplinująco - restrykcyjnym mającym na celu doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku przekazania skargi. Jednakże samo wykonanie obowiązku nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny. Z treści przepisu cytowanego powyżej art. 55 § 1 ustawy wynika bowiem, że jedyną materialną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązku wskazanego w art. 54 § 2 w terminie określonym w tym przepisie. Zatem wymierzenie grzywny w sytuacji wykonania obowiązku ale z uchybieniem terminu, pełni funkcję nie tylko represyjną ale też prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 obejmuje bowiem nie tylko zaniechanie przekazania Sądowi skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę ale również zwłokę organu w dopełnieniu tego obowiązku (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 380 i nast.).
Podkreślić należy, że zastosowanie tego środka nie jest obligatoryjne, ponieważ przepis art. 55 § 1 ustawy wyraźnie wskazuje, że "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to potrzebę uwzględnienia przez sąd wszystkich okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tamże).
W niniejszej sprawie organ spóźnił się z wypełnieniem ciążącego na nim obowiązku. Skarga, jak wynika z akt sprawy o sygn. II SAB/Wa 670, wpłynęła do organu w dniu 2 lipca 2014 r. (data prezentaty organu na skardze - k-2 akt II SAB/Wa 670/14). Zatem organ, stosownie do art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, winien przekazać ją wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi najpóźniej do dnia 17 lipca 2014 r. Tymczasem organ wykonał swój obowiązek w dniu 22 września 2014 r. (data nadania na kopercie – k -26 akt II SAB/Wa 670/14), tj. ponad 2 miesiące po upływie piętnastodniowego terminu.
Sąd orzekając o wysokości grzywny wziął pod uwagę szczególny przedmiot sprawy (dostęp do informacji publicznej) oraz związany z nim skrócony termin do wykonania ciążącego na organie obowiązku przekazania skargi.
Sąd nie podzielił również poglądu organu, że skoro Dyrektor nie był adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej i pismem z dnia [...] lipca 2014 r. odpowiedział skarżącemu na jego skargę z dnia [...] lipca 2014 r., to zasadnym jest oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Należy bowiem wyjaśnić organowi, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ ten uznaje, że skarga jest zasadna, czy też nie, czy została skierowana do właściwego organ, czy też nie. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić powyższe kwestie.
Należy podkreślić, że tylko Sąd jest jedynie władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niezasadności skargi.
Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 cytowanej ustawy w zw. § 2 ust. 1 i 2 oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490). w zw. 64 § 3 cytowanej ustawy.