Uzasadnienie
M.G. (dalej jako wnioskodawczyni), pismem z [...] stycznia 2020 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie spółce P. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako spółka) grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z niewykonaniem przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. nieprzesłaniem w terminie ustawowym do WSA w Warszawie skargi z [...] września 2019 r. na odmowę udzielenia informacji publicznej z [...] września 2019 r., podtrzymującą wcześniejszą odmowę z [...] września 2019 r. Wspomniana skarga wpłynęła do organu – spółki w dniu [...] września 2019 r.
W odpowiedzi na powyższy wniosek spółka wskazała, że nie jest organem w rozumieniu ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz spółką prawa handlowego, co oznacza, że jakiekolwiek czynności podejmowane przez nią bądź ich brak w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą nie podlegają kognicji sądów administracyjnych i nie mogą być przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W związku z tym, jak stwierdziła spółka, obowiązujące przepisy prawa nie upoważniają spółki do przekazywania skarg na bezczynność do sądów administracyjnych.
W dalszej części swojego wywodu wobec wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie, spółka zwróciła uwagę na zakres podmiotowy i przedmiotowy wnioskowanego udostępnienia informacji, stanowiący materię badania z punktu widzenia złożonego przez M.G. wniosku o udostępnienie informacji publicznej, szeroko argumentując swoje stanowisko w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ zobligowany jest przekazać skargę wniesioną za jego pośrednictwem do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę.
Z całą mocą należy podkreślić, że obowiązek ten dotyczy każdego organu (nie tylko organu administracji publicznej), którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, niezależnie od tego, jak on ocenia dopuszczalność i zasadność wniesionej skargi. Swoje zdanie w tej kwestii, skarżony organ ma prawo wypowiedzieć tylko i wyłącznie w odpowiedzi na wniesioną skargę, którą też ma obowiązek przekazać sądowi administracyjnemu – por. w szczególności postanowienia NSA z 15 czerwca 2011 r., I OZ 410/11 i I OZ 416/11.
Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Jak wynika z dokumentów załączonych do wniosku o wymierzenie grzywny, spółka od dnia [...] września 2019 r. była w posiadaniu korespondencji zawierającej skargę, z tego powodu od tej daty rozpoczął biec spółce termin przewidziany na przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, określony treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji trzydziestodniowy termin na przekazanie przez spółkę skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do Sądu upłynął z dniem [...] października 2019 r. Tak się jednak nie stało, a skarga wraz odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, nie zostały do dnia wydania niniejszego postanowienia przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W ocenie Sądu, argumentacja spółki zawarta w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, stanowi merytoryczne uzasadnienie stanowiska wobec złożonego przez M.G. wniosku o udostępnienie informacji publicznej i w żaden sposób nie zwalnia jej z obowiązku przekazania do Sądu skargi.
Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 p.p.s.a., ma charakter bezwzględny. Organ, za pośrednictwem którego skarga została wniesiona, co do zasady zawsze zobowiązany jest przekazać ją do sądu administracyjnego, niezależnie od tego, czy w jego ocenie brak ku temu racjonalnych powodów. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga bowiem wyłącznie ten sąd, a nie organ, za pośrednictwem którego omawiany środek zaskarżenia jest wnoszony.
W ocenie Sądu, sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco – restrykcyjny. Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru takiej grzywny nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, s. 259; tak również: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA z 2006 r., nr 6 poz. 156).
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że organ (spółka) bezwzględnie zobligowany był przekazać skargę M.G.
z [...] września 2019 r. do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy uznał jej zarzuty za bezzasadne.
Z istoty sądowej kontroli administracji publicznej wynika bowiem, że to do właściwego Sądu ostatecznie należy ocena dopuszczalności skargi, a następnie ocena zasadności zarzutów w niej zawartych, gdy organ nie korzysta z uprawnienia przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. z możliwości uwzględnienia skargi w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. W niniejszej sprawie organ (spółka) nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego treścią art. 54 § 3 p.p.s.a., a zatem zobligowany był, stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania skargi przekazać ją Sądowi, czego nie uczynił.
Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, iż grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019 r. (M.P. z 2020 r. poz. 174), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4.918,17 złotych. Sąd, mając na uwadze brak przekazania skargi, o której mowa powyżej, wymierzył spółce P. S.A. z siedzibą w W. grzywnę w wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019 r., tj. w wysokości 4.918 złotych.
Sąd, postanawiając o wysokości wymierzonej grzywny miał na uwadze czas, jaki upłynął od dnia [...] października 2019 r. (ostatni dzień terminu na przekazanie skargi do Sądu) do dnia wydania niniejszego postanowienia oraz argumentację odnotowanego braku przekazania tej skargi. Sąd zauważa także, że orzeczona grzywna stanowić powinna należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.
O zwrocie wpisu sądowego do wniosku o wymierzenie organowi grzywny orzekł jak w pkt 2, działając w tym zakresie w oparciu o przepis art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a..