Uzasadnienie
W piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. Stowarzyszenie [...] (dalej: "wnioskodawca", "skarżąca", "Stowarzyszenie") wniosło o wymierzenie grzywny P. S.A. z siedzibą w [...] (dalej "organ", "P[...] S.A.") za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z dnia [...] sierpnia 2019 r. z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] lipca 2019 r. została wydana decyzja w przedmiocie odmowy udostępnienia skarżącej wnioskowanej informacji publicznej (znak: [...], od której w dniu [...] sierpnia 2019 r. Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podniesiono, że do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny, organ nie wypełnił obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), w zakresie przekazania skargi na bezczynność, a zatem P[...] S.A. nie respektuje terminów obowiązujących go przepisami prawa. Do wniosku załączona została skarga z dnia [...] sierpnia 2019 r. wraz z dowodem jej nadania za pośrednictwem operatora pocztowego.
P.S.A. z siedzibą w [...] nie udzielił odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie to może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4918,17 zł (M.P. z 2020 r., poz. 174).
Jak stanowi art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (za: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381).
Z akt niniejszej sprawy wynika, że Stowarzyszenie nadało w dniu [...] sierpnia 2019 r. skargę na decyzję P. S.A. z dnia [...] lipca 2019 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia żądanej przez nie informacji publicznej. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 3 września 2019 r., co potwierdzone zostało na podstawie analizy ogólnodostępnej usługi śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A. tj. tzw. "trackingu" przesyłki o numerze [...] – k. 11 akt sądowych – potwierdzenie nadania skargi załączone do wniosku z dnia [...] grudnia 2019 r. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej w dniu 3 października 2019 r. Nie budzi też wątpliwości, że termin ten nie został zachowany, bowiem przedmiotowa skarga nie została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ogóle przekazana.
Tymczasem przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nieprzekazanie skargi ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Powołana regulacja ma charakter dyscyplinujący, represyjny oraz prewencyjny, co jednoznacznie wynika z orzecznictwa (np. postanowienia NSA z 21 maja 2015 r. I OZ 426/15 i z 7 marca 2017 r. I OZK 228/06, WSA w Poznaniu z 14 stycznia 2015 r. IV SA/Po 7/14)
W rozpatrywanym przypadku przekroczenie terminu do przekazania skargi z [...] sierpnia 2019 r. jest znaczne wynosi bowiem blisko rok – do dnia wydania niniejszego postanowienia organ nie przekazał do Sądu skargi, nawet mimo wniesienia przez Stowarzyszenie wniosku o wymierzenie grzywny, a nadto P. S.A. nie zajął nawet w sprawie stanowiska i nie podjął próby obrony przed zarzutami podniesionymi we wniosku skarżącej. Z tych przyczyn Sąd uznał, iż rozpoznawany wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Na marginesie należy zauważyć, że Sąd rozpoznający niniejszy wniosek podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2019 r sygn. akt I OZ 1145/19, w którym wskazano, iż: "obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy podmiot uzna, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji, albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga, będąca wszak pismem kierowanym do Sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi np. na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia podmiotu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Jedynie Sąd jest władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi." Ponadto NSA podkreślił, że Sąd nie jest uprawniony do badania przesłanek, o których mowa w art. 4 ust. u.d.i.p. w toku postępowaniu prowadzonego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. a bada jedynie, czy obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. zostały spełnione.
Wymierzenie grzywny w kwocie 4918,17 zł jest, zdaniem Sądu, adekwatne do uchybienia, jakiego organ dopuścił się, nie przekazując skargi wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy, a nadto spełni rolę prewencyjną. Stanowi ona również jedną dziesiątą maksymalnej możliwej do wymierzenia grzywny. W uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., (sygn. akt II GPS 3/09) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że taka wysokość wymierzonej grzywny będzie spełniać wszystkie wymienione powyżej funkcje, tym bardziej, że uchybienie obowiązkom zapisanym w art. 54 § 2 p.p.s.a. przez P. S.A. ma charakter znaczny, a nadto mimo zarówno złożenia przez skarżącą wniosku o wymierzenie grzywny jak i znacznego upływu czasu od wniesienia skargi, organ nadal nie przekazał jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 235a oraz art. 210 § 2 w zw. z art. 64 § 3 powołanej wyżej ustawy.