Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] grudnia 2020 r. M. P. (dalej: "wnioskodawca") zażądał wymierzenia grzywny Ministrowi Rodziny i Polityki Społecznej (dalej: "Minister", "organ") za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jego skargi z [...] grudnia 2020 r. na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się wymierzenia Ministrowi grzywny w maksymalnej wysokości. Podniósł, że [...] grudnia 2020 r. uzyskał telefonicznie informację z tut. Sądu, iż jego skarga z [...] grudnia 2020 r. "wciąż nie została zarejestrowana".
W odpowiedzi z [...] stycznia 2021 r. na wniosek o wymierzenie grzywny Minister wniósł o jego oddalenie, ewentualnie wymierzenie grzywny w minimalnej wysokości. Wyjaśnił, że na skutek błędu pracowników ministerstwa skarga wnioskodawcy została błędnie zakwalifikowana jako pismo w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zainicjowanej wnioskiem z [...] listopada 2020 r. Dopiero po otrzymaniu wniosku o wymierzenie grzywny, pracownicy ministerstwa ponownie przeanalizowali akta sprawy i stwierdzili, iż pismo wnioskodawcy z [...] grudnia 2020 r. stanowi w istocie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana Sądowi [...] stycznia 2021 r., czyli niezwłocznie po otrzymaniu wniosku o wymierzenie grzywny oraz kwerendzie zasobów informatycznych ministerstwa.
W ocenie organu, opóźnienie w przekazaniu skargi ("nieco ponad miesiąc") nie jest znaczne. Wynikało ono z niedopatrzenia jego pracowników, ale także ze zbieżności daty wpływu skargi wnioskodawcy z datą udzielenia odpowiedzi na poprzedni wniosek wnioskodawcy o udostępnienie informacji publicznej.
Skarga wnioskodawcy z [...] grudnia 2020 r. na bezczynność Ministra w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej została przekazana tut. Sądowi [...] stycznia 2021 r. za pomocą środków komunikacji elektronicznej i została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 57/21.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Natomiast wedle z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176; dalej: "u.d.i.p."), do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 5167,47 zł (M.P. z 2021 r., poz. 137).
Przepis art. 64 § 3 p.p.s.a. stanowi, że do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W uchwale z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, NSA wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.
Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381).
Z akt sądowych niniejszej sprawy oraz sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 57/21 wynika, że wnioskodawca nadał w dniu [...] grudnia 2020 r. o godz. [...] (za pośrednictwem platformy ePUAP) skargę na bezczynność Ministra w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarga ta wpłynęła do organu w tym samym dniu o godz. [...] (vide Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia), a zatem - według art. 21 pkt 1 u.d.i.p. – powinna wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy zostać przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie najpóźniej [...] grudnia 2020 r. Nie budzi też wątpliwości, że termin ten nie został zachowany. Wskutek błędnej kwalifikacji skargi na bezczynność organu, skarga ta wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi została przedstawiona tut. Sądowi [...] stycznia 2021 r., czyli po upływie 36 dni od końca terminu określonego w 21 pkt 1 u.d.i.p.
W rozpatrywanym przypadku przekroczenie terminu do przekazania skargi z [...] grudnia 2020 r. na bezczynność organu jest w kontekście ww. przepisu dość znaczne, przy czym zostało przez organ wyjaśnione. Oczywiście przekazanie skargi nie zmienia zaistniałego uchybienia ustawowemu terminowi, dlatego Sąd uznał, iż rozpoznawany wniosek zasługuje na uwzględnienie. W sprawach z zakresu informacji publicznej szczególnie istotne jest przekazywanie Sądowi skargi (wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy) w ustawowym terminie, bowiem ustawodawca w art. 21 pkt 2 u.d.i.p. przewidział 30-dniowy termin na rozpatrywanie tych skarg. Jednakże błędna dekretacja skargi przez pracowników organu, spowodowana również tym, że Minister w tym samym czasie udzielał skarżącemu odpowiedzi na jego poprzedni wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a także działania organu mające na celu przekazanie tut. Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami administracyjnymi sprawy, podjęte niezwłocznie po dostrzeżeniu omyłki, prowadzą do konkluzji, iż nie jest zasadne żądanie wnioskodawcy wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości.
Zdaniem Sądu, grzywna w kwocie 1.500 zł jest adekwatna do uchybienia organu, a nadto spełni rolę prewencyjną, aby w przyszłości Minister nie dopuszczał się tego rodzaju zaniedbań, zwłaszcza w sprawach z zakresu informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.